Wanneer je lang genoeg in een Noord-Thais dorp woont, sluipen lokale gewoontes ongemerkt je systeem in. Je gooit zonder morren ijsblokjes in je bier en accepteert berustend dat straathonden de verkeersregels bepalen. Toch is er een specifieke aanpassing die je hele westerse wereldbeeld op zijn kop zet. Dit inzicht daalt niet in je neer bij een gouden tempel, maar in de eenzaamheid van de kleinste kamer.
Het betreft hier de handdouche naast het toilet, beter bekend als de bum gun. Dit waterslangetje lijkt aanvankelijk intimiderend voor de ongetrainde Europeaan. Maar zodra je de koudwatervrees overwint, spoelt elke westerse arrogantie over onze zogenaamd superieure levensstandaard razendsnel door het putje.
Stel je voor dat je na jaren in de zwoele tropen een reis naar Europa boekt. Je stapt vol warme melancholie uit het vliegtuig, snuift de kille, geordende lucht op en geniet van de strakke rijen bij de paspoortcontrole. Maar dan dient de natuur zich aan en bezoek je een smetteloos betegelde toiletruimte. Je neemt plaats, voltooit je taak, kijkt routinematig naast de pot en grijpt in het ijzige luchtledige.
Daar hangt hij dan, de kroon op de westerse beschaving, op een plastic houder. Een rol droog, weliswaar vierlaags en subtiel naar kamille ruikend, papier. Ineens overvalt je een diep gevoel van armoede. Wat we in Europa van oudsher beschouwen als het absolute toppunt van hygiëne, voelt plotseling ronduit onbeschaafd. Je veegt wat onhandig met een droog stukje celstof en realiseert je dat de hoogopgeleide westerse mens hier eigenlijk maar wat aanmoddert.
We vliegen als mensheid naar de maan, we leggen glasvezelkabels over de oceaanbodem en we ontwikkelen zelfrijdende auto’s. Maar op het gebied van fundamentele zindelijkheid zijn we ergens in de negentiende eeuw blijven steken. Het is in de basis volstrekt onlogisch. Als je per ongeluk met je blote handen in een pot pindakaas grijpt, wrijf je dat toch ook niet simpelweg weg met een droog papieren servetje om vervolgens vrolijk je dag te vervolgen? Je gebruikt royaal water.
De bum gun leert je op een uiterst praktische manier iets over culturele hybris. Wij westerlingen komen maar wat graag naar Azië met onze dikke koffers vol ingenieurskunst en ongevraagde adviezen over efficiëntie. Ondertussen lossen de Thai het meest elementaire menselijke ritueel al generaties lang op met een onopvallend, feilloos sproeiend slangetje van nog geen honderd baht.
De overstap van Europees schuurpapier naar de oosterse precisiesproeier verloopt voor de meeste buitenlanders via een herkenbaar patroon. Aanvankelijk bekijk je het roestvrijstalen apparaatje met pure argwaan, alsof het een giftige slang is die elk moment in je kuit kan bijten. Je stelt het gebruik zo lang mogelijk uit, tot het moment waarop verlangen naar echte hygiëne de overhand krijgt.
Dan volgt onvermijdelijk de catastrofale eerste test. Een te voorzichtige kneep in de hendel resulteert onverwacht in een veel te harde waterstraal. Deze raakt niet alleen je doelwit, maar voorziet ook de muur, het plafond en je favoriete overhemd van een ongewenste wasbeurt. Het is een natte, ietwat vernederende vuurdoop die je heel even doet terugverlangen naar de vertrouwde, veilige wc-rol.
Maar dan bereik je eindelijk de spirituele openbaring. Je leert de waterdruk met chirurgische precisie te doseren en ervaart een louterende frisheid die geen enkel Europees toilet je ooit kan bieden. Vanaf dat moment is er geen weg meer terug. Voor je het weet verander je in een gedreven prediker die op verjaardagsfeestjes ongevraagd tegen verbijsterde bezoekers uit het thuisland begint te oreren over de absolute zegeningen van lokaal sanitair.
Uiteindelijk ben je als farang pas echt geworteld in de rode Thaise aarde wanneer de gedachte aan een Europees toiletbezoek je lichtjes doet huiveren. De bum gun is veel meer dan een simpel hygiënisch hulpmiddel; het is een verfrissende realitycheck. Het herinnert je er dagelijks fijntjes aan dat ware beschaving niet verpakt zit in plastic wikkels uit de supermarkt, maar simpelweg stroomt uit een bescheiden tuinslangetje naast de pot…
Over deze blogger
-
Mijn leeftijd valt officieel onder de categorie ‘bejaard’. Ik woon al 28 jaar in Thailand, probeer dat maar eens na te doen. Nederland was ooit het paradijs, maar het raakte in verval. Dus ging ik op zoek naar een nieuw paradijs en vond Siam. Of was het andersom en vond Siam mij? Hoe dan ook, we waren elkaar goed gezind.
De ICT zorgde voor een regelmatig inkomen, iets wat jullie ‘werk’ noemen, maar voor mij was het vooral een tijdverdrijf. Schrijven, dat is de echte hobby. Voor Thailandblog pak ik die oude liefde weer op, want na 15 jaar zwoegen verdienen jullie wel wat leesvoer.
Ik begon op Phuket, verhuisde naar Ubon Ratchathani, en na een tussenstop in Pattaya woon ik nu ergens in het noorden, midden in de natuur. Rust roest niet, zeg ik altijd, en dat blijkt te kloppen. Hier, omgeven door het groen, lijkt de tijd stil te staan, maar dat doet het leven gelukkig niet.
Eten, vooral lekker, dat is mijn passie. En wat maakt een avond compleet? Een goed glas whisky en een sigaar. Dan heb je het wel zo’n beetje, vind ik. Proost!
Lees hier de laatste artikelen
Cultuur29 april 2026‘De ongemakkelijke waarheid over de bum gun en westerse hygiëne’
Cultuur22 april 2026‘Waarom ik elke ochtend om zes uur naar het laatste kippennieuws luister’
Cultuur11 april 2026‘De milde regen van de Lanna-geesten: Songkran zonder trauma’
Cultuur3 april 2026‘Waarom ik met een glimlach de hoofdprijs betaal voor een Thaise ananas’