Heb je een Thaise partner, of kleinkinderen die opgroeien in Thailand? Dan ken je het beeld misschien. Een tiener die avond na avond over de boeken hangt, weekend na weekend naar bijles reist en zenuwachtig wacht op een examenuitslag. In Thailand bepaalt het centrale toelatingssysteem TCAS welke scholier op welke universiteit terechtkomt, en in welke studie.
Het bijzondere is dit. Niet de toelating zelf veroorzaakt de stress, maar de strijd om de prestige-plekken. Geneeskunde, techniek, de topuniversiteiten in Bangkok. Daar is de concurrentie genadeloos, ook nu het aantal scholieren al jaren krimpt en veel universiteiten hun plekken niet vol krijgen.
Hoe TCAS de toegang regelt
In Thailand draait toelating tot de universiteit om TCAS, het Thai University Central Admission System. Sinds 2018 bracht dat de versnipperde losse examens van vroeger samen in één centrale kalender met meerdere rondes. Het idee was helder, namelijk minder chaos en meer overzicht. Alleen zit het echte probleem niet in de vraag of een scholier een plek vindt, maar welke.
De status van een diploma hangt sterk af van de universiteit en de faculteit. Een kind dat geneeskunde of techniek wil aan Chulalongkorn of Mahidol, draait jarenlang mee in een stroom van examens, bijles en portfolio-opbouw. Dat verklaart waarom de druk hoog blijft, juist nu er steeds minder jongeren zijn.
Welke toetsen een scholier moet afleggen
Om via TCAS binnen te komen heb je een diploma hoger middelbaar onderwijs nodig, meestal het Mathayom 6-certificaat. Veel universiteiten accepteren intussen ook internationale diploma’s, al verschilt dat per faculteit en opleiding. Sinds studiejaar 2023 draait alles om een vaste set gestandaardiseerde toetsen, die het oude GAT/PAT-systeem verving:
- TGAT (Thai General Aptitude Test): een algemene toets voor vrijwel iedere kandidaat, met Engelse communicatie, logisch denken en werkgerelateerde vaardigheden.
- TPAT (Thai Professional Aptitude Test): vakspecifieke geschiktheidstoetsen voor vijf richtingen, namelijk geneeskunde (TPAT1), kunst (TPAT2), wetenschap, technologie en techniek (TPAT3), architectuur (TPAT4) en onderwijs (TPAT5).
- A-Level (Applied Knowledge Level): kennistoetsen per vak, zoals wiskunde, natuurkunde, scheikunde en talen.
Wie geneeskunde, techniek of architectuur wil, legt meerdere papers af over TGAT, TPAT en A-Level samen. Wie lager mikt of via een portfolio binnenkomt, heeft soms helemaal geen toetsscores nodig.
De vier rondes van TCAS
Het systeem bestaat uit vier hoofdrondes, in een vaste jaarlijkse volgorde.
- Ronde 1, Portfolio. De scholier dient een persoonlijk portfolio in met schoolresultaten en buitenschoolse prestaties. Toetsscores zijn niet nodig. Selectie gebeurt op prestaties, activiteiten en faculteitscriteria.
- Ronde 2, Quota. Bedoeld om kansen te spreiden, bijvoorbeeld voor scholieren uit bepaalde regio’s, partnerscholen of met bijzonder talent. Sommige opleidingen vragen hier al TGAT-, TPAT- of A-Level-scores.
- Ronde 3, Admission. De centrale hoofdronde, geregeld door de raad van universiteitsvoorzitters (CUPT). Hier wegen de toetsscores zwaar en kun je meerdere opleidingen op volgorde van voorkeur zetten. Per opleiding geldt een eigen gewogen scoreformule.
- Ronde 4, Direct Admission. Een slotronde waarin universiteiten zelf hun criteria bepalen en resterende plaatsen opvullen. Soms tellen hier alternatieve toetsen zoals SAT of IELTS.
Na een aanbod moet je je plek bevestigen via een centraal clearing house, dat voorkomt dat iemand meerdere plekken tegelijk bezet houdt.
Wat het allemaal kost
Het examengeld zelf valt mee. De echte kosten zitten in de optelsom van rondes, papers en vooral jarenlange bijles. De onderstaande bedragen gelden voor de cyclus rond 2026. Eén euro is ongeveer 38 baht, de eurobedragen zijn afrondingen.
| Post | Bedrag in baht | Indicatie in euro |
|---|---|---|
| Ronde 1, Portfolio (per opleiding) | 200 tot 1.000 | 5 tot 26 |
| Ronde 2, Quota (per opleiding) | 200 tot 500 | 5 tot 13 |
| Ronde 3, Admission (5 keuzes) | circa 350 | circa 9 |
| Ronde 3, Admission (10 keuzes) | circa 600 | circa 16 |
| Ronde 4, Direct Admission (per opleiding) | 200 tot 500 | 5 tot 13 |
| Examengeld meerdere papers | enkele honderden, soms meer | enkele tientallen |
| Omvang bijlesindustrie (schatting) | ruim 50 miljard | ruim 1,3 miljard |
Een groot deel van de scholieren op de topuniversiteiten heeft minstens één bijlescursus gevolgd, zeker in de bètarichtingen. Daardoor wordt toegang tot de gewildste opleidingen in de praktijk mede een kwestie van het inkomen van de ouders. En de termijnen schuiven geregeld. Voor de cyclus van 2026 verplaatste CUPT toetsen door overstromingen in Zuid-Thailand, en in zeven grensprovincies werden toetsen uitgesteld naar 17 tot 19 januari 2026 vanwege de spanningen aan de Thais-Cambodjaanse grens. Dat raakte meer dan 26.980 kandidaten. Vanaf studiejaar 2027 verhuizen de examens structureel naar januari, om overstromingsleed te vermijden.
De mentale tol
Het zwaarste gevolg is mentaal, en dat is goed gedocumenteerd. Onderzoek onder Thaise scholieren en studenten laat steeds opnieuw hoge cijfers zien voor stress, angst en somberheid, met het nationale toelatingsexamen als belangrijke bron. Volgens cijfers die worden toegeschreven aan de hogeronderwijscommissie besteedt ruim 75 procent van de scholieren meer dan 20 uur per week aan voorbereiding, en voelt meer dan 60 procent examenstress.
Onder geneeskundestudenten zijn de cijfers nog scherper. Studies rapporteren depressie tussen 9,3 en 30,5 procent, stress rond 61,4 procent en suïcidale gedachten bij 12,8 procent. Breder gezien steeg het aantal Thai met een depressiediagnose van 1,3 miljoen in 2015 naar ongeveer 2,9 miljoen in 2023, met academische druk als een van de erkende oorzaken bij jongeren.
Waar je wieg staat, telt vaak zwaarder dan je aanleg
Thailand scoort laag in het internationale PISA-onderzoek van 2022, met 394 punten voor wiskunde, 379 voor lezen en 409 voor wetenschap. Dat ligt ruim onder het OESO-gemiddelde, en slechts 32 procent van de leerlingen haalt het basisniveau wiskunde. Volgens UNICEF weegt de plek waar een kind geboren wordt zwaarder dan zijn aanleg.
De kloof tussen stad en platteland is groot. Scholieren in Bangkok en in welvarende gezinnen hebben toegang tot betere scholen, dure bijles en snel internet. Kinderen in Isaan en in afgelegen gebieden hebben dat veel minder. Zo wordt onderwijs, dat de grote gelijkmaker zou moeten zijn, in de praktijk een vergrootglas op bestaande verschillen.
Meer plekken dan studenten, en toch die strijd
Hier zit de wrange paradox. Door de gedaalde vruchtbaarheid, van 6,2 kinderen per vrouw in de jaren zestig naar ongeveer 1,5 in 2016, zijn er landelijk inmiddels meer studieplaatsen dan kandidaten. Sommige private universiteiten zijn al gesloten. In ronde 3 van 2026 stonden 176.341 plaatsen tegenover 125.455 aanmelders.
En toch blijft de strijd om de topplekken moordend. Een veelgenoemd voorbeeld: voor TPAT3, de toets voor techniek, meldden zich naar verluidt 129.353 kandidaten, terwijl Chulalongkorn in de Admission-ronde slechts 752 technici toeliet. Plek genoeg dus, maar niet op de adressen waar iedereen heen wil.
Wat je zelf kunt doen
Voor wie een Thaise partner, kinderen of kleinkinderen in dit traject heeft, telt vooral het volgende.
- Begin vroeg met de kalender. De rondes liggen vast, maar toetsdata schuiven soms door overstromingen of veiligheid. Houd mytcas.com en de universiteitssites aan als bron, niet de bijlesreclame.
- Bekijk per faculteit de scoreformule. Elke opleiding weegt TGAT, TPAT en A-Level anders. Kies de papers gericht, in plaats van alles te doen.
- Benut de goedkopere en kansrijke routes. De portfolio- en quotaronde vragen vaak geen of minder toetsen en zijn voor leerlingen uit de regio soms gunstiger.
- Reken het hele plaatje door, niet alleen het examengeld. De grote kosten zitten in jarenlange bijles.
- Let op de mentale belasting. Steun en realistische verwachtingen tellen zwaarder dan nog een cursus.
En een kort beslisschema, voor als het hoofd vol zit:
- Mikt het kind op een competitieve topfaculteit? Zo nee, kijk eerst naar de portfolio- en quotaronde. Zo ja, ga door.
- Zijn de scoreformules per opleiding bekend? Zo nee, eerst opzoeken. Zo ja, ga door.
- Is het hele kostenplaatje doorgerekend, inclusief bijles? Zo nee, eerst een budget maken. Zo ja, ga door.
- Is er aandacht voor de mentale belasting en een plan B? Zo nee, dat eerst regelen. Zo ja, dan staat het traject realistisch op de rails.
Wat er in 2027 verandert
De overheid kondigde voor studiejaar 2027 een reeks maatregelen aan, bekend als TCAS70. Scholieren kunnen dan tot zeven examenvakken gratis afleggen en in de Admission-ronde kosteloos meerdere keuzes opgeven. De geplande verhoging van de examenkosten wordt nog een jaar bevroren, en kwetsbare gezinnen krijgen via het Equitable Education Fund 25 procent korting op de portfoliokosten.
Daarnaast komt er een standaardplatform voor portfolio’s, met verificatie van prestaties, om opgeklopte dossiers tegen te gaan. Het zijn welkome stappen die de financiële drempel verlagen. Maar de strijd om de prestige-plekken zelf, de echte bron van de druk, raken ze nauwelijks.
Slot
De druk rond het Thaise toelatingsexamen komt niet door een tekort aan plekken, want die zijn er door de vergrijzing genoeg. Hij komt door de jacht op een handvol topopleidingen, en weegt het zwaarst op gezinnen met minder geld en kinderen buiten Bangkok. Realistische verwachtingen beschermen een kind beter dan nog een cursus.
Bronnen: Bangkok Post, Nation Thailand, Thairath, UNICEF Thailand, HoneyKids Asia
Over deze blogger
-
Dit artikel is geschreven en gecontroleerd door de redactie. De inhoud is gebaseerd op persoonlijke ervaringen, meningen en eigen onderzoek van de auteur. Waar relevant, is er gebruikgemaakt van AI als hulpmiddel bij het schrijven en structureren van teksten. Wij genereren soms ook foto's met AI. Hoewel er zorgvuldig wordt omgegaan met de inhoud, kan niet worden gegarandeerd dat alle informatie volledig, actueel of foutloos is.
De lezer is zelf verantwoordelijk voor het gebruik van de informatie op deze website. De auteur aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade of gevolgen die voortvloeien uit het gebruik van de geboden informatie.
Lees hier de laatste artikelen
Analyse25 juni 2026Analyse: Thaise regering mikt op hooginkomensland maar cijfers wringen
Kort nieuws25 juni 2026Thailand nieuwsoverzicht vrijdag 26 juni 2026
Geld en financiën25 juni 2026Fooien in Thailand blijft vrijwillig, maar servicekosten verhogen je rekening flink
Onderwijs25 juni 2026Thaise scholieren worstelen met examendruk terwijl studieplekken leeg blijven