Bijna 150.000 Thai aan de dialyse door diabetes en hoge bloeddruk

Eind 2024 zaten in Thailand 149.564 mensen aan de dialyse, en in dat ene jaar kwamen er 32.987 nieuwe patiënten bij. Bij bijna de helft van de nieuwkomers waren de nieren kapotgegaan door suikerziekte, bij nog eens bijna vier op de tien door hoge bloeddruk. Twee aandoeningen die je jarenlang niet voelt.
De cijfers komen uit het nationale register van de Thaise vereniging van nierspecialisten, dat in februari 2026 verscheen. Voor Nederlanders en Belgen met een Thaise partner kan dit dichtbij komen, via de ouders, ooms en tantes van die partner. Nierfalen begint zelden met klachten. De nieren gaan langzaam achteruit, tot alleen dialyse of een nieuwe nier nog helpt. Nieuwe dialysepatiënten waren in 2024 gemiddeld 60,7 jaar oud. Diabetische nierschade was bij 44,8 procent van hen de oorzaak, schade door hoge bloeddruk bij 38,7 procent. Samen ruim acht op de tien.
Ruim een miljoen nierpatiënten en een zoute keuken
Dialyse is het eindstation. Daarvoor zit een veel grotere groep. Volgens cijfers die Thai PBS World in augustus 2026 publiceerde, groeide het aantal mensen met chronische nierziekte van 1.046.072 in 2023 naar 1.145.586 in 2025.
Zout speelt daarbij mee. Het nationale gezondheidsonderzoek van 2024-2025 mat bij Thai van 15 jaar en ouder gemiddeld 3.650 milligram natrium per dag, bijna het dubbele van de grens van 2.000 milligram die de WHO aanhoudt. Te veel natrium drijft de bloeddruk op, en hoge bloeddruk is na diabetes de tweede oorzaak van nierfalen. De grootste bronnen zitten volgens onderzoekers van Mahidol University in sauzen en dipsauzen, bouillonconcentraat, kant-en-klaarmaaltijden en gekruide noedels. Ook bakpoeder bevat natrium, waarschuwt onderzoeksleider Nattapol Tangsuphoom. Je proeft dus lang niet al het zout dat je binnenkrijgt.
Hemodialyse vergoed sinds 2022, en dat kost geld
Voor Thai met de universele zorgverzekering, in de volksmond het 30-bahtstelsel, betaalt de zorgverzekeraar NHSO de dialyse. Van 2008 tot februari 2022 gold daarbij eerst buikspoeling: peritoneale dialyse thuis was de standaard. Wie hemodialyse in het ziekenhuis wilde, betaalde die zelf, en dat deden ongeveer 6.000 mensen. Sinds de hervorming kiest de patiënt zelf en vergoedt het stelsel ook hemodialyse.
Het effect was groot. Het aantal dialysepatiënten binnen het stelsel steeg van ongeveer 52.000 naar 72.000 in september 2024, en hemodialyse werd de gewone keuze. De uitgaven liepen op tot 15,0 miljard baht (€403 miljoen) in 2024. Dat is 9,3 procent van het hele budget voor de universele zorg, tegen 5,5 procent in 2018. Voor 2025 trok de NHSO volgens Thai PBS World ruim 17 miljard baht (ruim €456 miljoen) uit voor meer dan 90.000 patiënten met nierfalen in het eindstadium.
Meer keuze, kortere overleving
Een studie in het vakblad Kidney International Reports van mei 2026 zette de jaren voor en na de hervorming naast elkaar. Bij nieuwe patiënten daalde de mediane overleving van 3,2 naar 2,3 jaar. Vooral de eerste negentig dagen werden gevaarlijker. Voor de hervorming viel 14,4 procent van de sterfgevallen in die eerste drie maanden, daarna 36,6 procent.
De onderzoekers wijzen erop dat de kwaliteitseisen voor hemodialysecentra tegelijk werden versoepeld. Het aandeel patiënten in particuliere centra steeg van 27,7 naar 40,0 procent. Eerlijk is eerlijk: zo’n studie laat een verband zien, geen bewijs dat de keuzevrijheid zelf levens kost. Maar dat meer keuze op papier een verbetering is en in de sterftecijfers niet, is een ongemakkelijke uitkomst.
Dialyse voor velen, een nieuwe nier voor weinigen
Het register telde in 2024 1.206 dialysecentra. Twee derde van de nieuwe patiënten (66,9 procent) viel onder de universele zorgverzekering, 13,4 procent onder de regeling voor ambtenaren en 12,1 procent onder de sociale verzekering voor werknemers. Tegenover die 32.987 nieuwe dialysepatiënten stonden 989 mensen die als eerste behandeling een nieuwe nier kregen. Voor de meeste Thai met nierfalen blijft het dus bij de machine.
De winst ligt daarom ver voor de dialyse, bij de bloeddruk en de bloedsuiker van je schoonfamilie in de Isaan of elders. Of Thailand het zout in fabrieksvoedsel echt aan banden legt, is nog open. De onderzoekers van Mahidol stellen een invoering in twee fasen over vijf jaar voor, en meedoen blijft vrijwillig.
Bronnen: Thailand Renal Replacement Therapy Registry 2024 (Nephrology Society of Thailand), Kidney International Reports, Thai PBS World (geraadpleegd 19 november 2026). Gerekend met 37,268 baht per euro (ECB, 19-11-2026).
Lees ook
Over deze blogger

-
Dit artikel is geschreven en gecontroleerd door de redactie. Wij maken o.a. gebruik van AI om onderzoek te doen naar onderwerpen en het schrijven over deze onderwerpen. Wij genereren ook foto's met AI, maar gebruiken daarnaast ook stockfoto's. Hoewel er zorgvuldig wordt omgegaan met de inhoud, kan niet worden gegarandeerd dat alle informatie volledig, actueel of foutloos is.
De lezer is zelf verantwoordelijk voor het gebruik van de informatie op deze website. De auteur aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade of gevolgen die voortvloeien uit het gebruik van de geboden informatie.
Lees hier de laatste artikelen
AOW20 november 2026Elk jaar Thailand voor je AOW-leeftijd kost €34,- per maand
Opinie20 november 2026TB-opinie: De Thaise regering ontdekt politieke inmenging pas als werknemers zelf stemmen
Poll20 november 2026Reactie van de week: drie medewerksters krijgen 90-dagenmelding niet online
Gezondheid20 november 2026Bijna 150.000 Thai aan de dialyse door diabetes en hoge bloeddruk

