Thailand draait voor een flink deel op handen die niet Thais zijn. De grootste groep komt uit buurland Myanmar: mensen die de armoede, de oorlog en sinds 2024 ook de dienstplicht ontvluchten. Ze bemensen de visserij, de bouw, de fabrieken en de landbouw, vaak ver onder de radar.
Hun aanwezigheid is overal en tegelijk onzichtbaar. Ze leven in eigen wijken, spreken vaak gebrekkig Thais en blijven liefst uit het zicht van de politie. Wie ben je eigenlijk als je een land draaiende houdt waar je officieel nauwelijks bestaat? In dit verhaal kijken we naar wie deze werkers zijn, wat ze doen en welke prijs ze betalen.
Hoeveel zijn het er en waarom komen ze
De migratie tussen Myanmar en Thailand is een van de grootste van Azië. De gedeelde grens van ruim 2400 kilometer maakt dit een van de belangrijkste migratieroutes van land tot land in de hele regio. Per 1 januari 2025 stonden 2.270.382 Myanmarezen geregistreerd als arbeider, het hoogste aantal in jaren. Dat is 68 tot 70 procent van alle officieel geregistreerde migranten in Thailand. Tel je de ongedocumenteerden mee, dan schat de Internationale Organisatie voor Migratie (IOM) dat er in totaal rond de 4,1 miljoen Myanmarezen in het land wonen.
De drijfveren stapelen zich op: armoede, onveiligheid en politieke instabiliteit. Naar schatting hebben 18,6 miljoen mensen in Myanmar, ongeveer 30 procent van de bevolking, humanitaire hulp nodig. Sinds de militaire staatsgreep van februari 2021 is de stroom toegenomen, en de dienstplichtwet van begin 2024 gaf nog een extra duw. Die wet geldt voor naar schatting 14 miljoen mensen. Het effect was direct zichtbaar: tussen maart en april 2024 verdrievoudigde het aantal binnenkomsten ten opzichte van een jaar eerder.
De motor achter de Thaise economie
Hun arbeid is geen randverschijnsel, maar een pijler van de Thaise economie. Volgens de Internationale Arbeidsorganisatie dragen migrantenarbeiders tot 6 procent van het Thaise bbp bij, en werkers uit Myanmar vormen bijna de helft van die groep. Ze zitten in de visserij, de bouw, de fabrieken, de landbouw, de voedselverwerking en de horeca.
Wie denkt dat ze Thaise banen inpikken, kan dat misverstand het beste even bij de Thaise werkgevers checken. Die zeggen namelijk precies het tegenovergestelde. De Thaise private sector benoemde de ernstige tekorten aan migrantenarbeiders onlangs als een van de grootste obstakels voor productiviteit en concurrentievermogen. Zonder deze handen zou de economie haperen.
Welke papieren een werker nodig heeft
Voor een Myanmarese arbeider draait alles om één vraag: heb je papieren? De belangrijkste documenten zijn:
- De roze kaart (Non-Thai Identification Card). Dit document maakt legaal verblijf en werk mogelijk en dient als identiteitsbewijs voor buitenlanders uit Myanmar, Cambodja, Laos en Vietnam. Voor de meeste Myanmarezen is dit de enige route naar een wettelijke status.
- Het Certificate of Identity (CI). Een reisdocument dat de Myanmarese autoriteiten afgeven en dat de identiteit van een werker vaststelt. Wie geen Myanmarees paspoort heeft, moet eerst een CI bemachtigen voordat een visum en werkvergunning mogelijk zijn. Met paspoort sla je deze stap over.
- De werkvergunning. Hiervoor moet een werkgever garant staan en de werker sponsoren.
Hier zit meteen een wrange knoop. De status van werker is voor veel mensen de enige toegang tot legaal verblijf, ook als ze eigenlijk vluchteling zijn. Thailand is geen partij bij het Vluchtelingenverdrag van 1951 en kent geen asielprocedure die voor alle nationaliteiten geldt. Daardoor wordt iemand die vlucht voor oorlog en vervolging juridisch behandeld als economische migrant.
Stap voor stap door de procedure
Het legaliseren van verblijf en werk verloopt grofweg in vijf stappen. Houd er rekening mee dat de praktijk vaak sterk afwijkt van deze officiële route.
- Betaling vooraf voor het CI. Je betaalt vooraf bij een Seven Eleven, Family Mart of andere balie. Let op: dit detail komt uit oudere informatie en kan inmiddels achterhaald zijn.
- Aanbevelingsbrief bij het lokale arbeidskantoor. Met het betaalbewijs vraag je een aanbevelingsbrief aan.
- Aanvraag CI bij een CI-station. Er zijn centra in Samut Sakhon, Samut Prakan, Surat Thani, Chiang Mai en Chonburi. De servicekosten van 2.670 baht betaal je bij een 7-Eleven in de buurt, waarna je een centrum en afspraakdatum kiest.
- Visum en werkvergunning. Na ontvangst van het CI volgt het visum en de werkvergunning. De vergunning kost 900 baht.
- Medische keuring en ziektekostenverzekering. Tot de vereisten horen verzekeringsdocumenten, een medisch onderzoek en de betaling van de vergunningskosten.
In de praktijk regelt vrijwel niemand dit zelf. De meeste Myanmarese migranten krijgen geen werkvergunning zonder tussenpersoon.
Wat het officieel kost en wat het echt kost
Hier zit de kern van het probleem. De officiële tarieven zijn betaalbaar, maar zodra er een tussenpersoon aan te pas komt, lopen de kosten hard op.
| Onderdeel | Officieel tarief | Werkelijk via tussenpersoon |
|---|---|---|
| Werkvergunning | 900 baht (€24) | varieert |
| CI-servicekosten | 2670 baht (€71) | varieert |
| Nieuwe roze kaart | ca. 3700 baht (€98) | tot 21.000 baht (€555) |
| Verlenging roze kaart | 6000 baht (€159) | 11.000 tot 18.500 baht (€291 tot €490) |
De officiële kosten voor een nieuwe roze kaart bedragen 3700 baht. Eén werker betaalde uiteindelijk 21.000 baht om legaal te mogen werken. Voor verlengingen rekenden tussenpersonen tussen de 11.000 en 18.500 baht, afhankelijk van de werkstatus. Een jaar eerder was dat nog ongeveer 7000 baht, bijna een verdubbeling dus.
Waarom betalen mensen die bedragen? Door taalbarrières, angst voor ondervraging en de ingewikkelde procedure zijn de meesten simpelweg afhankelijk van een tussenpersoon.
Veel werk, weinig loon
Wat verdienen ze met al dat zwoegen? Het dagelijks minimumloon voor handarbeiders ligt rond 363 baht, een maandinkomen van iets meer dan 9000 baht (€239). In de grensprovincies ligt het soms nog lager: in Ranong geldt 347 baht per dag, in Tak 352 baht, samen goed voor zo’n 10.000 baht per maand, exclusief overwerk.
Het pijnlijke gevolg laat zich raden. Veel werkers moeten vernieuwingskosten ophoesten die hun maandinkomen overstijgen. En een groot deel haalt het minimumloon niet eens: meer dan een derde wordt per stuk betaald, en 45 procent verdient onder het wettelijke minimum, vooral in de productie en de landbouw.
Deadlines die blijven opschuiven
De situatie is voortdurend in beweging. De deadlines voor het op orde krijgen van papieren verschuiven steeds. De oorspronkelijke deadline van 24 februari 2026 ging naar 31 maart 2026, om werkers extra tijd te geven. Op dat moment hadden 375.038 van de in totaal 890.786 werkers de vereiste procedures nog niet afgerond. Daarna kwam er nog een verlenging tot augustus voor wie het CI-traject nog moest doorlopen.
Voor de werkers is dit een race tegen de klok met hoge inzet. Wie een deadline mist, verliest zijn wettelijke status en valt terug in de illegaliteit.
De regel op papier, de praktijk op straat
De Thaise wet biedt op papier bescherming. Onder de Labour Protection Act hebben alle werkers, ook migranten, recht op gelijke bescherming wat betreft loon en verlof, ongeacht hun status. In de praktijk is dat vaak een dode letter.
Het diepere probleem zit niet in het beleid, maar in de uitvoering. Uit Thaise politie- en immigratiegegevens blijkt dat de kloof daar ligt. In één provincie werd van de meer dan duizend mensen die eind 2025 terugkeerden uit cyberscamcentra in Myanmar slechts een handvol herkend als slachtoffer van dwangarbeid of mensenhandel. Een veelzeggend cijfer over hoe het screenen tekortschiet.
Het sponsorsysteem als val
De roze kaart bindt een werker aan een werkgever, en juist die binding schept afhankelijkheid. Veel werkers gebruiken zelfs een nepwerkgever. Bij onderzoek gaven alle geïnterviewden aan dat ze via een tussenpersoon werkten en dat de werkgever op hun papieren niemand was voor wie ze daadwerkelijk werkten. Eén persoon betaalde 25.000 baht aan een tussenpersoon die alles regelde, inclusief het vinden van zo’n nepwerkgever, die naar verluidt 2000 tot 3000 baht per persoon opstreek.
Afpersing, geweld en de lange arm van de junta
De angst voor uitzetting maakt werkers een gemakkelijk doelwit. Human Rights Watch beschreef hoe de Thaise politie Myanmarezen geregeld staande houdt, ondervraagt en afperst met de dreiging van arrestatie als ze geen steekpenningen betalen. In Mae Sot worden Myanmarezen daarom spottend “lopende geldautomaten” genoemd.
In het ergste geval slaat afpersing om in regelrecht geweld. Een Myanmarees, aangeduid als Thar Thar, vertelde dat hij met golfclubs was geslagen en met kokend water was overgoten nadat hij ingehouden loon had geëist. Zijn werkgever zou ook zijn paspoort hebben vernietigd. Volgens migrantenrechtenspecialist Andy Hall buiten misbruikende werkgevers stelselmatig de angst en het gebrek aan bescherming van werkers uit.
Daarbovenop komt een relatief nieuw risico: de Myanmarese junta gebruikt Thaise regels om grip te houden op zijn burgers in het buitenland. In juli sloot Thailand zeven kantoren die identiteitsdocumenten afgaven, waardoor migranten naar hun ambassade moesten. Dat gaf de ambassade de macht om mensen van Thais werk uit te sluiten. De junta knijpt ook financieel: in een richtlijn van 1 augustus moesten zo’n 250.000 werkers een kwart van hun salaris, of minstens 6000 baht, via door de junta beheerde banken overmaken voordat ze hun papieren mochten verlengen.
En het allerergste: terugkeer kan levensgevaarlijk zijn. Een gedeporteerde man vertelde dat hij na uitzetting gedwongen het leger in moest. De deportees kregen geen keuze en het werd verteld dat ze gedood zouden worden als ze probeerden over te lopen. Tijdens een crackdown werden in vier maanden tijd bijna 200.000 Myanmarezen opgepakt.
Waar je ze tegenkomt en hoe ze leven
Voor wie in Thailand woont of er overwintert, is dit verhaal vooral een kwestie van begrip en context. Toch een paar concrete aanknopingspunten.
De grootste concentraties zitten in Samut Sakhon (Mahachai, met de visserij en garnalenverwerking), in Mae Sot aan de grens (textiel) en op bouwplaatsen door het hele land. In Samut Sakhon alleen al wonen naar schatting rond de 200.000 Myanmarezen.
Velen leven in eigen gemeenschappen, met eigen markten, tempels en taal. De meesten wonen samen met familie en vrienden binnen die kring, waardoor hun Thais vaak net genoeg is voor de markt en weinig meer. Wie in Thailand goedkope garnalen koopt, een huis laat bouwen of betaalbare kleding draagt, profiteert direct van deze arbeid, meestal zonder het te zien.
Een laatste opmerking, want oordelen is snel gemaakt. Wie het gedrag van deze werkers als “lui” of “verdacht” wegzet, mist het punt. De juridische realiteit dwingt veel mensen tot schuilen en zwijgen, niet uit onwil, maar uit overlevingsdrang.
Slot
De Myanmarese arbeider houdt de Thaise economie draaiende, maar doet dat vanuit voortdurende onzekerheid. De wet belooft gelijke bescherming, de praktijk levert afpersing, schulden en angst. Tussenpersonen verdienen aan hun nood, de junta knijpt mee. Wie in Thailand woont, profiteert van deze handen, vaak zonder ze op te merken.
Bronnen: IOM, Human Rights Watch, Bangkok Post, HaRDstories, Business & Human Rights Resource Centre, Myanmar Now, Radio Free Asia, BenarNews, Al Jazeera, The New Humanitarian, Global New Light of Myanmar
Over deze blogger
-
Dit artikel is geschreven en gecontroleerd door de redactie. De inhoud is gebaseerd op persoonlijke ervaringen, meningen en eigen onderzoek van de auteur. Waar relevant, is er gebruikgemaakt van AI als hulpmiddel bij het schrijven en structureren van teksten. Wij genereren soms ook foto's met AI. Hoewel er zorgvuldig wordt omgegaan met de inhoud, kan niet worden gegarandeerd dat alle informatie volledig, actueel of foutloos is.
De lezer is zelf verantwoordelijk voor het gebruik van de informatie op deze website. De auteur aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade of gevolgen die voortvloeien uit het gebruik van de geboden informatie.
Lees hier de laatste artikelen
Overwinteren13 juni 2026Lang in Thailand verblijven zonder te emigreren? Zo houd je jouw Nederlandse zorgverzekering (deel 2)
Achtergrond13 juni 2026De State Railway of Thailand een spoorbedrijf tussen een rijk verleden en een enorme schuldenberg
Geld en financiën13 juni 2026Contant geld mee naar Thailand? Dit zijn de regels die echt tellen
Achtergrond13 juni 2026Myanmarese werkers houden Thailand draaiende ondanks afpersing en woekerkosten