Zwart water uit de pijp: hoeveel rioolwater van Patong en Pattaya wordt echt gezuiverd?
Het antwoord is ongemakkelijk. Niet omdat de cijfers slecht zijn, maar omdat ze grotendeels niet bestaan. Beide steden publiceren hoeveel hun zuiveringsinstallaties aankunnen. Geen van beide publiceert hoeveel afvalwater die installaties daadwerkelijk bereikt, of welk deel van de stad überhaupt op het riool is aangesloten. Wie de losse cijfers van de afgelopen jaren naast elkaar legt, ziet een patroon dat niets met techniek te maken heeft en alles met buizen en geld.
De zuivering is het probleem niet
Toen de gouverneur van Phuket op 9 december 2025 in Patong op werkbezoek was, kreeg hij te horen dat de gemeente gemiddeld zo’n 20.000 kubieke meter afvalwater per dag heeft, en dat de zuiveringsinstallatie 30.000 kubieke meter aankan. Klinkt comfortabel. Ruimte over, zelfs in het hoogseizoen.
Alleen zegt dat getal iets anders dan het lijkt. Die 20.000 kubieke meter is wat er bij de installatie aankomt. Niet wat Patong produceert. Het verschil zit in het rioolnet, en dat net bediende volgens de nationale waterautoriteit in 2023 ongeveer 9 vierkante kilometer. De gemeente Patong is 16,4 vierkante kilometer groot.
Wat in de andere helft van de gemeente door de gootsteen en de wc gaat, gaat niet naar de zuivering. Dat verdwijnt in het Pak Bang-kanaal dat dwars door Patong loopt en aan de zuidkant van het strand uitkomt in zee.
Twee getallen, geen uitleg
Overigens noemde diezelfde nationale waterautoriteit in september 2023 een capaciteit van 39.000 kubieke meter per dag voor Patong. In december 2025 werd het 30.000.
Dat is geen detail. Als de werkelijke capaciteit lager is dan het bestuur eerder aangaf, dan is de marge in de drukke maanden veel krapper dan hij op papier oogt. De installatie in Patong is trouwens uit 1989 en begon met 2.250 kubieke meter per dag, ongeveer wat een groot hotel er tegenwoordig doorheen jaagt.
Voor heel Phuket blijft een derde over
Het eerlijkste getal dat ik voor Phuket vond, komt uit hetzelfde onderzoek van september 2023. De hele provincie produceerde toen 149.917 kubieke meter afvalwater per dag. De gezamenlijke gemeentelijke zuiveringen konden 94.961 kubieke meter aan. Een tekort van bijna 55.000 kubieke meter, elke dag opnieuw. Ruim een derde.
En dat is nog de gunstige lezing, want het veronderstelt dat al dat water ook echt bij een installatie aankomt. Dat doet het niet.
In februari 2025 meldde de Bangkok Post dat Phuket 85.862 kubieke meter per dag kan zuiveren en dat dit niet de hele provincie dekt. De provincie werkt sindsdien met de Chinese China Water Environment Group aan een studie voor extra installaties op tien locaties, waaronder Kathu en Patong.
Pattaya: één pijp voor regen en riool
Pattaya heeft een fundamenteler probleem. De stad heeft een gemengd stelsel, wat betekent dat regenwater en rioolwater door dezelfde buis gaan. Zolang het droog is, gaat dat goed. Zodra het hard regent, loopt het systeem over en gaat het mengsel ongezuiverd de baai in.
Dat is geen storing. Dat is hoe het ontworpen is.
In juni 2024 werd dat pijnlijk zichtbaar. De leiding naar de zuivering in Soi Nong Yai moest ongeveer drie uur dicht voor reparatie van gebarsten buizen. Precies in die uren viel zware regen. Het resultaat was een mengsel van ongeveer 40 procent ongezuiverd afvalwater dat tot aan Bali Hai het water zwart kleurde.
Wat het systeem van Pattaya werkelijk bereikt
De harde cijfers over Pattaya zijn oud, en dat is op zichzelf veelzeggend. Het systeem kostte rond het jaar 2000 ongeveer 1,8 miljard baht (bijna 47 miljoen euro) en was ontworpen op 65.000 kubieke meter per dag. In 2018 vertelde de gemeente aan de gemeenteraad dat het net 36 vierkante kilometer bestreek, 68 procent van de stad.
In 2017 gaf Pattaya zelf toe dat de stad 80.000 kubieke meter afvalwater per dag produceerde tegen een verwerkingscapaciteit van 65.000. In 2022 sprak de gemeentemanager over ruim 75.000 kubieke meter per dag, en over ongeveer 28 vierkante kilometer van Pattaya en Naklua die helemaal niet op de zuivering was aangesloten.
Het scherpste cijfer kwam van een raadslid. Het waterleidingbedrijf leverde meer dan 200.000 kubieke meter water per dag aan Pattaya. Een stad die zoveel water gebruikt, kan onmogelijk maar 70.000 kubieke meter afvalwater produceren. Dat gat is nooit publiek uitgelegd.
De rekening klopt niet
Waarom komt er geen nieuw rioolnet? Omdat het niet betaald wordt.
Patong heft sinds enkele jaren een zuiveringsbijdrage van gemiddeld 5 baht per kubieke meter waterverbruik, ongeveer 14 eurocent. In het begrotingsjaar dat in september 2025 eindigde, leverde dat samen met de heffing voor beerputlediging ongeveer 1,5 miljoen baht per maand op, zo’n 39.200 euro. De kosten van het draaiend houden van beide systemen lagen op ongeveer 2,2 miljoen baht, ruim 57.500 euro.
Elke maand een tekort van ruim 18.000 euro. De directeur-generaal van het Pollution Control Department zei het in april 2026 zonder omhaal: de gemeente draait verlies, en de enige uitweg is het heffingsgebied uitbreiden. Op 20 maart 2026 stemde zijn commissie in met nieuwe tarieven voor slibverwerking, tot 250 baht per kubieke meter (6,53 euro). Het voorstel ligt nu bij de nationale milieuraad.
Ter vergelijking: Bangkok voerde op 12 augustus 2025 eindelijk een zuiveringsheffing in, met de eerste facturen in september. Grote bedrijven, hotels en fabrieken in 22 districten betalen daar 8 baht per kubieke meter.
De keer dat er wel iemand werd vervolgd
De bekendste vervuilingszaak van dit jaar in Pattaya kwam niet uit het riool. Op 2 februari 2026 postte een Franse bezoeker beelden van een gele tankwagen die donker vocht in een poel op het strand van Jomtien looste, met slangen die het water rechtstreeks de zee in voerden.
De aannemer van het landschapsproject aan Jomtien Beach bleek een berg opgehoopt afvalwater in het drainagesysteem te hebben aangetroffen, dat in een zelf gegraven zandput te hebben opgeslagen in de hoop dat het slib zou bezinken, en het daarna in zee te hebben gepompt. Het werk werd stilgelegd. De Pollution Control Department deed aangifte tegen Dynamic Group Products Co. Het Department of Fisheries diende een aanvullende klacht in met boetes van 300.000 tot 500.000 baht, ongeveer 7.900 tot 13.100 euro. Het bedrijf heeft bekend.
Twee weken later, op 17 februari, stak er aan het zuidelijke uiteinde van Jomtien een grote rechthoekige buis half uit het zand, waaruit donker, stinkend water de zee in liep. Twee vijftienjarige scholieren die er vaak komen, Apiranya en Kanokporn, zeiden dat ze die buis al meer dan twee maanden zagen liggen. Geen instantie meldde zich.
Wat er wel gebouwd wordt
Er gebeurt zeker iets. Patong werkt aan een rioolverzamelsysteem voor de wijken Kalim en Kuan Yang, met een totaalbudget van 115,43 miljoen baht, ruim 3 miljoen euro. Het milieufonds betaalt 90 procent, de gemeente de resterende 11,54 miljoen baht. De doorlooptijd is 990 dagen, inclusief uitbetaling. Dat is dus geen oplossing voor dit seizoen, en ook niet voor het volgende.
Pattaya zette in mei 2026 een meerjarig contract van meer dan 122 miljoen baht in de steigers voor het beheer van de installaties in Nong Yai en Boon Kanjana, over de jaren 2027 tot 2029. Er ligt een door het kabinet goedgekeurd afwateringsproject van bijna 3 miljard baht, met buizen van 3,6 meter doorsnede die tot zes meter diep komen te liggen. En sinds mei draait er een AI-systeem in de meldkamer van de zuivering, dat met sensoren in buizen en camera’s op straat de waterstroom moet voorspellen. Fase 1 zou eind juli 2026 werken.
Dat laatste is nuttig tegen wateroverlast. Het maakt geen enkel liter afvalwater schoon.
Op Koh Larn kreeg het eiland intussen een derde kleine zuivering van 1.600 kubieke meter per dag, en werd in juni voor het eerst de nieuwe verbrandingsoven aangestoken. De burgemeester riep bewoners en ondernemers op zich alsjeblieft aan te sluiten. Op dezelfde zaterdag als het zwarte water bij Jomtien stortte in Si Racha trouwens een muur van een fabriek in aanbouw in, waarna piepschuim door de straten waaide. Het regenseizoen sleept altijd meer mee dan alleen water.
Wat de politiek erover zegt
Op 28 juni 2026 werd burgemeester Poramese “Beer” Ngamphichet in Pattaya herkozen met 20.184 stemmen, bij een opkomst van 43,24 procent. Onder zijn 33 beleidspunten staat “smart wastewater treatment”, tussen een tweede verbrandingsoven, een zwemprogramma voor kinderen en een hondenopvang. Wat dat concreet betekent, en hoeveel kilometer riool het oplevert, staat er niet bij.
Nu is Thailand daarin niet uniek. De Thaise Rekenkamer onderzocht 24 gemeentelijke zuiveringen in vijftien provincies, met een bouwsom van bijna 5,5 miljard baht. Die installaties bedienden gemiddeld 22 procent van hun eigen verzorgingsgebied. Sommige stonden helemaal stil. De meeste gemeenten innen geen zuiveringsheffing. Phuket en Chonburi zaten niet in dat onderzoek, dus dat percentage geldt niet voor Patong of Pattaya. Het patroon herken je wel.
Wat je hier zelf mee kunt
Praktisch gezien is er één ding dat helpt: kijk waar het kanaal of de duiker uitkomt en blijf daar weg. In Patong is dat de monding van het Pak Bang-kanaal aan de zuidkant van het strand. In Jomtien zijn het de afvoerpunten bij de bootrampen en ter hoogte van Soi 14. Na een stevige bui is de eerste dag de slechtste.
Verder is er weinig houvast, en dat is het echte probleem. Ik vond geen actuele, openbare metingen van de zeewaterkwaliteit voor Patong Beach of Pattaya Bay over 2025 en 2026. Ook geen publieke cijfers over de kwaliteit van wat de zuiveringen zelf lozen. Een raadslid in Pattaya wees er in 2018 op dat er niet eens een meter zat op de uitstroom naar zee. Of dat inmiddels is opgelost, heb ik niet kunnen achterhalen.
Toen een journalist in 2018 aan een ambtenaar in Phuket vroeg hoe bezoekers konden weten of het water veilig was, kreeg hij een antwoord dat acht jaar later nog steeds opgaat: dat kun je zien aan de kleur.
Bronnen: The Phuket News, Bangkok Post, Pattaya Mail, The Pattaya News, Khaosod English, Thai PBS, Thansettakij, TOP News, Office of National Water Resources, Thaise Rekenkamer
Over deze blogger
-
Dit artikel is geschreven en gecontroleerd door de redactie. De inhoud is gebaseerd op persoonlijke ervaringen, meningen en eigen onderzoek van de auteur. Waar relevant, is er gebruikgemaakt van AI als hulpmiddel bij het schrijven en structureren van teksten. Wij genereren soms ook foto's met AI. Hoewel er zorgvuldig wordt omgegaan met de inhoud, kan niet worden gegarandeerd dat alle informatie volledig, actueel of foutloos is.
De lezer is zelf verantwoordelijk voor het gebruik van de informatie op deze website. De auteur aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade of gevolgen die voortvloeien uit het gebruik van de geboden informatie.
Lees hier de laatste artikelen
Expats en pensionado28 juli 2026Het invaren naar het nieuwe pensioenstelsel is bijna klaar en jij hebt er niets over te zeggen!
Achtergrond28 juli 2026‘Spoorloos’ is weg en bijna niemand weet wat ervoor in de plaats kwam: zoektochten naar verdwenen ouders
Achtergrond28 juli 2026Een muur bij Cambodja, een lint bij Maleisië: hoe Thailand met zijn buren omgaat
Kort nieuws28 juli 2026Thailand nieuwsoverzicht dinsdag 28 juli 2026