Zilvervliesrijst bevat meer arseen dan witte rijst

Arseen zit van nature in de bodem en in grondwater. Rijst neemt het sterker op dan andere gewassen, omdat het onder water groeit en arseen daarin makkelijk beweegt. Het gaat om anorganisch arseen, de giftige vorm. Zeevruchten bevatten vooral de organische variant, die veel minder kwaad kan. Bij anorganisch arseen ligt het anders: langdurig te veel binnenkrijgen verhoogt het risico op huid-, blaas- en longkanker. Niet van één maaltijd, wel van jaren dagelijks eten. En dat laatste is precies wat veel mensen in Thailand doen. Meteen stoppen met rijst hoeft dus niet; het gaat om de optelsom over de jaren.

Zilvervliesrijst valt hier tegen

Arseen hoopt zich op in de zemellaag, de bruine buitenkant van de korrel. Die haal je bij witte rijst weg en laat je bij zilvervliesrijst juist zitten. Uit onderzoek van Chulalongkorn University kwam grofweg een verdubbeling: witte en witte jasmijnrijst zaten rond de 0,07 milligram anorganisch arseen per kilo, zilvervliesrijst rond de 0,12 tot 0,13. De korrel die je koopt omdat hij gezonder heet, draagt dus meer van het giftige spul. Meer vezels en vitamines ook, dat blijft waar. Maar voor arseen is bruin niet de veilige keuze.

Wassen doet weinig, ruim water doet veel

Het Voedingscentrum noemt twee handelingen: rijst wassen en koken in ruim water. Dat wassen helpt maar mondjesmaat. Je spoelt er hooguit een tiende van het arseen mee weg, en bij witte rijst verdwijnen tegelijk toegevoegde vitamines. De echte winst zit in het koken. Kook je rijst zoals pasta, in veel water, en giet je dat water daarna weg, dan gaat er een flink deel van het anorganisch arseen mee, in studies zo’n 40 tot 60 procent. De methode waarbij je net genoeg water neemt tot alles is opgekookt, doet vrijwel niets.

Waar je kookwater vandaan komt

Hier zit een stevige voorwaarde aan, en die raakt Thailand rechtstreeks. Al dat wegspoelen werkt alleen met schoon water. Kook je in water dat zelf arseen bevat, dan gebeurt het omgekeerde en neemt de rijst het juist op. In Ron Phibun in Nakhon Si Thammarat liet de oude tinmijnbouw grondwater achter met arseengehaltes tot honderden keren de drinkwaternorm. Rond de duizend mensen kregen er destijds huidaandoeningen door, sommigen huidkanker. Ook bij mijnbouw in het noorden zijn zulke plekken bekend. Leidingwater in de steden en flessenwater zijn doorgaans prima. Putwater in mijnbouw- en landbouwstreken is het risico.

Vaker afgieten, vaker afwisselen

Het Nederlandse advies is geschreven voor een Nederlands bord. Het Voedingscentrum zegt het zelf: de Europese voedselautoriteit keek naar rijst zoals die in Europa wordt gegeten, niet naar Aziatische eetpatronen. Wie in Thailand woont en twee of drie keer per dag rijst eet, valt buiten die aanname. Die autoriteit scherpte in 2024 haar oordeel nog aan en noemt de blootstelling in Europa nu al een zorg, zeker voor wie veel rijst eet. Voor jou tellen de goedkope maatregelen dus zwaarder. Kook met schoon water, giet het overtollige kookwater weg, en wissel rijst door de week af met noedels, brood of aardappel. Verse cijfers over wat er nú in de Thaise schappen ligt zijn er trouwens nauwelijks; de bruikbare metingen komen uit 2012 tot 2017.

Bronnen: Voedingscentrum, EFSA, Europese Commissie, Codex Alimentarius, en onderzoek van Chulalongkorn University en de University of Sheffield.

Over deze blogger

Redactie

Dit artikel is geschreven en gecontroleerd door de redactie. De inhoud is gebaseerd op persoonlijke ervaringen, meningen en eigen onderzoek van de auteur. Waar relevant, is er gebruikgemaakt van AI als hulpmiddel bij het schrijven en structureren van teksten. Wij genereren soms ook foto's met AI. Hoewel er zorgvuldig wordt omgegaan met de inhoud, kan niet worden gegarandeerd dat alle informatie volledig, actueel of foutloos is.
De lezer is zelf verantwoordelijk voor het gebruik van de informatie op deze website. De auteur aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade of gevolgen die voortvloeien uit het gebruik van de geboden informatie.

Lees hier de laatste artikelen

Oudere postings van deze blogger

• Nieuws uit Nederland en Belgie21 augustus 2026AD: Paniek onder Nederlanders in Thailand na politie-invallen: ‘Er is geen uitweg meer voor ons’
• Gezondheid21 augustus 2026Zilvervliesrijst bevat meer arseen dan witte rijst
• Visumvraag21 augustus 2026Visumbureau Traveldocs scoort hoog op Trustpilot
• Opinie21 augustus 2026TB-opinie: de cijfers achter het verval van Thailand wijzen niet naar de politiek maar naar dertig jaar niet-kiezen