Turbulentie kan toeslaan terwijl het gordellampje uit staat
Op vlucht SQ321 sloeg de belasting in de cabine in ongeveer vier seconden om van min 1,5 G naar plus 1,5 G. Een val van 54 meter, boven de Irrawaddy in Myanmar. Iedereen die niet vastzat, kwam los van de stoel en sloeg hard terug. Eén passagier overleed, ruim honderd mensen raakten gewond. Het toestel maakte een noodlanding in Bangkok.
Die vlucht ging van Londen naar Singapore, in mei 2024, en veel lezers hier maken precies zulke lange nachtvluchten naar Azië. Je stapt in, je eet wat, je zet de stoel achterover en je probeert te slapen. De gordel gaat los, of hij verdwijnt onder een deken en zit zo ruim dat hij niets meer doet. Juist dan kan het misgaan, zonder dat het lampje eerst aangaat. Bij SQ321 stond het gordelteken pas een paar seconden aan toen de klap kwam. Voor de meeste mensen aan boord was er geen tijd om iets vast te maken.
Wat er zonder gordel met een lichaam gebeurt
Turbulentie laat het vliegtuig niet vallen; het toestel zelf kan veel meer hebben dan wat je voelt. Het probleem zit in de cabine. Wat niet vastzit, blijft even hangen als het vliegtuig onder je wegzakt, en komt daarna hard neer. Een drankkarretje, een koffer uit het bagagevak, en een mens zonder gordel. De onderzoekers in Singapore zagen dat de niet-vastgemaakte inzittenden bij SQ321 loskwamen van de vloer en tegen het plafond werden gedrukt, om vervolgens terug te vallen. In een Bangkoks ziekenhuis lagen daarna 22 mensen met rugletsel en zes met schedel- of hersenletsel.
Waarom een losse gordel tijdens het slapen telt
Hier zit de kern, en het is minder vanzelfsprekend dan het klinkt. Je hoeft de gordel niet strak te dragen om beschermd te zijn. De beweging waar het om draait, is dat opstijgen uit je stoel bij een plotselinge daling. Zelfs een gordel die losjes over je schoot ligt, houdt je bekken op de zitting en voorkomt dat je omhoog schiet. Zonder gordel mist die verbinding, en dan bepaalt het toeval of je terugvalt op je stoel of ergens anders.
Vraagt de bemanning je de gordel over de deken te doen als je gaat slapen, dan is dat precies hierom. Ze kunnen in het halfdonker zien dat je vastzit, zonder je te wekken. Doe je hem eronder, dan word je bij het minste risico toch wakker gemaakt, of erger, ze zien hem niet en je zit los.
Het gebeurt vaker op de routes naar Azië
Nog een voorbeeld, dicht bij huis voor wie naar het zuiden vliegt. In januari 2026 raakte een vlucht van Etihad van Abu Dhabi naar Phuket in zware turbulentie, met meerdere gewonden. Het toestel landde veilig. Onderzoekers wijzen al langer op zogeheten heldere-luchtturbulentie: rukwinden op grote hoogte die geen wolk verraadt en die de boordradar niet ziet. Wetenschappers van de universiteit van Reading meten dat de zwaarste vorm boven de Atlantische Oceaan sinds 1979 met 55 procent is toegenomen, en ze verwachten dat het door de opwarming verder oploopt, ook boven Azië.
Wat de maatschappijen veranderden
Na SQ321 stopte Singapore Airlines de maaltijd- en warme-drankenservice zodra het gordelteken aangaat. Korean Air rondt sinds juli 2024 de service af voordat de daling inzet, veertig minuten voor de landing, en schrapte de hete instantnoedels uit de economy om brandwonden te voorkomen. Zuid-Korea voerde rond de kerst een campagne om reizigers hun gordel om te laten houden.
Toch los je het er niet helemaal mee op. De luchtvaartkoepel IATA waarschuwt dat een lampje dat altijd brandt zijn waarde verliest. Zet je het te vaak aan, dan negeren mensen het als het er echt toe doet. Het blijft dus deels aan jou.
De rekensom is simpel. Ruim negentig procent van de mensen die gewond raken bij turbulentie, had de gordel los. Op de nachtvlucht naar Bangkok kost het je niets om hem straks losjes over die deken te leggen. Je merkt er niets van tot het moment waarop het uitmaakt.
Bronnen: Transport Safety Investigation Bureau Singapore, AFP, Reuters, Korean Air, IATA, University of Reading, FAA
Over deze blogger
-
Dit artikel is geschreven en gecontroleerd door de redactie. De inhoud is gebaseerd op persoonlijke ervaringen, meningen en eigen onderzoek van de auteur. Waar relevant, is er gebruikgemaakt van AI als hulpmiddel bij het schrijven en structureren van teksten. Wij genereren soms ook foto's met AI. Hoewel er zorgvuldig wordt omgegaan met de inhoud, kan niet worden gegarandeerd dat alle informatie volledig, actueel of foutloos is.
De lezer is zelf verantwoordelijk voor het gebruik van de informatie op deze website. De auteur aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade of gevolgen die voortvloeien uit het gebruik van de geboden informatie.
Lees hier de laatste artikelen
Belasting Nederland19 augustus 2026Kabinet wijzigt box 3 op Prinsjesdag, Nederlands vastgoed blijft pijnpunt
Expats en pensionado19 augustus 2026Buitenlanders in Thailand moeten SIM-registratie voor 30 augustus controleren
Thailand algemeen19 augustus 2026De longtailboot maakt herrie omdat hij een automotor is
Vliegtickets19 augustus 2026Suvarnabhumi grijpt in tegen wachtrijen voor druk hoogseizoen
Ik heb er vroeger ook wel eens mee te maken gehad. Tot 2012 vloog ik 30 jaar lang als steward de hele wereld over. En iedere keer werd het weer gezegd: als je tijdens de vlucht zit, houd dan je gordel om. Het was niet verplicht, maar wel voor je eigen veiligheid.
Als er turbulentie werd verwacht, gingen de gordellichtjes aan en moesten wij altijd weer controleren of iedereen goed vastgegespt zat. En dan nog had je mensen die stiekem deden alsof ze hun gordel om hadden, omdat ze zich blijkbaar oh zo slim voelden. Of mensen die de riem zo los om zich heen hadden dat er nog een tweede persoon bij had gekund. Dan moest ik weer zeggen dat ze de riem strakker moesten aantrekken.
En dan had je natuurlijk ook weer van die grapjassen die een klein stukje aan de riem trokken en je aankeken alsof ze wilden zeggen: “Zo is het toch goed genoeg?” Ik bleef er dan gewoon bij staan totdat ze hem strak genoeg hadden aangetrokken. Het moest wel, want wij waren er ook verantwoordelijk voor als iemand door de riem zou glijden en zich daarbij ernstig zou verwonden.
Een vriendin van me maakte eind jaren 80 iets dergelijks mee op een vlucht naar Hongkong. Tijdens het eten maakte het vliegtuig plotseling zo’n enorme val dat de trolleys met eten een tijdje tegen het plafond hingen. Iedereen die niet vastzat, vloog natuurlijk ook door de cabine. Na die vlucht liet ze me haar uniform zien, dat op verschillende plaatsen was gescheurd. Drie mensen moesten in Hongkong naar het ziekenhuis. De ravage in de cabine was enorm.