Bij een internationale scheiding spelen drie rechtssystemen tegelijk: het Thaise, het Nederlandse of Belgische, en het internationaal privaatrecht dat bepaalt welke rechter mag oordelen en welke wet hij toepast. De rechter die de scheiding uitspreekt, hoeft niet hetzelfde recht te hanteren als bij de verdeling van bezittingen.
Een voorbeeld: een Nederlandse rechter kan je scheiding uitspreken op basis van Nederlands recht, terwijl op de verdeling van een huis in Hua Hin gewoon Thais recht van toepassing blijft. Voor de meeste lezers van Thailandblog draait alles uiteindelijk om één vraag: woon je nog in Nederland of België, of zit je permanent in Thailand? Dat antwoord bepaalt vrijwel je hele route.
Welke rechter is bevoegd als je in Nederland woont
Woon jij in Nederland en je Thaise partner ook? Dan is de zaak helder. Een Nederlandse advocaat dient het verzoek in bij de rechtbank van je woonplaats. Dat je in Thailand getrouwd bent, maakt niets uit: bij wonen in Nederland geldt gewoon de Nederlandse wet. Woont je partner nog in Thailand en jij in Nederland, dan is de Nederlandse rechter ook bevoegd, mits je voldoet aan de termijnen. Bij een eenzijdig verzoek moet je minstens zes maanden in Nederland wonen op het moment van indienen; zonder Nederlandse nationaliteit is dat een jaar. Bij een gezamenlijk verzoek volstaat het dat één van jullie in Nederland woont.
Wonen jullie samen in Thailand en hebben jullie beide de Nederlandse nationaliteit? Een uitzondering die zelden voorkomt, want je Thaise partner moet dan ook een Nederlands paspoort hebben. In dat geval is uitsluitend de rechtbank Den Haag bevoegd. Lastiger wordt het als jij in Thailand woont, je partner Thais is en jij alleen Nederlander. Dan is de Nederlandse rechter in beginsel niet bevoegd. Een uitzondering geldt alleen als blijkt dat scheiden in het buitenland onmogelijk is, en dat is in Thailand simpelweg niet zo. Je bent dan aangewezen op de Thaise route.
Welke rechter is bevoegd als je in België woont
België volgt grotendeels dezelfde Europese verordening als Nederland (Brussel II-ter), waardoor de aanknopingspunten erg lijken op die van de noorderburen. De Belgische familierechter is bevoegd in een van deze situaties:
- de verweerder heeft zijn gewone verblijfplaats in België;
- beide echtgenoten wonen in België;
- de laatste gemeenschappelijke gewone verblijfplaats was in België en een van hen woont er nog;
- de verzoeker woont al minstens een jaar in België;
- de verzoeker is Belg en woont al .minstens zes maanden in België;
- beide echtgenoten zijn Belg
Bij een gezamenlijk verzoek volstaat het dat een van de echtgenoten zijn gewone verblijfplaats in België heeft. Intern is de familierechtbank bevoegd van de laatste echtelijke verblijfplaats of van de woonplaats van de verweerder. Voor Belgen in het buitenland zonder vaste band met een arrondissement geldt artikel 13 Wetboek IPR: dan komt de familierechtbank van Brussel in beeld. Dezelfde valkuil als in Nederland: woon jij definitief in Thailand met een Thaise partner zonder tweede nationaliteit, dan komt de Belgische rechter er meestal niet meer aan te pas.
Scheiden in Thailand: amphur of familierechter
In Thailand bestaan twee routes, en welke je kunt nemen hangt af van waar je huwelijk is geregistreerd. De eerste is de administratieve scheiding bij het amphur, ook wel Khor Ror 6 genoemd. Die staat alleen open als jullie het eens zijn en als het huwelijk in Thailand is geregistreerd. Is jullie huwelijk niet in Thailand geregistreerd, dan kan een amphur niets voor je doen, ook niet bij volledige overeenstemming. Een ceremonie in een tempel of een huwelijk dat alleen in jullie eigen land is bekrachtigd, telt voor het Thaise recht niet als geregistreerd huwelijk.
De tweede route is de Thaise familierechter. Die is verplicht zodra er onenigheid is over kinderen, vermogen of alimentatie, of als het huwelijk niet in Thailand is geregistreerd. De Thaise familierechter accepteert een buitenlands gesloten huwelijk als minstens een van de echtgenoten in Thailand woont. Goed om te weten: artikel 1465 van het Thaise burgerlijk wetboek verklaart prenuptiale clausules nietig die buitenlands recht toepassen op vermogen in Thailand. Op je huis of condo in Thailand past de rechter dus altijd Thais familierecht toe, ongeacht wat in jullie Nederlandse of Belgische huwelijksvoorwaarden staat.
Drie routes in stappen
Welk pad je bewandelt, hangt af van je situatie. Hieronder de drie meest voorkomende routes voor lezers van Thailandblog.
Route 1: je woont in Nederland of België met een bereikbare partner: schakel een advocaat in (in Nederland verplicht), bepaal samen of een gezamenlijk verzoek mogelijk is, teken een convenant of laat je partner formeel oproepen, en wacht de uitspraak af. De scheiding wordt pas officieel als die is ingeschreven bij de burgerlijke stand. Bij een huwelijk in Thailand schrijf je de Nederlandse beschikking in bij de gemeente Den Haag; in België verwerkt de DABS dit automatisch. Daarna informeer je het Thaise amphur met een gelegaliseerde, vertaalde uitspraak.
Route 2: jullie wonen in Thailand, getrouwd in Thailand, eens met elkaar: verzamel huwelijksakte (Kor Ror 3), Tabien baan en paspoorten, laat een Thaise advocaat eventueel een convenant opstellen en ga met twee Thaise getuigen naar het amphur. Onderteken het Khor Ror 6-formulier en je krijgt direct een echtscheidingscertificaat. Voor de buitenlandse partner moet de akte daarna naar het Thaise ministerie van Buitenlandse Zaken voor legalisatie, voordat hij bij de eigen ambassade en gemeente kan worden geregistreerd.
Route 3: jullie wonen in Thailand, getrouwd in Nederland of België: schakel een Thaise familieadvocaat in die een verzoekschrift indient bij de Thaise familierechter, op basis van woonplaats in Thailand. Bij overeenstemming kan een ondertekend convenant worden voorgelegd, gevolgd door een snelle uitspraak. Bij onenigheid volgt een procedure met bemiddeling, soms meerdere zittingen. Het vonnis wordt geregistreerd bij het amphur, en pas dan is de scheiding voor Thailand definitief. Vertaling, legalisatie en registratie thuis blijven verplicht.
Wat het kost en hoe lang het duurt
De doorlooptijd en kosten lopen sterk uiteen per route. Onderstaand overzicht geeft een realistisch beeld:
| Route | Doorlooptijd | Globale kosten |
|---|---|---|
| Amphur-scheiding (eens, huwelijk in TH geregistreerd) | Eén tot enkele dagen | 50 baht griffierecht plus eventueel 10.000–30.000 baht voor convenant (≈ €260–€780) |
| Thaise rechter (gezamenlijk verzoek) | Enkele weken tot maanden | 30.000–80.000 baht (≈ €780–€2.080) |
| Thaise rechter (betwist) | 3 tot 12 maanden | 50.000–200.000+ baht (tot ruim €5.000) |
| Nederlandse rechtbank (gezamenlijk) | 6 weken tot enkele maanden | Vanaf €1.500–€3.000 plus griffierechten |
| Belgische familierechtbank (onderlinge toestemming) | 3 tot 6 maanden | Vanaf €1.500–€3.000 |
| Legalisatie en vertaling Thaise documenten | 2–6 weken | Een paar honderd euro |
Bedragen voor advocaatkosten zijn richtwaarden en variëren sterk per kantoor en complexiteit. Tel daar bovenop de wachttijd voor het omzetten van een buitenlandse akte: bij de gemeente Den Haag bedraagt die op dit moment 13 maanden, plus nog 6 weken voor de eigenlijke omzetting. Geen rechtsgeldigheidsvraag, maar wel een knelpunt als je wilt hertrouwen.
Erkenning thuis: vergeet de gemeente niet
Voor Nederland geldt: de overheid erkent in principe geldige buitenlandse echtscheidingen, mits de procedure eerlijk verliep, de uitspraak definitief is en niet in strijd met de openbare orde. Ben je in het buitenland zowel getrouwd als gescheiden, dan hangt het van een eerdere registratie van het huwelijk in Den Haag af of de scheiding daar kan worden ingeschreven. Was dat niet zo, dan vermeld je je nieuwe burgerlijke staat bij je gemeente zodra je weer in Nederland woont.
België is iets formeler. Een buitenlandse echtscheiding wordt erkend zonder tussenkomst van een rechter, mits aan de voorwaarden is voldaan: geen strijd met de openbare orde, recht van verdediging gerespecteerd, geen wetsontduiking en definitief karakter. Je laat de Thaise akte legaliseren, vertalen door een beëdigd vertaler en voorleggen aan de gemeente of de Belgische ambassade in Bangkok. In beide landen vergeten mensen geregeld deze laatste stap. Het gevolg: je staat thuis nog gehuwd, met problemen voor pensioen, belasting, een nieuw huwelijk en erfrecht.
Risico’s en valkuilen waarop je moet letten
De zogeheten race to court is geen filmscène, maar dagelijkse praktijk. Wanneer zowel Nederland of België als Thailand bevoegd kan zijn, telt wie het eerst een procedure start. Voor Nederlanders die net naar Thailand zijn vertrokken en nog binnen de eerste zes maanden zitten, kan het cruciaal zijn snel via Nederland te beginnen. Eigendom in Thailand is een aparte categorie: buitenlanders kunnen geen land op eigen naam bezitten, ook niet in een huwelijk met een Thai. Bij scheiding krijgt de Thaise partner het land, ook als jij betaalde. Alleen met goed bewaarde bankafschriften en een leaseovereenkomst hou je iets in handen.
Verder vervalt je huwelijksvisum automatisch zodra je scheidt. Binnen 60 dagen heb je een nieuwe verblijfsbasis nodig, anders verblijf je illegaal. Onaangenaam voor wie niet vooruitdenkt aan de pensioenroute. Een ander risico: je wint in Thailand, maar je bank of pensioenfonds thuis accepteert de Thaise uitspraak niet zonder gelegaliseerde, vertaalde en geregistreerde akte. Tot die tijd ben je in hun systeem gewoon nog gehuwd. Kinderen vormen een eigen valkuil: wonen ze in Thailand, dan is de Thaise rechter bevoegd over gezag en alimentatie. Vertrekken zonder toestemming van je ex levert internationale kinderontvoering op.
Veelgemaakte fouten en praktische tips
Vier klassieke fouten zien advocaten telkens terugkomen:
- aannemen dat een Thais huwelijk alleen in Thailand kan worden ontbonden (onjuist als een van beiden thuis woont);
- denken dat een Thaise scheidingsakte automatisch doorwerkt in Nederland of België;
- het huwelijk niet in Thailand laten registreren en jaren later ontdekken dat het amphur niets kan;
- de positie van kinderen onderschatten en zonder toestemming met ze terug naar Europa willen.
Een paar praktische tips. Maak een afspraak bij een gespecialiseerde advocaat voordat je iets onderneemt: een uur consultatie kost een paar honderd euro en kan je vermogen, pensioen en relatie met je kinderen redden. Verzamel vooraf alle papieren: huwelijksakte, Khor Ror 2 of 22, Tabien baan, paspoorten, geboorteakten van kinderen en recente uittreksels uit BRP of rijksregister. Begin op tijd met legaliseren: de Nederlandse ambassade in Bangkok kan een Thais document twee werkdagen na inlevering legaliseren, mits het al door de Thaise autoriteiten is gestempeld. Vanuit Isaan of Chiang Mai reken je dus op enkele dagen Bangkok.
Korte beslisboom
Twijfel je nog welke route bij jouw situatie past? Loop deze vijf stappen langs:
- Woon je in Nederland of België? Scheid in eigen land via een advocaat.
- Woon je in Thailand met een huwelijk dat in Thailand is geregistreerd, en zijn jullie het eens? Ga naar het amphur.
- Woon je in Thailand met een huwelijk dat niet in Thailand is geregistreerd, of zijn jullie het oneens? Stap naar de Thaise familierechter.
- Hebben beide partners de Nederlandse nationaliteit en wonen jullie buiten Nederland? De rechtbank Den Haag is bevoegd. Voor Belgen in dezelfde situatie: de familierechtbank van Brussel.
- Laat altijd de uitspraak inschrijven bij je gemeente in Nederland of België.
Slot
Bij een scheiding tussen een Nederlander of Belg en een Thai bepaalt je woonplaats meer dan je nationaliteit. Woon je thuis, scheid dan thuis: goedkoper, sneller en juridisch helderder. Woon je in Thailand, dan is het amphur of de Thaise familierechter de logische route. Vergeet in geen enkel geval de gemeente thuis, anders blijf je op papier gewoon getrouwd.
Bronnen: Rijksoverheid.nl, Nederland Wereldwijd, Gemeente Den Haag, FOD Buitenlandse Zaken België, belgium.be, Vreemdelingenrecht.be, Advocatenblad, Siam Legal International, Thailand Law Online, Juslaws, Samuiforsale, GMW Advocaten, Law & More
Over deze blogger
-
Dit artikel is geschreven en gecontroleerd door de redactie. De inhoud is gebaseerd op persoonlijke ervaringen, meningen en eigen onderzoek van de auteur. Waar relevant is er gebruikgemaakt van ChatGPT als hulpmiddel bij het schrijven en structureren van teksten. Wij genereren soms ook foto's met AI. Hoewel er zorgvuldig wordt omgegaan met de inhoud, kan niet worden gegarandeerd dat alle informatie volledig, actueel of foutloos is.
De lezer is zelf verantwoordelijk voor het gebruik van de informatie op deze website. De auteur aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade of gevolgen die voortvloeien uit het gebruik van de geboden informatie.
Lees hier de laatste artikelen
Bezienswaardigheden2 mei 2026Farangprijs in Thailand 2026: zo werkt de dubbele prijsstructuur en zo ontkom je er soms aan
Expats en pensionado2 mei 2026Generieke medicijnen of het bekende merk: zo kies je slim in de Thaise apotheek
Expats en pensionado2 mei 2026Scheiden van een Thaise partner: bij welke rechter moet je zijn?
Achtergrond2 mei 2026Chinees-Thaise minderheid bouwt al eeuwen mee aan Thailand: van CP Group tot pad thai