TB-opinie: Thailand eist miljarden van CP maar tekende zelf een contract zonder bodem
De Thaise spoorwegen eisen 13,3 miljard baht van het consortium van CP, zeven jaar na de handtekening onder een hogesnelheidslijn waarvan nog geen meter spoor ligt. Dat oogt als daadkracht. Het is vooral het late bewijs dat de staat een contract tekende waarin het concern de inkomsten kreeg en de reiziger de rekening.
Wie op Suvarnabhumi de roltrap afgaat naar de Airport Rail Link, staat op een slechte dag soms drie kwartier met zijn koffer op het perron. Van de negen treinen rijden er vaak nog vijf of zes. Sinds 2021 runt een bedrijf van CP die lijn, als opstap naar een snelle trein naar U-Tapao die in 2023 had moeten rijden.
Die trein komt niet. Op woensdag 21 oktober stapte de staatsspoorwegmaatschappij SRT naar de bestuursrechter in Bangkok. Die rechtszaak repareert niets. Ze laat zien hoe Thailand grote spoorprojecten opzet: de staat wordt pas wakker als er alleen nog advocaten aan verdienen.
Vijf jaar wachten op je eigen geld
Het contract van 224 miljard baht, ruim 5,9 miljard euro, werd op 24 oktober 2019 getekend. CP bezit via een holding ruim 87 procent van Asia Era One. De kleine partners zijn een Chinese staatsbouwer, de metro-uitbater BEM en Italian-Thai. Volgens de SRT had het consortium uiterlijk in oktober 2021 10,67 miljard baht moeten betalen. Dat geld eist de SRT nu op, met 2,66 miljard baht rente. Bangkok Bank en Siam Commercial Bank moeten als garantsteller elk 1 miljard bijleggen.
Ondertussen reed de Airport Rail Link gewoon. Volgens de SRT zelf leverden de kaartjes zo’n 50 miljoen baht per maand op. De staat zag vijf jaar lang een openstaande vordering en deed niets, tot CP in juli schreef dat het eruit wilde. Pas toen het concern de deur opende, kwam de deurwaarder.
Een contract met de nooduitgang erin
De ruzie ging nooit over techniek. Volgens het oorspronkelijke contract hoefde de staat zijn bijdrage van 117,2 miljard baht pas te betalen als de lijn klaar was en reed. CP wilde in 2019 eerst niet tekenen, juist omdat de risico’s te eenzijdig lagen, en tekende toch. Vanaf 2021 vroeg het consortium om ‘bouwen en betalen’: de staat betaalt mee naarmate de bouw vordert.
Zeven regeringen lang besliste niemand. De procureur-generaal keurde een gewijzigd contract goed, met 18 opmerkingen. Transportminister Phiphat bleef het weigeren, omdat de staat dan het risico draagt. Het startsein voor de bouw is nooit gegeven. De openingsdatum schoof van 2023 naar 2029, toen naar 2030 en nu naar 2031 of 2032, als er ooit gebouwd wordt.
Hopewell staat nog in Bang Khen
Wie dit een uitzondering noemt, moet in Bang Khen gaan kijken. Daar staan de betonnen pilaren van Hopewell, een spoor- en wegproject. Het contract werd in 1990 getekend en in 1998 opgezegd. In 2019 veroordeelde de hoogste bestuursrechter de staat tot 11,8 miljard baht plus rente, opgelopen tot zo’n 27 miljard. In 2023 draaide een andere rechter dat terug, omdat de vordering verjaard zou zijn. Een minister feliciteerde ‘alle Thai’. Drieëndertig jaar na de handtekening rijdt er niets.
De Thais-Chinese hogesnelheidslijn naar Nakhon Ratchasima begon in 2017 en zou in 2028 opengaan. Nu is het doel 2030, en in maart was de bouw voor 52 procent klaar, terwijl dat 81 procent had moeten zijn. Het stuk tussen Bang Sue en Don Mueang is niet eens begonnen, omdat het overlapt met de lijn van CP. Twee spoorprojecten van dezelfde staat houden elkaar gegijzeld.
Wie beschermt hier wie
Premier Anutin dreigde in augustus dat een bedrijf dat een staatscontract opzegt, wordt uitgesloten van nieuwe aanbestedingen. Een maand later verlengde de SRT het beheer van CP over de Airport Rail Link met vier maanden. CP had daarvoor 60 miljoen baht per maand gevraagd, plus het recht om te stoppen zodra de SRT naar de rechter zou stappen. Die stap is nu gezet. De reiziger op het perron is de enige partij zonder garantie.
Wat CP terecht zegt
Asia Era One en zijn banken hebben een punt. Covid sloeg de reizigersprognoses kapot. De staat heeft grond niet op tijd overgedragen en de investeringsvoordelen kwamen niet rond. De overlap met de Chinese lijn is een fout van de overheid zelf. Geen bank leent 224 miljard baht voor een betaling die pas komt als de trein rijdt. Dat klopt, en de staat is de helft van het probleem.
Alleen kende CP die voorwaarden in 2019. Het weigerde om precies die reden te tekenen en zette daarna toch zijn handtekening. In 2021 nam het de rijdende lijn over, terwijl de ruzie over de rest al liep. Een concern van dit formaat dat een contract tekent dat het zelf onwerkbaar noemt, heeft geen vergissing gemaakt. Het heeft gegokt.
De rechter mag nu jaren uitzoeken wie de schuld krijgt. In die jaren verandert voor de reiziger niets: dezelfde handvol treinen, hetzelfde perron, vanaf februari een ander logo op het uniform. Hopewell liet Bangkok tenminste nog betonnen pilaren na om naar te wijzen. Dit project laat alleen een dossier bij de bestuursrechter achter.
Bronnen: Bangkok Post, The Nation, Khaosod English, Thaiger, Railway Pro
Over deze blogger
-
Dit artikel is geschreven en gecontroleerd door de redactie. Wij maken o.a. gebruik van AI om onderzoek te doen naar onderwerpen en het schrijven over deze onderwerpen. Wij genereren ook foto's met AI, maar gebruiken daarnaast ook stockfoto's. Hoewel er zorgvuldig wordt omgegaan met de inhoud, kan niet worden gegarandeerd dat alle informatie volledig, actueel of foutloos is.
De lezer is zelf verantwoordelijk voor het gebruik van de informatie op deze website. De auteur aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade of gevolgen die voortvloeien uit het gebruik van de geboden informatie.
Lees hier de laatste artikelen
Van de redactie22 oktober 2026Thailandblog is weer online na belangrijke beveiligingsupdate
Opinie22 oktober 2026TB-opinie: Thailand eist miljarden van CP maar tekende zelf een contract zonder bodem
Opmerkelijk22 oktober 2026Airco stroomrekening van 6.000 baht per maand? Fabrikant spreekt influencer tegen
AOW22 oktober 2026AOW aanvragen vanuit Thailand vraagt eerder actie dan in Nederland