TB-opinie: Thaksin wil van een verzoeningswet een wasstraat voor zijn vonnissen maken
Oud-premier Thaksin Shinawatra vraagt amnestie aan onder de nieuwe verzoeningswet, die bedoeld is voor demonstranten en die corruptie uitdrukkelijk uitsluit. Een subcommissie buigt zich er nu over. Het verzoek is geen gebaar van verzoening. Het is een poging om veroordelingen voor machtsmisbruik weg te poetsen via een commissie van een regering waarin zijn eigen partij meedoet.
Op 7 oktober zat Thaksin in de belastingrechtbank in Bangkok. Hij vocht daar een aanslag van 17,6 miljard baht aan, ruim 470 miljoen euro, en vroeg de rechter zijn twee kogelwerende auto’s niet te laten veilen. Een dag later diende zijn advocaat een ander verzoek in, bij de commissie die de nieuwe amnestiewet uitvoert.
Die wet moest een einde maken aan twintig jaar rechtszaken tegen demonstranten. Thaksin wil er vier vonnissen mee wissen, waaronder de zaak waarin de staat 46 miljard baht van hem afnam. Dat is geen verzoening. Het is een uitweg voor wie de wet nooit mocht dienen.
Een wet voor de straat
De Peaceful Society Promotion Act geldt sinds 24 augustus. Hij scheldt straffen kwijt voor wie tussen 2005 en half juli 2025 meedeed aan politieke betogingen of politieke meningsuiting. Denk aan noodverordeningen, samenscholing, opruiing. De wet zegt er meteen bij wat niet onder de amnestie valt: corruptie en ambtsmisbruik, majesteitsschennis onder artikel 112, en misdrijven met doden of zwaargewonden.
De uitsluiting van artikel 112 raakt vooral jonge activisten die sinds 2020 zijn vervolgd. Zij krijgen niets. Thaksins zaken gaan over belangenverstrengeling en machtsmisbruik in zijn tijd als premier, beoordeeld door de afdeling van het Hooggerechtshof voor politieke ambtsdragers. In 2010 nam die rechter 46,37 miljard baht van zijn bevroren 76 miljard in beslag. Zijn advocaat Winyat Chatmontree vindt dat de commissie niet moet blijven hangen bij het woord corruptie. Maar dat woord staat in de wet. Het parlement zette het er in juli zelf in.
De derde route voor één man
Dit is niet de eerste wet die als verzoening begint en bij Thaksin uitkomt. Op 1 november 2013 nam het parlement in de vroege ochtend een algemene amnestiewet aan, 310 stemmen voor en 0 tegen, nadat de oppositie de zaal had verlaten. Die wet zou ook zijn veroordeling hebben gewist. Tienduizenden mensen gingen de straat op, de Senaat stemde op 11 november met 141 tegen 0 tegen, en de crisis die volgde eindigde in de staatsgreep van mei 2014.
In augustus 2023 keerde Thaksin terug op de dag dat Pheu Thai een regering vormde. Zijn acht jaar cel werden door een koninklijke gratie één jaar, en dat jaar bracht hij grotendeels door op een afdeling van het politieziekenhuis. Het Hooggerechtshof oordeelde in september 2025 dat die tijd niet telde. Hij zat daarna 243 dagen in de Klong Prem-gevangenis, kwam in mei 2026 voorwaardelijk vrij en kreeg op 3 juni gratie voor de rest. Nu volgt de wet die zijn verleden moet uitvegen.
Wie beslist, en wat staat er op het spel
Over het verzoek beslist een commissie van de regering, onder vicepremier Pakorn Nilprapunt. Haar besluiten zijn definitief en binden alle overheidsdiensten. Pheu Thai zit in de coalitie van premier Anutin en beloofde Bhumjaithai deze week nog steun, vlak voor het debat over een motie van wantrouwen.
Krijgt Thaksin amnestie, dan geldt hij als nooit veroordeeld en vervalt zijn strafblad. Artikel 9 van de wet beëindigt ook civiele aansprakelijkheid tegenover de staat. Of dat zijn belastingzaak raakt, is niet duidelijk. Wel opvallend: in de belastingrechtbank noemde Thaksin zichzelf de vrucht van een vergiftigde boom. Een week later verdedigde zijn advocaat het amnestieverzoek met precies dat beeld.
Het beste argument van zijn kamp
Winyat zegt het zo: de zaken begonnen na de staatsgreep van 2006, bij onderzoekscommissies die de junta zelf had benoemd. Wie verzoening wil, moet die context meewegen in plaats van alleen naar de naam van een delict te kijken. En wie zelf profiteert van de amnestie, moet anderen niet tegenhouden.
Het eerste deel klopt. De onderzoeken kwamen voort uit een machtsgreep, en Thaise rechters hebben sindsdien twee premiers van Pheu Thai afgezet na klachten van conservatieve indieners. Maar de vonnissen zelf kwamen van het Hooggerechtshof, Thaksin legde zich er bij zijn terugkeer bij neer en vroeg gratie, en de koninklijke gratie van 2023 verwees uitdrukkelijk naar zijn spijt over zijn fouten. Wie spijt betuigt om vrij te komen, kan drie jaar later niet beweren dat er niets was om spijt van te hebben. Het verwijt van dubbele maatstaven valt terug op de afzender: de activisten onder artikel 112 staan buiten de wet, terwijl Thaksin er een sleutel in zoekt.
De commissie heeft 180 dagen, met twee keer 90 dagen verlenging. Ruim genoeg om het verzoek stil te laten rijpen tot niemand meer kijkt. Een student die in 2021 een spandoek droeg en daarvoor onder artikel 112 werd vervolgd, krijgt geen schone lei. Een oud-premier met vonnissen voor machtsmisbruik vraagt er wel een. Als hij die krijgt, weet iedereen voor wie deze wet geschreven is.
Bronnen: The Nation, Bangkok Post, Thai PBS World, Thai Lawyers for Human Rights, The Diplomat, Reuters, BBC
Over deze blogger
-
Dit artikel is geschreven en gecontroleerd door de redactie. Wij maken o.a. gebruik van AI om onderzoek te doen naar onderwerpen en het schrijven over deze onderwerpen. Wij genereren ook foto's met AI, maar gebruiken daarnaast ook stockfoto's. Hoewel er zorgvuldig wordt omgegaan met de inhoud, kan niet worden gegarandeerd dat alle informatie volledig, actueel of foutloos is.
De lezer is zelf verantwoordelijk voor het gebruik van de informatie op deze website. De auteur aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade of gevolgen die voortvloeien uit het gebruik van de geboden informatie.
Lees hier de laatste artikelen
Maatschappij18 oktober 2026Wat verdient de arts die jou behandelt in het Thaise ziekenhuis?
Pattaya18 oktober 2026Pattaya verandert: het komende hoogseizoen wordt de echte test!
Vliegtickets18 oktober 2026Thai Airways nipt goedkoopste op directe route Amsterdam–Bangkok
Thailand algemeen18 oktober 2026TB-opinie: Thaksin wil van een verzoeningswet een wasstraat voor zijn vonnissen maken