Chiranan Pitpreecha (Foto: Pinterest)

‘De ziel houdt stand’ is een zinsnede uit het in 2017 door medeblogger Tino Kuis vertaalde ‘De eerste regens’, een van de bekendste maatschappijkritische gedichten van Chiranan Pitpreecha (°1955, Trang).

Ik koos deze titel omdat die veel zegt over de karaktersterkte van deze bijzondere vrouw die gezegend is met vele talenten. Naast schrijfster, vertaler en uitgeefster is ze onder meer ook nog fotografe, museumdirecteur en, vooral niet te vergeten, een boegbeeld van het feminisme in Thailand.

Er is weinig bekend over haar jeugdjaren maar het staat wel vast dat ze op haar dertiende haar eerste gedichten begon te schrijven, hiertoe aangemoedigd door haar moeder die een boekenwinkeltje uitbaatte. Ze studeerde in de jaren zeventig medicijnen op de Chulalongkorn Universiteit in Bangkok toen de stilaan vaste vorm aannemende en sterk groeiende democratiseringsbeweging aan de universiteiten met harde hand uiteen werd geslagen door het regime. Na de crisis van 6 oktober 1976 en de daarop volgende bloederige aanval van de ordediensten en para-militairen op de Thammasat Universiteit, vluchtte ze met honderden andere jonge intellectuelen naar de bergen en vervoegde er de, illegaal verklaarde, communistische partij.

Haar bekende gedicht ‘Dokmai ja barn’ (Bloemen in de knop) gaat over deze turbulente periode in haar leven. Ze vluchtte samen met een andere prominente studentenactivist, de latere dichter en hoogleraar Seksan Prasertkul. Hij was één van haar klasgenoten aan de Thammasat Universiteit met wie ze kort nadien trouwde. De volgende jaren, levend in clandestiniteit en onophoudelijk opgejaagd door leger en politie, waren zeker niet de gemakkelijkste in hun leven.

Gedesillusioneerd door het strakke dogmatisme van de communisten en het schijnbare uitzichtloze van de guerrilla-oorlog keerde het paar, na het uitroepen van amnestiematregelen, in 1981 terug uit de jungle en kregen ze de kans om geschiedenis te gaan studeren aan de elitaire Amerikaanse Cornell Universiteit. Hier behaalde Chiranan zowel een bachelor als een masterdiploma geschiedenis.

Ze scheidde kort nadien van Prasertkul en werd na haar terugkeer in Thailand, mede door haar uitgesproken en ongezouten standpunten omtrent feminisme en andere politiek- maatschappelijke vraagstukken, één van de bekendste hedendaagse schrijvers in Thailand en publiceerde tal van bijdragen in kranten en tijdschriften. In 1989 ontving ze een prestigieuze South East Asian Write Award voor haar eerste en sterk autobiografisch gekleurde dichtbundel ‘Bai Mai Ti Hai Pai’ (de vermiste bladeren).

Haar gedicht ‘First Rain’ werd in 1992 uitgeroepen tot beste gedicht van het jaar door de P.E.N. club Thailand. Haar werk is inmiddels uit het Thais vertaald in het Engels, Frans, Duits, Spaans, Russisch, Koreaans, Japans en Maleis. Ze was bovendien betrokken bij de productie van de speelfilm ‘A letter to Uncle Boonmee’, een maatschappijkritische film uit 2009 van de eigenzinnige Thaise regisseur Apichatpong Weerasethakul. In 2011 werd ze verkozen tot één van de vijfenzestig meest invloedrijke vrouwen in de Thaise samenleving. En dàt was zeker niet onverdiend….


» Laat een reactie achter


No votes yet.
Please wait...

9 reacties op “Chiranan Pitpreecha – de ziel houdt stand…”

  1. Rob V. zegt op

    Geweldig die eigenwijze en slimme Thai die wat goeds of moois doen voor de maatschappij. En als het ook nog eens een vrouw is, is dat de kers op de taart. 🙂

  2. Tino Kuis zegt op

    Nog een gedicht van Chiranan:

    De trots van een bloem
    Chiranan Pitpreecha

    Een vrouw heeft twee handen
    die het wezen van het leven vast omklemmen
    haar spieren zijn bedoeld voor zware arbeid
    en niet om zijde en goud te vast te houden

    Vrouwen hebben twee voeten
    om de ladder te beklimmen
    te streven en samen sterk te staan
    en niet om te steunen op anderen

    Vrouwen hebben ogen
    zoekend naar nieuw leven
    wijd en zijd in deze wereld
    en niet om mannen te verleiden

    Vrouwen hebben een hart
    dat steeds blijft stralen
    en alle kracht verzameld
    want zij is heel en heilig

    Vrouwen hebben leven
    dat fouten met redelijkheid wist
    zij heeft de waarde van een vrij persoon
    en is niet alleen het voorwerp van lust

    Bloemen hebben scherpe doornen
    ze wil niet alleen aantrekkelijk zijn
    maar wil gedijen en omhelzen
    de vruchtbaarheid van het hele land.

    • Tino Kuis zegt op

      De Thaise tekst van ‘De eerste regen’ met eerst de Nederlandse vertaling voor de liefhebbers. Het gaat over de strijd voor democratie tijdens de opstand van 14 oktober 1973. Thais hebben steeds een bloederige gevecht geleverd voor meer zeggenschap en vrijheid.

      De eerste regens
      Chiranan Pitpreecha

      De eerste regens in mei
      stromen neer, rood gekleurd.
      Regens van staal, gewelddadig,
      snijdend in vlees, laten bloed vloeien.

      Een stroom van bloed
      bedekt de straten.
      Hoeveel sterren vielen te pletter?
      hoeveel harten zijn kapot gedrukt?

      Zal de wond in ons land
      ooit genezen?
      Welke duivelse kracht
      durft het volk te doden?

      De strijd gaat verder
      dood deed het volk in opstand komen.
      De ziel houdt stand
      en beschermt het recht van het volk.

      De eerste regens sijpelen in de grond
      zin en herinnering achterlatend.
      Ze bevruchten de aarde
      en voeden de oogst van democratie.

      ฝนแรกเดือนพฤษภา
      รินสายมาเป็นสีแดง
      ฝนเหล็กอันรุนแรง
      ทะลวงร่างเลือดพร่างพราว

      หลั่งนองท้องถนน
      เป็นสายชลอันขื่นคาว
      แหลกร่วงกี่ดวงดาว
      และแหลกร้าวกี่ดวงใจ

      บาดแผลของแผ่นดิน
      มิรู้สิ้นเมื่อวันใด
      อำนาจทมิฬใคร
      ทมึนฆ่าประชาชน

      เลือดสู้จะสืบสาย
      ความตายจะปลุกคน
      วิญญาณจะทานทน
      พิทักษ์เทิด ประชาธรรม

      ฝนแรกแทรกดินหาย
      ฝากความหมายความทรงจำ
      ฝากดินให้ชุ่มดำ
      เลี้ยงพืชกล้า ประชาธิปไตย

      จิระนันท์ พิตรปรีชา

  3. Chris zegt op

    Ik begrijp niet goed hoe je op Chulalongkorn (de universiteit van de maatschappelijke elite) geneeskunde kunt studeren en een paar later met een KLASGENOOT van Thammasat kunt trouwen.

    • lung Jan zegt op

      Beste Chris,

      Sorry voor de verwarring. Zover ik heb kunnen nagaan was zij oorspronkelijk student geneeskunde aan de Chulalongkorn Universiteit maar switchte zij in 1974 of 1975 naar Thamasat om er wetenschappen te gaan volgen (ik vond echter geen specificatie in welke richting precies). Haar toekomstige echtgenoot was overigens geen klasgenoot maar een jaargenoot (sorry, mijn fout…) Het valt op dat haar biografie én die van haar toekomstige echtgenoot bijzonder vaag doen over de periode tussen pakweg 1970 en 1976. Wellicht waren ze toen vooral bezig met agiteren i.p.v. studeren… Hun academische curricula worden pas echt uitgebreid behandeld in biografieën wanneer ze aan Cornell begonnen te studeren.

      • Tino Kuis zegt op

        Dit is de meest uitgebreide biografie over haar die ik kon vinden. Daar staat eigenlijk over de periode 1970 (ze was toen 15 jaar) en 1976 (toen ze de jungle invluchtte) alleen iets over haar studie en haar activiteiten voor democratie. Ze studeerde aan de Chulalongkorn Universiteit farmacie in de afdeling Geneeskunde.

        https://th.wikipedia.org/wiki/จิระนันท์_พิตรปรีชา

  4. Tino Kuis zegt op

    Van het gedicht Dokmai ja barn ดอกไม้จะบาน (‘baan, barn’ betekent meer ‘bloeien’, ‘De bloemen zullen bloeien’. Een lied van hoop in die bloederige zeventiger jaren. (Is er nog iemand die denkt dat Thailand geen democratie kent of wil hebben?). Er is ook een lied met dat gedicht:

    https://www.youtube.com/watch?v=–Mx5ldSx28

    • Tino Kuis zegt op

      En hier de tekst van dat gedicht/lied in het Thais. Misschien ga ik het nog vertalen….

      ดอกไม้ ดอกไม้จะบาน
      บริสุทธิ์กล้าหาญ จะบานในใจ
      สีขาว หนุ่มสาวจะใฝ่
      แน่วแน่แก้ไข จุดไฟศรัทธา

      เรียนรู้ ต่อสู้มายา
      ก้าวไปข้างหน้า เข้าหามวลชน
      ชีวิตอุทิศยอมตน ฝ่าความสับสน
      เพื่อผลประชา

      ดอกไม้ บานให้คุณค่า
      จงบานช้าๆ แต่ว่ายั่งยืน
      ที่นี่และที่อื่นๆ
      ดอกไม้สดชื่น ยื่นให้มวลชน
      .
      .
      เพลงนี้ชาวค่ายยุคก่อน
      เราชอบร้องเพลงรอบกองไฟกัน
      สื่อความหมาย..
      ความหวังและศรัทธา
      .
      .
      นิสิตนักศึกษา
      เปรียบดั่งดอกไม้
      ที่กำลังจะผลิบาน
      เป็นกำลังสำคัญของสังคมไทย
      เมื่อดอกไม้แย้มบาน
      สังคมก็มีความหวัง..

  5. Tino Kuis zegt op

    Nederlandse vertaling en Thaise tekst van het gedicht ‘De bloemen zullen bloeien’ Dogmai ja barn :

    De bloemen zullen bloeien

    Bloemen! De bloemen zullen bloeien
    Puur en dapper in het hart
    In onschuld zullen jongeren
    Streven naar het vuur van standvastigheid

    En leren te vechten tegen misleiding
    Voorwaarts naar het volk
    Toewijding wint het van verwarring
    ten behoeve van het volk

    Bloeiende bloemen geven waarde
    Langzaam maar zeker
    Hier en overal
    Frisse bloemen voor het volk

    Wij zongen dit lied al in het verleden
    Samen rond het kampvuur
    Zegt het voort..
    We hopen en geloven

    Leerlingen en studenten
    Zorg dat de bloemen
    Die nu gaan bloeien
    kracht geven aan de Thaise maatschappij
    Zolang de bloemen bloeien
    Is er hoop ……..

    ดอกไม้ ดอกไม้จะบาน
    บริสุทธิ์กล้าหาญ จะบานในใจ
    สีขาว หนุ่มสาวจะใฝ่
    แน่วแน่แก้ไข จุดไฟศรัทธา

    เรียนรู้ ต่อสู้มายา
    ก้าวไปข้างหน้า เข้าหามวลชน
    ชีวิตอุทิศยอมตน ฝ่าความสับสน
    เพื่อผลประชา

    ดอกไม้ บานให้คุณค่า
    จงบานช้าๆ แต่ว่ายั่งยืน
    ที่นี่และที่อื่นๆ
    ดอกไม้สดชื่น ยื่นให้มวลชน
    .
    .
    เพลงนี้ชาวค่ายยุคก่อน
    เราชอบร้องเพลงรอบกองไฟกัน
    สื่อความหมาย..
    ความหวังและศรัทธา
    .
    .
    นิสิตนักศึกษา
    เปรียบดั่งดอกไม้
    ที่กำลังจะผลิบาน
    เป็นกำลังสำคัญของสังคมไทย
    เมื่อดอกไม้แย้มบาน
    สังคมก็มีความหวัง..


Laat een reactie achter

Thailandblog.nl gebruikt cookies

Dankzij cookies werkt onze website het beste. Zo kunnen we je instellingen onthouden, jou een persoonlijk aanbod doen en help je ons de kwaliteit van de website te verbeteren. Lees meer

Ja, ik wil een goede website