De luchtvaart leek eindelijk weer op adem te komen na de pandemie. De vraag naar tickets is in veel markten sterk, zakelijke reizigers vliegen weer vaker en premiumstoelen blijven gewild. Toch hangt boven de jaarvergadering van IATA in Rio de Janeiro een andere sfeer: opluchting mengt zich met zorg.
Brandstof wordt duurder door spanningen in het Midden-Oosten, terwijl Boeing en Airbus nieuwe toestellen later leveren dan gepland. Daardoor vliegen maatschappijen langer door met oudere, dorstigere vliegtuigen. Voor Thailand, afhankelijk van internationale verbindingen en toerisme, is dat meer dan een luchtvaartprobleem. Het raakt prijzen, routes en de bereikbaarheid van het land.
Jaarlijkse top onder hoge druk
De top van de internationale luchtvaartorganisatie IATA vindt plaats van 6 tot en met 8 juni in Rio de Janeiro. Normaal is zo’n bijeenkomst een moment waarop luchtvaartmaatschappijen vooruitkijken naar groei, nieuwe routes en betere winstcijfers. Dit jaar is de toon voorzichtiger. De sector kampt met een plotselinge stijging van de brandstofkosten en met verstoringen in het luchtruim door het conflict rond Iran en de bredere spanningen in het Midden-Oosten.
Dat komt bovenop een probleem dat al langer speelt: het tekort aan nieuwe vliegtuigen. Leveringsvertragingen bij Boeing en Airbus zorgen ervoor dat maatschappijen oudere toestellen langer moeten inzetten. Die vliegtuigen zijn vaak minder zuinig en vragen meer onderhoud. Precies op het moment dat elke liter kerosine telt, lopen daardoor de kosten verder op.
Recordwinst komt op losse schroeven te staan
IATA, de brancheorganisatie die meer dan 370 luchtvaartmaatschappijen vertegenwoordigt, is goed voor ongeveer 85 procent van het wereldwijde luchtverkeer. Voor de nieuwe brandstofschok rekende de organisatie dit jaar nog op een recordwinst van 41 miljard dollar voor de sector. Bestuurders en analisten verwachten nu dat die prognose tijdens de bijeenkomst in Rio naar beneden wordt bijgesteld.
Uit een onderzoek van Deloitte onder 21 topmannen van internationale luchtvaartmaatschappijen blijkt dat schommelende brandstofprijzen en inflatie bovenaan de risicoagenda staan. De sector richt zich daardoor sterker op kostenbeheersing en financiële gezondheid. In het onderzoek wordt scherp samengevat wat er is veranderd: wat een recordjaar had moeten worden, is veranderd in een gevecht om de winstmarge.
Oudere vliegtuigen maken het probleem groter
De druk op de marges wordt niet alleen veroorzaakt door duurdere brandstof. Ook de vertraagde levering van nieuwe toestellen maakt het probleem groter. Nieuwe vliegtuigen zijn meestal zuiniger, stiller en goedkoper in onderhoud. Als die toestellen later komen, moeten maatschappijen langer doorvliegen met oudere machines die meer brandstof verbruiken.
Daar zit voor maatschappijen een pijnlijke dubbelheid in. De vraag naar reizen is in veel markten nog altijd gezond, maar uitbreiding is lastig als de vloot niet meegroeit. Wie oudere vliegtuigen inzet, kan stoelen blijven verkopen, maar betaalt daarvoor een hogere prijs aan de achterkant. Voor passagiers blijft dat vaak onzichtbaar, totdat het terugkomt in hogere ticketprijzen of minder aanbod.
Tarieven omhoog, maar niet onbeperkt
Luchtvaartmaatschappijen hebben in grote lijnen twee grote kostenposten: brandstof en personeel. Vooral plotselinge brandstofstijgingen zijn lastig op te vangen, omdat veel tickets al weken of maanden voor vertrek zijn verkocht. De marge op zo’n ticket ligt dan min of meer vast, terwijl de kosten onderweg oplopen.
Nikhil Ravishankar, topman van Air New Zealand, verwoordde het nuchter. Maatschappijen kunnen ticketprijzen maar tot een bepaalde hoogte verhogen om hogere brandstofkosten terug te verdienen. Daarna reageert de markt. De vraag neemt af en maatschappijen vliegen minder. Dat is precies de tarieftest waar de luchtvaart nu voor staat: hoeveel kun je doorberekenen voordat reizigers afhaken?
Minder vluchten als noodrem
De Braziliaanse luchtvaartmaatschappij Azul kiest al voor een directe ingreep. Topman John Rodgerson zei dat zijn maatschappij van plan is meer vluchten te schrappen om beter aan te sluiten bij de vraag en de hogere prijzen voor vliegtuigbrandstof. Dat klinkt technisch, maar voor reizigers betekent het vaak minder keuze, minder gunstige vertrektijden en soms hogere prijzen op de vluchten die overblijven.
Ook langere routes worden gevoeliger. Die verbruiken meer brandstof en leggen langer beslag op vliegtuigen en bemanningen. Daardoor worden toestellen en personeel minder efficiënt ingezet. Voor verre bestemmingen, waaronder Thailand, kan dat belangrijk worden. Een maatschappij zal bij hoge kosten scherper kijken welke routes genoeg opleveren en welke vluchten beter kunnen worden beperkt.
Premiumreiziger blijft voorlopig betalen
Tot nu toe blijft de vraag naar reizen in verschillende grote markten opvallend stabiel. Vooral premium- en zakenreizigers blijven bereid meer te betalen. Dat geeft luchtvaartmaatschappijen ruimte om hogere tarieven door te voeren zonder meteen grote aantallen passagiers te verliezen.
In de Verenigde Staten lieten de gepubliceerde binnenlandse vliegtarieven per 25 mei volgens Raymond James een sterke vraag zien. Tickets voor vluchten één week vooruit waren 35,8 procent duurder dan een jaar eerder. Voor vluchten vier weken vooruit ging het om een stijging van 39,4 procent. Alexandre Lefevre, vicepresident netwerkplanning en wereldwijde verkoop bij Air Canada, zei dat de bereidheid om meer te betalen in het premiumsegment de afgelopen jaren sterk is gebleven, zowel tijdens crises als daarbuiten.
Budgetreiziger voelt de grens eerder
Toch is die prijszettingsmacht niet overal even groot. Hogere tarieven kunnen maatschappijen helpen om een deel van hun brandstofkosten terug te verdienen, maar ze brengen ook een risico met zich mee. Reizigers met een kleiner budget kunnen afhaken. Dat geldt vooral in regio’s waar valuta zwak zijn, consumenten minder te besteden hebben of luchtvaartmaatschappijen minder macht hebben om prijzen te verhogen.
Voor Thailandblog-lezers is dat herkenbaar. Wie jaarlijks naar Bangkok, Phuket, Chiang Mai of familie in de Isaan vliegt, kijkt vaak scherp naar de ticketprijs. Een paar tientjes verschil is nog te overzien. Een paar honderd euro extra maakt de afweging ineens anders. Dan komt de bekende twijfel: toch vliegen, korter blijven of wachten op een betere aanbieding?
Bestellingen worden uitgesteld, maar niet overal
De onzekerheid raakt ook de vliegtuigbouwers. Vliegtuigfabrikant Embraer ziet dat sommige luchtvaartmaatschappijen beslissingen uitstellen over het uitoefenen van koopopties voor nieuwe toestellen. Dat past bij een markt waarin maatschappijen voorzichtig zijn met grote investeringen zolang brandstofprijzen, vraag en levertijden onzeker blijven.
Toch zet niet iedereen op de rem. Philippine Airlines wil nieuwe vliegtuigen bestellen, mogelijk al in de komende maanden, zei de president van het bedrijf. Singapore Airlines is in gesprek over minstens 50 grote widebody-vliegtuigen. Qantas overweegt een bestelling van ongeveer 20 widebody-toestellen bij Airbus of Boeing. De sector twijfelt dus niet aan de lange termijn, maar de korte termijn schuurt.
Een beeld dat de spanning samenvat
Bij de oorspronkelijke publicatie stond een foto van geparkeerde vliegtuigen op het platform van luchthaven Fiumicino in Rome. Het is een rustig beeld, maar de betekenis is duidelijk. Europese luchtvaartmaatschappijen kijken met zorg naar de stijgende kosten van vliegtuigbrandstof en naar mogelijke problemen met de levering ervan door de spanningen in het Midden-Oosten.
Voor passagiers is dat misschien minder zichtbaar dan een vertraagde vlucht of een volle gate. Toch begint de druk eerder, achter de schermen: bij inkoop, planning, onderhoud, vlootbeheer en routekeuzes. Daar wordt bepaald of een vlucht rendabel blijft, of een maatschappij de prijs verhoogt, of een route tijdelijk minder vaak wordt gevlogen.
Waarom dit ook Thailand raakt
Thailand leeft voor een belangrijk deel van bereikbaarheid. Toeristen, overwinteraars, expats, zakenreizigers en Thaise families in het buitenland zijn afhankelijk van betaalbare en betrouwbare verbindingen. Als brandstof duur blijft en vliegtuigen later worden geleverd, kan dat doorwerken in ticketprijzen, routes en frequenties.
Dat betekent niet dat vluchten naar Thailand morgen massaal verdwijnen. De vraag naar Bangkok en andere Thaise bestemmingen blijft groot. Maar luchtvaartmaatschappijen worden selectiever. Ze kijken scherper naar volle toestellen, winstgevende passagiers en efficiënte inzet van hun vloot. Voor de reiziger kan dat simpelweg betekenen: eerder boeken, flexibeler reizen en beter vergelijken.
Slot
De luchtvaart is terug, maar nog niet zorgeloos. Hogere brandstofprijzen, vertraagde vliegtuigleveringen en kwetsbare marges dwingen maatschappijen tot moeilijke keuzes. Voor Thailand kan dat merkbaar worden in duurdere tickets of minder ruime keuze. De sector groeit nog steeds, maar niet meer zonder rem erop.
Bron: Bangkok Post
Over deze blogger
-
Dit artikel is geschreven en gecontroleerd door de redactie. De inhoud is gebaseerd op persoonlijke ervaringen, meningen en eigen onderzoek van de auteur. Waar relevant, is er gebruikgemaakt van AI als hulpmiddel bij het schrijven en structureren van teksten. Wij genereren soms ook foto's met AI. Hoewel er zorgvuldig wordt omgegaan met de inhoud, kan niet worden gegarandeerd dat alle informatie volledig, actueel of foutloos is.
De lezer is zelf verantwoordelijk voor het gebruik van de informatie op deze website. De auteur aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade of gevolgen die voortvloeien uit het gebruik van de geboden informatie.
Lees hier de laatste artikelen
Relaties7 juni 2026Stuurt een Thaise vrouw bewust aan op een kind? Wat klopt er en wat is borrelpraat
Maatschappij7 juni 2026Een paar honderd baht voor de agent: zo riskant is omkoping bij kleine overtredingen in Thailand
Expats en pensionado7 juni 2026Een huis bouwen in Thailand? Zo kom je aan de juiste vergunningen
Expats en pensionado7 juni 2026Plattelandsziekenhuizen in Isaan: het netwerk staat maar het kraakt