Hoe leger en politie in Thailand boeddhistische rituelen inzetten als wapen, schild en legitimatie

Van gezegende patrouillewagens tot soldatenmonniken in het zuiden: in Thailand zijn de strijdkrachten, de politie en het boeddhisme onlosmakelijk met elkaar verweven. Wat westerlingen vaak als folklore zien, functioneert in de praktijk als persoonlijke bescherming, als bindmiddel binnen eenheden en als bron van politieke legitimiteit voor opeenvolgende regeringen en juntas.

In het kort

• In Thailand zijn leger, politie en boeddhisme institutioneel verstrengeld. Wat westers oogt als religieuze folklore, werkt in Thailand als politieke legitimering en persoonlijke bescherming.
• Rituelen variëren van openlijk staatsmatig, zoals zegeningen bij eedafleggingen, kazerneceremonies en uitvaarten van gesneuvelden, tot persoonlijk en magisch, zoals amuletten, sak yant-tatoeages en geschriften die kogelvrij zouden maken.
• In het diepe zuiden, in Pattani, Yala, Narathiwat en delen van Songkhla, is de verstrengeling het zichtbaarst en het meest omstreden. Militairen wonen op tempelgronden en er bestaan zogeheten soldatenmonniken, thahan phra.
• Sinds de coup van 2014 en de troonsbestijging van koning Vajiralongkorn in 2019 heeft het militair-monarchale complex zijn greep op de sangha verstevigd via wetswijzigingen en staatsceremonies.
• Het grootste risico voor het land: boeddhisme als instrument van staat en strijdkrachten knijpt de ruimte voor religieuze diversiteit dicht en houdt het conflict in het zuiden mee in stand.

De kern: drie pilaren, één machtsblok

In Thailand horen chat, sasana, phra mahakasat (natie, religie, koning) sinds koning Rama VI officieel bij elkaar. Het leger en de politie presenteren zich als beschermers van alle drie. Boeddhistische rituelen zijn daardoor geen optionele decoratie van het werk van veiligheidsdiensten, maar zitten in het hart ervan. Ze functioneren tegelijk als persoonlijke bescherming voor de individuele agent of soldaat, als interne discipline en saamhorigheid binnen een eenheid, en als publiek vertoon van de morele autoriteit van de staat.

Hoe die verstrengeling er in de praktijk uitziet

In de praktijk loopt het door elkaar op drie niveaus: officiële staatsceremonies, dagelijkse routines bij eenheden en privégebruik door individuele militairen en agenten. De jaarlijkse Royal Guards-parade en eedaflegging op het Royal Plaza in Bangkok is sinds 1953 een vast onderdeel van het militaire jaar. Sinds 2019 nemen ook politie-eenheden deel. Tijdens deze ceremonie zweren elf bataljons trouw aan de koning als opperbevelhebber. Op 3 december 2024 leidde generaal Pornpipat Benyasri de eed opnieuw, in aanwezigheid van koning Vajiralongkorn. De eedaflegging zelf is niet boeddhistisch, maar wordt geflankeerd door tham bun-ceremonies waarbij monniken aalmoezen ontvangen namens de eenheid en de koning.

Bij kazernes, eenheden en in het veld zie je een vast patroon. Nieuwe kazernes, vlaggenmasten, voertuigen en zelfs vliegtuigen worden door monniken gewijd. Ze sprenkelen nam mon, gewijd water, reciteren paritta-teksten in Pali en brengen met witte sandelhoutpasta beschermende tekens aan. Het ritueel om voertuigen te zegenen heet jerm rot en is in heel Thailand gangbaar. Bij politie- en legereenheden wordt het standaard toegepast op nieuwe patrouilleauto’s en transportvoertuigen. Bij begrafenissen van gesneuvelde militairen en agenten verzorgt de Royal Thai Armed Forces de begrafenisbegeleiding met muziekkorps en saluutschoten, terwijl boeddhistische geestelijken het eigenlijke ritueel uitvoeren.

Amuletten, sak yant en de magie van kogelvrij zijn

Veel soldaten en agenten dragen amuletten, phra khrueang, en takrut-rolletjes met heilige Pali-teksten, en laten zich tatoeëren met sak yant-ontwerpen. De boodschap is steeds dezelfde: bescherming tegen kogels, messen en ongeluk. Het bekendste voorbeeld is Phra Somdej Jitlada, een amulet dat koning Bhumibol tussen 1965 en 1970 zelf liet maken en uitdeelde aan geselecteerde militairen, politiemensen, ambtenaren en burgers. Er zijn maximaal 3.000 exemplaren gemaakt, elk met certificaat. Tegenwoordig is zo’n exemplaar minstens twee miljoen baht waard.

Sak yant-tatoeages, gezet met een metalen of bamboepunt door monniken of ajarn, dragen een vergelijkbare belofte. Sommige ontwerpen, zoals de Suea Hiaw Lang (tijger die terugkijkt) of de Soy Sung Warn (kettingvorm), zouden de drager onkwetsbaar maken voor wapens. Ze zijn populair bij soldaten, politiemensen, taxichauffeurs en, soms tot frustratie van de politie zelf, ook bij criminelen en bendeleden. De magie is niet vrijblijvend: de gelovige moet de vijf boeddhistische voorschriften naleven, anders verliest het beeld zijn kracht.

Het zuiden: tempels worden buitenposten

In de drie zuidelijke provincies Pattani, Yala en Narathiwat en in delen van Songkhla woedt sinds 2004 een laagintensief conflict met Maleis-Moslim-separatisten. Tussen 2004 en eind 2015 vielen volgens de Bangkok Post 6.543 doden en bijna 12.000 gewonden. Boeddhistische monniken zijn doelwit geweest van aanslagen, omdat opstandelingen tempels zien als symbolen van de Thaise staat. Op 18 januari 2019 vielen gewapende mannen tempel Wat Rattananupab aan in Narathiwat en doodden twee monniken, onder wie de abt.

De Thaise reactie heeft geleid tot een unieke verschijning: militaire monniken, thahan phra. Dat zijn ingewijde monniken die ook soldaat zijn, bewapend rondlopen en een militair salaris ontvangen. Ze beschermen tempels die anders verlaten zouden zijn. Daarnaast zijn veel tempels in het zuiden gemilitariseerd: soldaten zijn er permanent gestationeerd en sommige tempels fungeren feitelijk als militaire post. Mensenrechtenorganisaties wijzen erop dat dit de symbolische scheiding tussen religie en geweld ondermijnt en de spanningen met de Maleis-Moslimbevolking eerder vergroot dan vermindert.

Politiek gebruik door de juntas

Na de staatsgrepen van 2006 en 2014 hebben opeenvolgende militaire regeringen actief geprobeerd hun gezag te onderbouwen met boeddhistische legitimiteit. De Nationale Raad voor Vrede en Orde (NCPO) onder generaal Prayut Chan-o-cha (2014-2019) greep stevig in bij de sangha. De belangrijkste stappen op een rij:

1. Grondwet 2017: voor het eerst werd vastgelegd dat de staat specifiek de Theravada-stroming moet steunen en bewaken tegen ‘ontheiliging’. Dat is een opmerkelijke verschuiving ten opzichte van de meer pluriforme grondwetten van 1997 en 2007.
2. Sangha-wet 2016/2017: de wet die de monnikenorde regelt werd aangepast, zodat de koning meer directe invloed kreeg op de benoeming van de Supreme Patriarch.
3. Razzia bij Wat Phra Dhammakaya in 2017: soldaten en politie omsingelden de tempel weken achtereen op zoek naar abt Dhammachayo, die werd beschuldigd van witwassen. Velen zagen de operatie als mede politiek gemotiveerd, omdat Dhammakaya bekendstond om sympathieën met de Shinawatra-kant.
4. Massa-ordinaties rond de kroning van Vajiralongkorn in 2019: in alle 76 provincies werden 6.810 mannen tijdelijk gewijd, onder wie ambtenaren, militairen en politiemensen, om verdienste te wijden aan de nieuwe koning.

Wat het oplevert, en aan wie

Voor het individu: een gevoel van bescherming in een gevaarlijk beroep, sociale verankering in de eenheid en, wat westerlingen vaak onderschatten, religieuze verdienste, bun, voor jezelf en je familie. Voor de staat: een ritueel apparaat dat veiligheidsdiensten morele autoriteit verleent zonder dat democratische legitimatie nodig is. Onderzoekers als Khemthong Tonsakulrungruang en Duncan McCargo wijzen dit aan als kernfunctie: in tijden dat het leger weinig publieke steun heeft, na een coup of bij impopulaire maatregelen, valt het terug op religieuze legitimiteit als reserve.

Kritische stemmen en groeiende spanningen

Niet iedereen vindt dit vanzelfsprekend. De Suan Mokkh-school in de traditie van Buddhadasa Bhikkhu bekritiseerde al decennia geleden monniken die voertuigen en wasmachines zegenen. Volgens deze stroming horen monniken Dharma te onderwijzen, geen amuletten en zegens te produceren. Sinds 2020 voert een nieuwe generatie activisten een fundamentelere kritiek: ze gebruiken zelf boeddhistische cosmologie, zoals waarzeggerij en vervloekingsrituelen, om de morele claim van het militair-royalistische blok te ondergraven.

Daarnaast zijn er incidenten waarbij extreem-nationalistische monniken te ver gingen. Phra Apichart Punnajanto riep openlijk op tot het platbranden van moskeeën en moest de orde verlaten. Verder leidde het verkeerde gebruik van sak yant-tatoeages door buitenlandse toeristen, op onderlichaam, op vrouwelijke huid, of als modeplaatje, tot officiële discussies over eventuele beperkingen.

Wat dit voor jou als bezoeker betekent

Als je in Thailand verblijft, zie je het overal: de gele sai sin-draad om de stuurkolom van een politieauto, een Boeddhabeeld op het dashboard van een militaire pick-up, een amulet om de hals van een wachtpost. Behandel dat met respect, niet alleen omdat het beleefd is, maar omdat het in Thailand op gelijke voet staat met de formele identiteit van die militair of agent. Een paar praktische punten:

• Maak geen foto’s van monniken die rituelen uitvoeren voor leger- of politie-eenheden zonder toestemming, zeker niet in het zuiden.
• Spreek niet lichtvaardig over amuletten of sak yant in gezelschap van Thaise militairen of agenten. Voor hen is dit serieus.
• Realiseer je dat een boeddhabeeld op een legervoertuig in Thailand een andere lading heeft dan in westerse ogen. Het is geen folklore, het is functioneel.
• In het zuiden: ga niet ‘even kijken’ in een boeddhistische tempel onder militaire bewaking. Je betreedt feitelijk een staatspost in een conflictgebied.

Conclusie

Boeddhistische rituelen zijn voor het Thaise leger en de politie geen sluitpost, maar gereedschap. Ze bieden persoonlijke bescherming, esprit de corps en politieke legitimiteit aan instituties zonder democratisch mandaat. Sinds 2014, en versterkt onder koning Vajiralongkorn, is die greep aangetrokken. In het zuiden zie je waar dat toe leidt: tempels als militaire posten, monniken die soldaat zijn. Wie Thailand wil begrijpen, kan deze laag niet wegdenken als folklore. Hij is operationeel.

Bronnen: Bangkok Post, Human Rights Watch, ISEAS-Yusof Ishak Institute, Journal of Southeast Asian Studies, Lion’s Roar, SIPRI Policy Paper 20, South China Morning Post, The Diplomat, Wikipedia (Royal Thai Armed Forces, Thai Buddha amulet, Yantra tattooing, Coronation of Vajiralongkorn).

Over deze blogger

Redactie

Dit artikel is geschreven en gecontroleerd door de redactie. De inhoud is gebaseerd op persoonlijke ervaringen, meningen en eigen onderzoek van de auteur. Waar relevant is er gebruikgemaakt van ChatGPT als hulpmiddel bij het schrijven en structureren van teksten. Wij genereren soms ook foto's met AI. Hoewel er zorgvuldig wordt omgegaan met de inhoud, kan niet worden gegarandeerd dat alle informatie volledig, actueel of foutloos is.
De lezer is zelf verantwoordelijk voor het gebruik van de informatie op deze website. De auteur aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade of gevolgen die voortvloeien uit het gebruik van de geboden informatie.

Lees hier de laatste artikelen

Oudere postings van deze blogger

• Nieuws uit Thailand16 mei 2026Bus en trein botsen in Bangkok, minstens acht doden (video)
• Relaties16 mei 2026Een relatie met een veel jongere Thaise: werkt dat of vraag je om problemen?
• Expats en pensionado16 mei 2026Tweede medische mening in Thailand: zo voorkom je een onnodige operatie
• Expats en pensionado16 mei 2026Geluidsoverlast in Thailand: zo zet je de Public Health Act echt in je voordeel