Een ventilator en een airco voelen hetzelfde, maar ze doen iets heel anders. De airco haalt warmte en vocht uit de lucht en maakt je kamer echt kouder. De ventilator koelt niets af. Hij duwt alleen lucht rond. Dat je je er toch koeler onder voelt, komt door je huid.

De luchtstroom laat je zweet sneller verdampen, en verdampen kost warmte. Die warmte trekt weg uit je lichaam. Netto scheelt dat drie tot vier graden gevoelstemperatuur. De lucht blijft even warm, maar jij niet. Dat verschil bepaalt precies waar de ventilator wint en waar hij je in de steek laat.

Waar de ventilator ophoudt

Aan dat trucje zit een harde grens. Zodra de lucht net zo warm wordt als je huid, ergens boven de 35 graden, is het gedaan met de koeling. Je blaast dan warme lucht over jezelf heen. Bij oudere mensen kan het zelfs de verkeerde kant op gaan en je lichaamstemperatuur opdrijven. Dat zit zo: hoe ouder je wordt, hoe minder je zweet, en juist dat zweet is waar de ventilator op werkt. Geen zweet, geen koeling.

De WHO trok de grens in 2025 op naar 40 graden, maar dat geldt voor gezonde mensen. Voor ouderen ligt hij lager, rond de 37 à 38 graden, en wie medicijnen slikt tegen bijvoorbeeld blaas- of maagklachten zit daar nog onder. Precies in de hete maanden, maart tot mei, kruipt het binnen makkelijk boven de 35. Dan valt de ventilator als veilig middel weg, en dat is meteen het grootste risico van dit hele verhaal. Bij een hittegolf of als je koorts hebt, is alleen een ventilator niet genoeg.

Het geld: hier is geen discussie

Op de rekening wint de ventilator zonder moeite. Zo’n plafondventilator trekt 50 tot 100 watt. Een airco van 12.000 BTU zit op 1.000 tot 1.500 watt, vijftien keer zoveel. Reken met het officiële tarief van ongeveer 3,95 baht per kWh en acht uur per dag, dan ziet het er zo uit:

Kijk vooral naar die laatste kolom. Veel expats betalen geen 3,95 baht per kWh, maar 7 of 8, omdat de verhuurder zijn eigen tarief hanteert. Dan verdubbelt alles. In de praktijk lopen echte aircorekeningen van zo’n 800 baht voor een klein, zuinig kamertje tot 10.000 à 15.000 baht per maand voor een oud, ongeïsoleerd huis met de airco de hele dag aan. Een inverter scheelt ongeveer 30 procent. En een vuil filter, iets waar bijna niemand naar omkijkt, jaagt je verbruik met 10 tot 25 procent omhoog.

Allebei hebben ze een prijs voor je gezondheid

Airco droogt de lucht uit. Zakt de luchtvochtigheid onder de 30 procent, terwijl gezond tussen de 40 en 60 zit, dan drogen je keel en je neus uit. Je wordt wakker met een rauw keeltje en denkt dat je iets onder de leden hebt, terwijl er geen virus in de buurt is. En een unit die je nooit laat schoonmaken, blaast schimmel en bacteriën je slaapkamer in.

De ventilator is ook niet heilig. Een luchtstroom die de hele nacht recht op je gezicht staat, geeft droge ogen, een droge huid, een verstopte neus of gedoe met je astma. Ontvochtigen doet hij niet, dus in het regenseizoen blijft je kamer plakkerig, hoe hard hij ook draait. Vocht uit de lucht halen kan alleen de airco. Eén pluspunt heeft de ventilator wel, en dat noemt bijna niemand: de luchtstroom houdt muggen op afstand.

De misverstanden die geld kosten

Drie denkfouten kom je overal tegen. Grote kans dat je er zelf eentje herkent.

  • De eerste: de ventilator laten draaien in een lege kamer om die koel te houden. Hij koelt de kamer niet, alleen de persoon eronder. In een leeg vertrek draai je puur voor de meterstand.
  • De tweede: denken dat een ventilator de boel droger maakt. Nee. In het natte seizoen blijft het plakken, ventilator of niet.
  • De derde: in maart volledig op de ventilator vertrouwen terwijl je koorts hebt of het buiten 38 graden is. Juist dan laat hij je zitten.

Hoe je het slim aanpakt

De beste oplossing is geen keuze tussen de twee, maar allebei tegelijk. Zet de airco op 26 graden in plaats van 20 en laat de ventilator eronder draaien. Je zit even lekker, maar je aircoverbruik zakt met 30 tot 40 procent. De ventilator kost je een paar baht, de airco bespaart je honderden. Dat is de hele winst.

  • Gebruik de ventilator als hoofdmiddel overdag en in de koelere maanden, van november tot februari. De airco erbij in maart tot mei.
  • Zet de ventilator ’s nachts niet recht op je gezicht. Laat hem zwaaien of op de laagste stand.
  • Op bloedhete dagen: zet een bak water of een natte doek bij de ventilator. De verdamping vergroot het effect.
  • Maak dat aircofilter elke maand schoon. Scheelt tot een kwart op je verbruik.
  • Zoek op je afrekening op welk kWh-tarief je verhuurder echt rekent. Vaak schrik je.

Slot

Als hoofdmiddel in de koele maanden en als zuinige bijstand het jaar rond is een plafondventilator prima. Als volledige vervanger van de airco valt hij door de mand in maart tot mei en ’s nachts als het klam is, precies wanneer je koeling het hardst nodig hebt. Op de rekening wint de ventilator, bij echte hitte wint de airco. Neem daarom allebei.

Bronnen: Thailandblog, Nation Thailand, Green Energy Thailand, ScienceDirect, Science/AAASKlaar.

Over deze blogger

Redactie
Redactie
Dit artikel is geschreven en gecontroleerd door de redactie. De inhoud is gebaseerd op persoonlijke ervaringen, meningen en eigen onderzoek van de auteur. Waar relevant, is er gebruikgemaakt van AI als hulpmiddel bij het schrijven en structureren van teksten. Wij genereren soms ook foto's met AI. Hoewel er zorgvuldig wordt omgegaan met de inhoud, kan niet worden gegarandeerd dat alle informatie volledig, actueel of foutloos is.
De lezer is zelf verantwoordelijk voor het gebruik van de informatie op deze website. De auteur aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade of gevolgen die voortvloeien uit het gebruik van de geboden informatie.

4 reacties op “Waait die plafondventilator je aircorekening weg, of niet?”

  1. Sjaak S zegt op

    Wie zet zijn airco nou op 20 graden? Ik heb het gevoel dat het bij 26 graden al bijna vriest. Lager dan 28 graden zetten wij hem eigenlijk nooit.

    Wij gebruiken de airco alleen ’s avonds in de slaapkamer. Hij gaat aan voordat we naar bed gaan en blijft meestal tot ongeveer 2 uur ’s nachts draaien. Daarna is de kamer koel genoeg tot we opstaan. We hebben daarnaast allebei een kleine ventilator naast het bed.

    Overdag hebben we de airco eigenlijk nauwelijks nodig. Ik heb een klein, overdekt plonsbadje bij het huis. Het water is ongeveer 28 graden, maar voelt toch behoorlijk koud aan als je erin stapt. Na een kwartiertje afkoelen kan ik weer uren goed tegen de hitte.

    Sinds we zonnepanelen hebben, betalen we zelden meer dan 1.000 baht per maand aan elektriciteit. De airco is nog steeds de grootste verbruiker, want die trekt ’s nachts onze batterij grotendeels leeg.

    Dat plonsbadje is voor mij een van de beste investeringen aan ons huis geweest. Het is niet groot genoeg om in te zwemmen, maar wel gemakkelijk schoon te houden en kost nauwelijks iets aan onderhoud. Ik heb er nog geen moment spijt van gehad.

    7
  2. Walter E.J. Tips zegt op

    De belangrijkste maatregel om je electriciteitsrekening betaalbaar te houden wordt hier vergeten:
    koop nooit een woning of appartement waar de zon op staat van ’s morgens vroeg tot laat in de namiddag.

    Het gebouw waar ik woon, aan de overzijde van de pool, staat op die manier in de zon.

    Vermijdt vooral zeer grote ramen in de zon.

    5
    • janbeute zegt op

      En dat is weer iets wat Janneman maar niet begrijpt, ik zie steeds vaker woningen in mijn omgeving waar ze joekels van ramen in bouwen.
      En ik denk dat ze het ook vooral doen voor styling redenen van de woning, of om de bouwkosten te verlagen, daar glas en raam oppervlak goedkoper is dan stenen.
      En zo is het Walter, want grote ramen in een heet land maakt je woning alleen maar heter overdag.
      En dat moet dan weer gecompenseerd worden met grote gordijnen.
      Daarom heb ik bij de bouw zelf de bouw tekening veranderd en overal kleine ramen gemonteerd.
      In een kouder land zoals in Nederland zijn grote ramen in de winter zeker een uitkomst, maar niet hier in Thailand.

      Janneman.

      2
  3. ed zegt op

    Mi is het de luchtvochtigheid wat afkoeling beheerst.
    Is dat hoog, dan kan je minder je zweet verdampen en derhalve niet afkoelen.
    Temp hoger dan kan je lichaam warmer worden en je in hitte stres raken. Meer zweten, echter niet verdampen. koelen.
    Alleen de airco kan luchtvochtigheid verlagen en kan je dus afkoelen.
    Op je airco is meestal ook aanwezig de zg ontvochtiger instelling en zou besparend zijn.
    Zg inverter airco’s, waarbij in deze stand ook de fan motor snelheid wordt geregeld.
    Echter airco moet koelen om te ontvochtigen (condenseren water damp)

    Je zou je ramen kunnen voorzien van een reflecterend materiaal, waardoor zonlicht wordt terug gekaatst.
    Zijn zelfs gordijnen welke dat doen.

    Deuren en ramen gesloten houden. Immers warme lucht is lichter dan koude en stroomt zo je huis in.
    Uitdrijvend dan je “koude” lucht. Zal zich ook mengen met “koude” lucht, dus “koud” wordt tevens warmer.
    Je kan natuurlijk ook een bezoek brengen aan de 7/11 om de hoek, kan je gelijk een koude natte klets halen.
    Gaat je lichaamstemperatuur omhoog, dan moet je toch echt wel koelen en onder de koude douche duiken.
    42 C is kritisch, echter hangt af van je gesteldheid alom.
    Net zo met electriciteit, je kan een schok van 240 Volt AC overleven, echter afhankelijk van je persoonlijk gesteldheid. Het kan ook zo afgelopen zijn.

    En vergeet ook niet inwendig te hydrateren, drinken.
    Soms drink ik , denk ik, best goed, echter zie de wc zelden. Let op je urine, hoe geler hoe slechter.
    Verbaas me soms en denk dan, nog meer drinken? Dan verzuip ik toch?
    Moet je ook weer opletten, want je kan je inderdaad dood drinken aan water, las ik .

    Je zit in Thailand en betaalt belasting, Het aanschaffen van een solar installatie is aftrekbaar van de belastingen. Wat waren eisen ook alweer, dacht tot 10 kWh en MOET aangelegd worden door erkend installateur. Je zou terug kunnen leveren en er (nog) voor betaald krijgen, pak weg 2 baht/unit
    Enfin, zelf even zoeken.

    1

Laat een reactie achter