De AOW kent al 70 jaar twee smaken. Alleenstaanden krijgen een hogere AOW, gelijk aan 70 procent van het minimumloon. Samenwonenden en gehuwden krijgen ieder een lagere AOW, gelijk aan 50 procent van het minimumloon.
Op papier klinkt dat overzichtelijk. In de praktijk pakt het soms hard en onlogisch uit. Vooral ouderen die formeel nog getrouwd zijn, maar in werkelijkheid al jaren gescheiden leven, kunnen in de knel komen. Dat geldt ook voor Nederlanders die na hun pensioen in Thailand wonen en nog een oude huwelijkse band in Nederland hebben.
Gescheiden leven en toch gekort worden
De afgelopen jaren kwamen bijna honderd meldingen binnen van AOW-gerechtigden die gescheiden zijn van tafel en bed. Sommigen wonen zelfs in een ander land dan hun ex-partner. Toch werden zij door de uitvoerder van de AOW gezien als samenwonend met die ex-partner.
Het gevolg is fors: een korting op de AOW van ongeveer € 500 netto per maand. Voor veel gepensioneerden is dat geen administratief detail, maar geld voor huur, zorg, medicijnen of de maandelijkse kosten in Thailand. De teleurstelling is dan groot, zeker als mensen dachten dat hun leven al jaren duidelijk gescheiden was.
Vriendelijk contact kan verkeerd uitpakken
De controles rond dit soort dossiers worden vaak als indringend ervaren. Ouderen krijgen vragen over hun persoonlijke leven en hun contact met de ex-partner.
Wie eerlijk zegt dat het contact nog prettig is, dat de kleinkinderen samen worden bezocht of dat men bij ziekte voor elkaar klaarstaat, kan daardoor juist worden gekort. Dat voelt wrang. Alsof een nette, volwassen omgang met een ex-partner financieel wordt bestraft, terwijl een vechtscheiding minder risico lijkt op te leveren.
Voor veel mensen is dat moeilijk te begrijpen. Je wilt geen ruzie maken om je recht op AOW te behouden. Zeker niet na een lang leven waarin familiebanden, kinderen en kleinkinderen vaak blijven bestaan, ook als een huwelijk voorbij is.
Oude regels botsen met moderne levens
Toen de AOW werd ingevoerd, werd nauwelijks rekening gehouden met de vele manieren waarop mensen later zouden gaan wonen en leven. Relaties lopen anders, mensen scheiden zonder volledig juridisch los te komen, ouderen gaan naar het buitenland en mantelzorg krijgt een veel grotere rol.
Daardoor moest de rechter in de afgelopen 70 jaar steeds opnieuw beoordelen wat samenleven precies betekent. Dat leidde tot opvallende verschillen. Een alleenstaande hulpbehoevende die een kamer huurt bij zijn mantelzorger, kan de lage AOW krijgen. De mantelzorger kan dan ook worden gekort.
Tegelijk kunnen drie broers die samen in één huis wonen alle drie de hoge AOW ontvangen. Zulke uitkomsten leggen bloot dat de huidige regels niet altijd aansluiten bij de werkelijkheid aan de keukentafel.
Nieuwe AOW-regels moeten eenvoudiger worden
De uitvoerder van de AOW heeft gewerkt aan een voorstel om de regels eenvoudiger en eerlijker te maken. Als de Tweede Kamer de plannen overneemt, gaan de groepen die nu vaak tussen wal en schip vallen erop vooruit.
Ex-partners die gescheiden zijn van tafel en bed en echt op verschillende adressen wonen, krijgen dan de hoge AOW. Ook als ze nog goed met elkaar omgaan. Een gezamenlijk bezoek aan de kleinkinderen of hulp bij ziekte hoeft dan niet langer te voelen als een financieel risico.
Ook mantelzorgers en hulpbehoevenden hoeven volgens het voorstel minder snel bang te zijn voor een korting. Dat geeft rust in situaties waarin mensen elkaar juist helpen, omdat zorg en nabijheid nodig zijn.
Ook belangrijk voor Nederlanders in Thailand
Voor Nederlanders in Thailand kan deze wijziging veel betekenen. Veel gepensioneerden houden een band met Nederland, terwijl hun dagelijks leven zich grotendeels of helemaal in Thailand afspeelt. Soms is een huwelijk formeel nog niet volledig beëindigd, terwijl beide partners al jaren hun eigen leven leiden.
Een korting van ongeveer € 500 netto per maand kan dan stevig aankomen. De kosten in Thailand zijn op sommige punten lager dan in Nederland, maar zorg, huur, visa, verzekeringen en reizen kunnen flink oplopen. Wie afhankelijk is van AOW en een klein aanvullend pensioen, voelt zo’n bedrag direct.
De nieuwe regels zouden meer duidelijkheid geven. Niet de papieren vorm van een oude relatie staat dan centraal, maar de vraag of mensen werkelijk samenwonen en hun leven delen.
Niet iedereen gaat erop vooruit
Er zijn ook groepen die volgens het voorstel minder AOW krijgen. Het voorbeeld van drie samenwonende broers laat dat goed zien. Waar zij nu ieder de hoge AOW kunnen ontvangen, kan dat onder nieuwe regels veranderen.
Voor deze groep is een nette overgangsregeling nodig. Mensen hebben hun woon- en geldzaken vaak jarenlang ingericht op de bestaande regels. Een plotselinge verlaging kan dan grote gevolgen hebben, zeker op hoge leeftijd.
Duidelijkheid is hard nodig
De kern van het voorstel is helder: de AOW moet beter passen bij hoe ouderen vandaag leven. Gescheiden mensen die niet samenwonen, horen niet te worden behandeld alsof ze nog een huishouden vormen. Mantelzorg moet niet worden afgestraft. En ouderen moeten niet bang zijn om menselijk en vriendelijk met elkaar om te gaan.
Voor gepensioneerden in Nederland én Thailand draait het uiteindelijk om zekerheid. De AOW is voor veel mensen de basis onder hun maandelijkse inkomen. Regels die daarover beslissen, moeten begrijpelijk, eerlijk en uitvoerbaar zijn.
Bron: Max Ombudsman
Over deze blogger
-
Dit artikel is geschreven en gecontroleerd door de redactie. De inhoud is gebaseerd op persoonlijke ervaringen, meningen en eigen onderzoek van de auteur. Waar relevant, is er gebruikgemaakt van AI als hulpmiddel bij het schrijven en structureren van teksten. Wij genereren soms ook foto's met AI. Hoewel er zorgvuldig wordt omgegaan met de inhoud, kan niet worden gegarandeerd dat alle informatie volledig, actueel of foutloos is.
De lezer is zelf verantwoordelijk voor het gebruik van de informatie op deze website. De auteur aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade of gevolgen die voortvloeien uit het gebruik van de geboden informatie.
Lees hier de laatste artikelen
Vliegtickets18 juni 2026Emirates biedt reizigers via Dubai extra verzekering tegen oorlog en verstoringen
AOW18 juni 2026Nieuwe AOW-regels moeten einde maken aan pijnlijke kortingen voor gescheiden ouderen
Verkeer en vervoer17 juni 2026Thailand bestraft drankrijden met celstraf, hoge boetes en ongeldige verzekering
Achtergrond17 juni 2026Zakenlieden beheersen al decennia de Thaise politiek, van Thaksin tot premier Anutin