De Nederlandse exit tax van 2028: moet je je zorgen maken als je naar Thailand verhuist?

Je hebt het plan misschien al jaren: de spullen verkopen, het huis achterlaten en een nieuw leven beginnen onder de Thaise zon. En dan duikt er ineens een term op die je nachtrust verstoort: exit tax. Vanaf 1 januari 2028 wil Nederland box 3 anders belasten, en daar hoort een nieuwe heffing bij het vertrek uit het land bij.

Klinkt als slecht nieuws. Toch valt het voor de meeste mensen reuze mee. Deze claim raakt namelijk maar twee groepen, en de doorsnee gepensioneerde met spaargeld en wat beleggingen hoort daar niet bij. We leggen rustig uit hoe het echt zit.

Wat die exit tax eigenlijk is

De zogenoemde exit tax van 2028 is geen losse, nieuwe belasting. Het is een onderdeel van de Wet werkelijk rendement box 3. In dat nieuwe stelsel betaal je belasting over je echte rendement in plaats van over een fictief forfait. Voor de meeste beleggingen gebeurt dat jaarlijks; dat heet de vermogensaanwasbelasting. Voor vastgoed en aandelen in startups gebeurt het pas bij verkoop, via de vermogenswinstbelasting.

Het idee achter de exitheffing is simpel. Als je emigreert, verdwijn je uit de Nederlandse belastingjurisdictie. Nederland wil dan de waardegroei die je in de Nederlandse periode hebt opgebouwd toch nog kunnen belasten. Daarvoor krijg je een conserverende aanslag, een aanslag die je wel opgelegd krijgt, maar pas op een later moment hoeft te betalen.

Wie krijgt er echt mee te maken?

Hier zit het goede nieuws voor de meeste lezers. De conserverende box 3-aanslag bij emigratie speelt alleen als je vermogen hebt dat onder het vermogenswinstregime valt. Dat zijn buitenlands vastgoed of aandelen in een startende onderneming. Heb je vooral spaargeld en gewone beleggingen? Dan stopt je box 3-heffing netjes op de emigratiedatum, zonder exitclaim.

Voor de twee groepen die het wel raakt, gelden deze voorwaarden:

• Je emigreert fiscaal uit Nederland; je verlegt dus je woonplaats naar het buitenland.
• Je bezit op het moment van emigratie buitenlands vastgoed of aandelen in een startup.
• Bij vastgoed is de heffing in de praktijk beperkt tot vastgoed in een niet-verdragsland. Ligt het vastgoed in een land waarmee Nederland een belastingverdrag heeft, dan wijst dat verdrag het heffingsrecht over vastgoed toe aan het land waar het ligt, en legt Nederland in beginsel geen conserverende aanslag op.
• Bij startup-aandelen geldt de heffing ongeacht naar welk land je verhuist, omdat aandelen geen vastgoed zijn en de vastgoeduitzondering uit verdragen niet voor ze geldt.

En precies hier komt Thailand om de hoek kijken. Thailand is een verdragsland. Het belastingverdrag tussen beide landen dateert uit 1975, en in november 2025 ondertekenden Nederland en Thailand een vernieuwde versie. Vastgoed wordt belast waar het ligt, dus over je Thaise condo of huis legt Nederland in beginsel geen conserverende box 3-aanslag op. Wat een startup-aandeel precies maakt, ligt vast in een aparte definitie: een onderneming die niet langer dan vijf jaar geleden is opgericht, met een jaaromzet van maximaal 30 miljoen euro. Die definitie wordt nog verfijnd.

Zo werkt de heffing, stap voor stap

Wil je weten hoe het mechanisme precies loopt? Dit zijn de stappen die de fiscus volgt voor je vastgoed in een niet-verdragsland en je startup-aandelen.

1. Op 1 januari 2028 wordt een openingswaarde vastgesteld: de waarde in het economisch verkeer op die datum. Dat is je vertrekpunt.
2. Zolang je in Nederland woont, groeit of daalt de waarde van dat bezit. Bij gewone beleggingen wordt de aanwas jaarlijks belast; bij vastgoed en startups blijft de waardegroei onbelast tot een verkoop.
3. Op het moment dat je emigreert, behandelt de fiscus je vastgoed in een niet-verdragsland en je startup-aandelen alsof je ze verkoopt. Dat heet een fictieve vervreemding.
4. Over het verschil tussen de openingswaarde en de waarde op de emigratiedatum krijg je een conserverende aanslag.
5. Je hoeft die aanslag niet meteen te betalen. Je krijgt uitstel van betaling, vergelijkbaar met de systematiek die al geldt voor de conserverende aanslag bij een aanmerkelijk belang in box 2.
6. Je mag er ook voor kiezen om direct af te rekenen in plaats van een conserverende aanslag te krijgen, de zogenoemde afrekening op verzoek.
7. De aanslag wordt later daadwerkelijk ingevorderd, bijvoorbeeld bij verkoop van het bezit. De precieze invorderings- en kwijtscheldingsregels zijn nog niet volledig uitgewerkt.

De cijfers en data op een rij

Voor wie het overzicht wil, staan de belangrijkste punten hieronder bij elkaar.

Onderwerp	Stand van zaken
Beoogde invoeringsdatum stelsel	1 januari 2028
Aanname Tweede Kamer	Wetsvoorstel aangenomen op 12 februari 2026
Behandeling Eerste Kamer	Nog niet afgerond
Openingswaarde vastgoed en startups	Waarde economisch verkeer per 1 januari 2028
Definitie startup	Opgericht korter dan 5 jaar geleden, jaaromzet maximaal 30 miljoen euro
Tarief box 3 (huidig stelsel)	36%
Verliesverrekening	Carry-forward, drempel rond 500 euro
Conserverende aanslag startups	Bij elke emigratie, ongeacht bestemming
Conserverende aanslag vastgoed	In de praktijk alleen bij vastgoed in een niet-verdragsland

Er is nog een praktisch gevolg dat veel mensen onderschatten. Het nieuwe stelsel vraagt flink meer administratie. Naar schatting moeten zo’n 400.000 mensen extra box 3-inkomen gaan opgeven. Heb je buitenlands vastgoed of buitenlandse rekeningen, dan krijg je te maken met een zwaardere bewijslast en een bewaarplicht voor je kosten.

Pas op, verwar de verschillende exitheffingen niet

De grootste valkuil is verwarring tussen verschillende exitheffingen. Nederland kent al jaren een exitheffing in box 1 voor pensioen en lijfrente, en in box 2 voor het aanmerkelijk belang van de directeur-grootaandeelhouder. Die conserverende aanslagen staan los van de nieuwe box 3-variant en blijven gewoon bestaan. Voor de meeste gepensioneerde emigranten zonder eigen bv is vooral de pensioenclaim relevant, niet de box 3-exitheffing.

Reken er bovendien niet op dat zo’n claim na verloop van tijd vanzelf verdwijnt. De conserverende aanslag voor een aanmerkelijk belang in box 2 is sinds 2015 onbeperkt geldig; de oude tienjaarstermijn met kwijtschelding is geschrapt. Of dat voor de nieuwe box 3-aanslag net zo gaat werken, is nog onduidelijk. En er speelt nog iets. Sinds oktober 2024 ligt er een aangenomen motie die het kabinet vraagt om maatregelen tegen belastingontwijking door zeer vermogende vertrekkers, bijvoorbeeld een inwonerschapsfictie na emigratie. Dat is nog geen wet, maar het laat zien welke kant het opgaat: eerder strenger dan soepeler.

De fouten die mensen het vaakst maken

In gesprekken en op fora zie je telkens dezelfde misverstanden terugkomen. Deze vier kun je beter vermijden:

• Denken dat je hele box 3-vermogen bij emigratie wordt afgerekend. Dat klopt niet. Voor spaargeld en gewone beleggingen stopt de box 3-heffing in beginsel op de emigratiedatum, zonder exitclaim over die bestanddelen.
• Aannemen dat je Thaise condo of huis onder de Nederlandse exitheffing valt. Omdat Thailand een verdragsland is en vastgoed onder Thais heffingsrecht valt, legt Nederland daarover in beginsel geen conserverende box 3-aanslag op.
• De box 2-pensioenclaim en de nieuwe box 3-claim door elkaar halen. Heb je een eigen bv, kijk dan naar box 2. Heb je startup-aandelen of buitenlands vastgoed in een niet-verdragsland, dan gaat het om box 3.
• Vergeten dat de wet nog niet definitief is. Beslissingen nemen op basis van conceptdetails die nog kunnen wijzigen, is riskant.

Wat je nu al kunt doen

Gelukkig kun je je rustig voorbereiden, zonder dat je in paniek hoeft te schieten. Met deze stappen sta je sterk:

• Breng je vermogen in kaart en sorteer het: spaargeld en gewone beleggingen, buitenlands vastgoed, en eventuele startup-aandelen. Alleen de laatste twee categorieën zijn relevant voor de exitheffing.
• Ligt je buitenlandse vastgoed in een verdragsland zoals Thailand? Dan loop je voor dat vastgoed waarschijnlijk geen box 3-exitheffing op. Laat dit wel bevestigen door een adviseur.
• Leg nu al je feiten vast in een woonplaatsdossier: waar je woont, waar je gezin verblijft, waar je werkt en hoe je verzekerd bent. Dat helpt bij elke discussie over je fiscale woonplaats.
• Bewaar aankoopnota’s en kostenbewijzen van vastgoed en aandelen. Onder het nieuwe stelsel tellen kosten mee, en de bewijslast ligt bij jou.
• Plan op basis van de huidige regels, maar blijf de ontwikkelingen volgen. Voor de zomer van 2026 komt er nog een Kamerbrief over de doorontwikkeling van box 3.

Wat nog onzeker is

Eerlijk is eerlijk, niet alles staat al vast. Op een paar punten moet je rekening houden met wijzigingen:

• De exacte invorderings-, uitstel- en kwijtscheldingsregels voor de nieuwe box 3-conserverende aanslag. Die zijn in het wetsvoorstel slechts op hoofdlijnen uitgewerkt.
• Of het wetsvoorstel ongewijzigd door de Eerste Kamer komt en of de invoeringsdatum van 1 januari 2028 wordt gehaald.
• De definitieve startup-definitie, die nog via nadere wetgeving wordt ingevuld.
• Of en wanneer het nieuwe belastingverdrag met Thailand, ondertekend op 21 november 2025, in werking treedt, en wat dat betekent voor de samenloop met de box 3-regels. Dat verdrag is nog niet geratificeerd, maar bevestigt wel het uitgangspunt dat vastgoed wordt belast waar het ligt.

Conclusie

De exit tax van 2028 klinkt dreigender dan hij voor de gemiddelde Thailandganger is. Heb je vooral spaargeld en beleggingen, dan stopt je box 3-heffing netjes bij emigratie. De claim bijt alleen bij buitenlands vastgoed in een niet-verdragsland en bij startup-aandelen, en Thailand is juist een verdragsland. Breng nu je stukken op orde en volg het traject.

Bronnen: Rijksoverheid, Belastingdienst, Eerste Kamer, de Nederlandse Orde van Belastingadviseurs, PwC, Baker Tilly, BDO en Taxence

Over deze blogger

Redactie

Dit artikel is geschreven en gecontroleerd door de redactie. De inhoud is gebaseerd op persoonlijke ervaringen, meningen en eigen onderzoek van de auteur. Waar relevant, is er gebruikgemaakt van AI als hulpmiddel bij het schrijven en structureren van teksten. Wij genereren soms ook foto's met AI. Hoewel er zorgvuldig wordt omgegaan met de inhoud, kan niet worden gegarandeerd dat alle informatie volledig, actueel of foutloos is.
De lezer is zelf verantwoordelijk voor het gebruik van de informatie op deze website. De auteur aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade of gevolgen die voortvloeien uit het gebruik van de geboden informatie.

Lees hier de laatste artikelen

Oudere postings van deze blogger

• Belasting Nederland10 juni 2026De Nederlandse exit tax van 2028: moet je je zorgen maken als je naar Thailand verhuist?
• Bangkok10 juni 2026Verdwijnt Bangkok uiteindelijk onder water? Feiten en cijfers op een rij
• Nieuws uit Thailand10 juni 2026Nederlandse man sterft na hartingreep in Thailand; echtgenote eist antwoorden
• Relaties9 juni 2026Trouwen met je Thaise liefde maakt je nog geen vader van haar kind