De songthaew heet in het Engels baht bus, en dat woord bus klopt niet. Er is geen dienstregeling, geen vervoerbedrijf en geen gemeente die de wagens laat rijden. De blauwe pick-ups van Pattaya horen bij een coöperatie, en die coöperatie bezit de routes.

Dat klinkt als een detail voor bestuurskundigen, maar je merkt het elke dag. Het verklaart waarom de prijs vaststaat en tegelijk kan ontsporen. Het verklaart waarom Grab-chauffeurs in Pattaya soms klappen krijgen. En het verklaart waarom een klacht op Facebook binnen een dag tot een schorsing kan leiden. Hier lees je hoe het systeem in elkaar zit.

Eén club, vier lijnen, zevenhonderd wagens

De organisatie heet Sahakorn Doen Rot Pattaya Jamkat, in het Engels de Pattaya Transportation Cooperative. Zij heeft de vergunning voor vier concessieroutes, aangeduid als sai 4, 5, 6 en 7. Onder die vergunning rijden ongeveer 712 songthaews, plus 122 taxi’s in drie smaken: meter, OK en VIP. Eind oktober 2024 telde de coöperatie 545 leden. Reken even mee: dat is gemiddeld iets meer dan één wagen per lid. Het zijn dus eigenaar-rijders en kleine eigenaren, geen personeel in loondienst.

Veel reisgidsen noemen “meer dan 700 baht buses” voor Pattaya en Jomtien samen. Dat cijfer ligt dicht bij de 712 van de coöperatie, maar het dekt niet per se dezelfde groep. Buiten het coöperatiegebied rijden ook songthaews in andere kleuren, met andere afspraken. De aantallen 712, 122 en 545 komen uit de jaarcyclus 2024 en zijn niet bevestigd voor 2026.

De coöperatie is ook een bank

Hier wordt het interessant. De coöperatie heeft aandelenkapitaal: 16.271 aandelen, samen 1.627.100 baht, ongeveer 42.400 euro. Ze verstrekt leningen aan haar leden, 129 leningcontracten stonden er open. Ze neemt spaargeld in, ruim 1,35 miljoen baht, zo’n 35.200 euro.

Wie een songthaew wil rijden, leent het geld dus vaak van dezelfde organisatie die de route uitgeeft en die naderhand oordeelt over zijn rijgedrag. De chauffeur is tegelijk lid, klant, schuldenaar en gecontroleerde. Dat is een stevige greep. Het houdt de prijs laag en de gelederen gesloten, en het maakt uittreden lastig. Wat een plek in dat systeem kost, een aandeel, een overname van een wagen met route, heb ik nergens in een controleerbare bron gevonden. Op fora circuleren bedragen. Meer dan geruchten zijn dat niet.

De coöperatie straft haar eigen chauffeurs

Op 6 juli 2026 stond voorzitter Thongchai Sukhochai de pers te woord over een chauffeur die 300 baht had gevraagd voor een rit die 15 baht kost. De klacht kwam van sociale media. De coöperatie riep de man op, onderzocht de zaak en legde zelf de straf op: zijn wagen moest zeven dagen stilstaan op het terrein van de coöperatie. Daarna ging het dossier door naar het provinciaal transportbureau van Chonburi voor vervolging onder de Land Transport Act.

Zeven dagen parkeerverbod voor een twintigvoudige overvraging. Je kunt daarvan vinden wat je wilt, maar het laat zien waar de handhaving begint: binnen de club, niet bij de overheid. Dat verklaart meteen waarom straffen soms mild ogen en waarom een klacht toch zin heeft.

Hoe je instapt zonder gedoe

  1. Ga aan de kant van de weg staan waar het verkeer jouw richting op gaat. De routes lopen grotendeels eenrichting langs Beach Road en Second Road.
  2. Steek je hand uit. Rijdt hij jouw kant op, dan stopt hij.
  3. Stap in zonder te praten. Dit is de belangrijkste regel van allemaal.
  4. Ga achterin zitten. Wil je eruit, druk dan op de bel aan het plafond of tik tegen de wand.
  5. Loop naar de bestuurderskant en betaal daar. Sinds 10 april 2026 is dat 15 baht, of 20 baht als je een zonegrens passeert, bijvoorbeeld richting Naklua voorbij de Dolphin Roundabout.
  6. Betaal gepast. Een biljet van duizend baht aanbieden voor een rit van vijftien levert je een blik op die je niet snel vergeet.

Waarom die derde stap zo zwaar weegt: vraag je vooraf naar de prijs of naar je bestemming, dan hoort de chauffeur een charteraanvraag. Mao rot heet dat. En dan geldt het vaste tarief niet meer. De meeste klachten van toeristen gaan niet over oplichting, maar over dit misverstand.

Wat het kost

SituatieBahtEuro
Standaardrit binnen Pattaya15ongeveer 0,39
Rit over een zonegrens, onder meer richting Naklua20ongeveer 0,52
Charter, korte afstandvaak 100 tot 300, onderhandeld2,60 tot 7,80
De rit die tot schorsing leidde, juli 2026300 in plaats van 157,80 in plaats van 0,39

Die charterbedragen liggen nergens vast. Ze variëren per plek, per tijdstip en per chauffeur, en ’s nachts bij Walking Street hoor je andere getallen dan om drie uur ’s middags bij Central.

De verhoging naar 15 tot 20 baht ging in op 10 april 2026. De chauffeurs wezen op brandstof, onderhoud en de kosten van het leven. Op sociale media liep de reactie uiteen. Sommigen vonden het redelijk. Anderen schreven dat ze best meer willen betalen, maar dan wel voor een chauffeur die stopt waar hij hoort te stoppen. Eén terugkerende vraag bleef onbeantwoord: gaat het tarief ook weer omlaag als de diesel goedkoper wordt?

Waar het misgaat

  • De charterval. Vraag niets voor je instapt, dan betaal je het vaste tarief.
  • Stilstaande songthaews. Een wagen die geparkeerd staat bij Walking Street, een pier of een hotellobby wacht op charterklanten, niet op jou met je vijftien baht.
  • De routes zijn geen dienstregeling. Geen frequentie, geen betrouwbare haltes, geen garantie dat hij zijn ronde afmaakt. Officieel moet hij vaste haltes aandoen. In de praktijk bepaalt de chauffeur zijn ronde.
  • De aanname dat het altijd 20 baht is. Binnen de stad is 15 de norm sinds april.

Grab, Bolt en de klappen die vallen

Ride-hailing is in Thailand legaal sinds juni 2021, toen de regering de ministeriële regeling voor apps in het Staatsblad publiceerde. Een particuliere auto met maximaal zeven zitplaatsen mag zich laten registreren, één per persoon, en de wagen mag niet ouder zijn dan negen jaar.

Legaal betekent niet welkom. De voorzitter van de coöperatie klaagde eerder over meer dan duizend private taxi’s die volgens hem werk wegnemen van zijn leden. Dat is zijn kant van het verhaal, en hij verdedigt een concessie. Maar de wrijving blijft niet bij woorden. Op 1 juni 2025 liep een 29-jarige Bolt-motorrijder in Soi Lengkee een steekwond in zijn arm op na een botsing met een songthaew-chauffeur. In maart 2026 arresteerde de politie een verdachte na een dodelijke mishandeling van een Bolt-chauffeur na een klein verkeersincident. In mei 2026 werd een achttienjarige Bolt-rijder door een groep van meer dan tien mannen in elkaar geslagen; hij hield er een gezwollen gezicht en een gespleten wenkbrauw aan over.

Niet elk incident is aantoonbaar terug te voeren op de strijd om de routes. Verkeersruzies in Pattaya hebben zelden één oorzaak. Maar dat het patroon bestaat, valt moeilijk te ontkennen.

Elektrisch rijden gaat er niet omheen, maar erdoorheen

Toyota leverde twaalf elektrische Hilux Revo-e pick-ups aan de coöperatie voor een proef die liep van april 2024 tot december 2025. Ruim 4.500 ritten, zo’n 335.000 kilometer. Wie in Pattaya iets wil vernieuwen aan het stadsvervoer, komt langs dezelfde deur.

Overigens rijden er in Jomtien nog altijd songthaews in andere kleuren dan het marineblauw van de stad. Waarom dat kleurverschil er is, en wie precies welke tint mag voeren, heb ik nooit fatsoenlijk beantwoord gekregen. Het is een van die dingen waar je na twintig jaar Thailand mee ophoudt te vragen.

Praktische tips

  • Neem munten mee en biljetten van 20 en 50 baht. Daarmee voorkom je negen van de tien discussies voordat ze beginnen.
  • Wil je echt charteren, zeg dat dan hardop en spreek het bedrag af voor je instapt.
  • Gaat het mis, noteer dan het kenteken of het nummer op de zijkant. De schorsing van 6 juli begon met een klacht op Facebook.
  • Grab en Bolt zijn legaal en bij regen, bagage of afstand vaak prettiger. Reken er wel op dat het ophalen bij drukke plekken soms gedoe geeft.

Tot slot

De routes van Pattaya zijn van niemand persoonlijk en van iedereen binnen één club. Vijfhonderd leden, vier lijnen, één kas die ook leningen verstrekt. Het houdt je rit op vijftien baht en de concurrentie op afstand. Stap in zonder te praten, betaal bij het uitstappen.

Bronnen: Pattaya Mail, The Pattaya News, Thai News PRD, Manager Online

Over deze blogger

Redactie
Redactie
Dit artikel is geschreven en gecontroleerd door de redactie. De inhoud is gebaseerd op persoonlijke ervaringen, meningen en eigen onderzoek van de auteur. Waar relevant, is er gebruikgemaakt van AI als hulpmiddel bij het schrijven en structureren van teksten. Wij genereren soms ook foto's met AI. Hoewel er zorgvuldig wordt omgegaan met de inhoud, kan niet worden gegarandeerd dat alle informatie volledig, actueel of foutloos is.
De lezer is zelf verantwoordelijk voor het gebruik van de informatie op deze website. De auteur aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade of gevolgen die voortvloeien uit het gebruik van de geboden informatie.

Laat een reactie achter