Deze Nederlandstalige boeken helpen je Thailand echt beter te begrijpen

Misschien ken je het gevoel. Je woont er, of je komt er al jaren, en toch wil je het land beter begrijpen dan wat je met eigen ogen ziet. Een goed boek helpt daarbij. Het probleem is alleen dat je door de bomen het bos niet meer ziet, want er is in de loop der jaren behoorlijk wat verschenen.

In dit overzicht zetten we de belangrijkste Nederlandstalige boeken over Thailand op een rij, per categorie. Van het standaardwerk tot romans, van gevangenisverhalen tot taalgidsen. Geen complete lijst, want vooral in eigen beheer verschijnt van alles, maar wel de bekende titels.

Het standaardwerk komt van Sjon Hauser

Begin je aan je verdieping, dan kom je bijna automatisch bij Sjon Hauser uit. Deze Nederlandse journalist streek in 1983 neer in Chiang Mai en woont daar nog steeds. Zijn bekendste boek, Thailand: zacht als zijde, buigzaam als bamboe, verscheen in 1990 en werd daarna flink uitgebreid, met drukken in onder meer 1997, 2000 en een pocketeditie uit 2012. Het kijkt achter het masker van de glimlach. Corruptie, de verloedering van bergstammen, misdaad en de economische crash van 1997 komen allemaal langs, en toch voel je tussen de regels door zijn liefde voor het land.

Hauser schreef meer dan dat ene boek:

• De strepen van de tijger (1996).
• Langs de Mekong (2003) en Mekong, van de Gouden Driehoek naar Vietnam (2007), die een breder gebied beslaan dan alleen Thailand.
• Het Thailand-deel in de Landenreeks van Oxfam Novib en het KIT (2000).

Eén kanttekening is eerlijk om te maken. De kern van zijn hoofdwerk stamt uit 1990 en 1997, en de vraag of het nog klopt met het Thailand van nu, wordt geregeld gesteld. De inschatting is dat een groot deel nog opgaat, ergens rond de tachtig procent, maar dat blijft een schatting en geen meting. Houd dat in je achterhoofd.

Farang-mémoires: het leven van een westerling ter plekke

Dit is verreweg de grootste categorie. Westerlingen die er wonen of een deel van het jaar verblijven, schrijven hun ervaringen op, vaak met een Thaise partner naast zich. Sommige van die boeken blijven je bij, andere verdwijnen in de vergetelheid. Wat opvalt, is hoe vaak ze hetzelfde stramien volgen: een man van boven de vijftig, een avond in Pattaya, een bargirl, een flinke cultuurschok en tussendoor het nodige gemopper op Nederland. Dat patroon wordt in recensies ook regelmatig als vermoeiend aangewezen.

De titels die je makkelijk terugvindt:

• Rob van Vlierden, Thailand achter de glimlach (Boekscout, eerste druk mei 2024, 194 pagina’s, rond de 21,50 euro). Er is ook een hardcovereditie uit april 2025. Het opent meteen met het sekstoerisme en behandelt daarna breed de zeden, de gezondheidszorg, de politiek, het boeddhisme en de taal.
• Ger de Kok, De glimlach achter opwindend Thailand. Autobiografisch, over het leven van een farang in Isaan en de relatie met zijn Thaise vriendin. In de recensie kreeg het kritiek om de vele clichés en het voortdurende vergelijken met Nederland.
• Esther de Boer, Het land van de lieve glimlach. Een persoonlijk reisverhaal, deels over herstel en zichzelf terugvinden tijdens een reis door het land.

Romans met Thailand als decor

Naast de waargebeurde verhalen is er ook fictie die zich in Thailand afspeelt. Vaak draait het om liefde, en niet zelden om dezelfde thematiek als in de memoires. De bekendste is Thaise Liefde, de debuutroman van Karel Poort, over een vrijgezelle vijftiger die op Phuket verliefd wordt op de bargirl Two. Volgens de schrijver niet strikt autobiografisch, maar gebaseerd op verhalen en eigen observaties.

Verder kom je deze tegen:

• Liselotte Idema, Waar ik liever niet kom. Een debuutroman van een journalist, geschreven na een wereldreis.
• Clare de Vries, Katten en koningen. Een reisverhaal door Birma en Thailand.
• Thaise schatjes van Charles Schwietert. . Het journalistieke werk behandelt de relaties tussen westerse mannen (farang) en Thaise vrouwen, en werpt een kritische blik op de Thaise seksindustrie en de handel in illusies.

Achter de tralies: een gevangenisverhaal dat blijft hangen

Eén boek verdient een eigen plek. Levenslang in Thailand van Henk de Kleine, uitgegeven bij De Fontein, vertelt het verhaal van “Pedro”, een Nederlander die jarenlang vastzat, onder meer in de beruchte Bang Kwang-gevangenis. Je leest hoe hij langzaam leert accepteren dat hij daar de rest van zijn leven zou blijven, tussen junks, dealers en corrupte bewakers.

Het loopt anders af. In het voorjaar van 2004 krijgt Pedro onverwacht gratie, mede dankzij bemiddeling rond het staatsbezoek van koningin Beatrix. Na negen jaar in wat het boek een hel op aarde noemt, keert hij terug naar Nederland. De schrijver reisde er zelf voor naar Bangkok en bezocht de gevangenis.

Wil je de taal leren, dan is er nu Nederlands materiaal

Lange tijd was je voor het leren van Thais aangewezen op Engelstalige boeken. Dat werkte niet lekker, want de uitspraak in Engelse fonetiek klopte vaak niet en de grammaticale termen waren verwarrend. Ronald Schütte maakte daar een eind aan met ‘De Thaise taal, grammatica, spelling en uitspraak’, het eerste Nederlandstalige leerboek en naslagwerk. Het is een bewerking en vertaling van een populair Engels boek van David Smyth, aangevuld met eigen schrijfoefeningen.

Daarnaast is er Nederlands-Thai van Waranya Tongwandee, bewust geen klassiek woordenboek, maar een praktische lijst van woorden en zegswijzen uit het dagelijks leven. Handig als hulpmiddel bij het maken van vertalingen.

Reisgidsen en losse reisverhalen

Ga je op reis en wil je iets compacts voor onderweg, dan zijn er twee Nederlandstalige gidsen die eruit springen. De Wat & Hoe Reisgids Thailand is klein maar volledig, met handige plattegronden en wandelkaarten. Simpelweg Thailand van Lannoo is eveneens beknopt en geeft je vooral tips van locals. Van grote reeksen als Lonely Planet en Insight Guides bestaan ook Thailand-delen, al is lang niet elke editie in het Nederlands vertaald. Controleer dus even of er een actuele Nederlandse druk is.

Draait het je meer om de reiservaring dan om het land zelf, dan zijn er losse titels zoals ‘De hanen van de koning’ van Frank van Rijn, een fietsreisverhaal, en het kleinere ‘Ruwe Thaise schetsen’ van Rutger van Eijken.

Het grote gemis: Thaise literatuur in het Nederlands

En dan het opvallendste van dit hele overzicht. Thailand heeft een rijke eigen literatuur, met grote namen als Kukrit Pramoj en Chart Korbjitti, maar in boekvorm is daar bijna niets van in het Nederlands te krijgen. Zelfs het beroemdste Thaise epos, Khun Chang Khun Phaen, bestaat alleen in een gezaghebbende Engelse vertaling, niet in het Nederlands. Wil je Thaise schrijvers lezen in je eigen taal, dan sta je zo goed als met lege handen.

Wat er wel is, komt versnipperd tot je. Op Thailandblog vertalen Tino Kuis en Erik Kuijpers geregeld korte verhalen van Thaise auteurs, van Kukrit Pramoj tot Ussiri Thammachot. Prachtig werk, maar het blijven losse stukken en geen uitgegeven boek dat je in de kast kunt zetten. Voor een land dat zoveel Nederlandse harten heeft veroverd, is dat een echt gemis.

Ben je van plan iets te bestellen, kijk dan vooral even op de webshops van gespecialiseerde reisboekhandels en bij kleinere uitgevers. Daar duiken ook de nieuwste titels op, die nog niet overal netjes zijn geregistreerd.

Tot slot

Voor iedere smaak is er wel iets. Wil je één boek dat het land in de breedte pakt, begin dan bij Hauser. Zoek je herkenning, dan zijn de farang-memoires jouw ding. En wil je echt iets missen, dan is dat een goede Nederlandse vertaling van Thaise literatuur zelf. Veel leesplezier.

Bronnen: Thailandblog, Boekscout, Uitgeverij De Fontein, Reisboekwinkel De Zwerver

Over deze blogger

Redactie

Dit artikel is geschreven en gecontroleerd door de redactie. De inhoud is gebaseerd op persoonlijke ervaringen, meningen en eigen onderzoek van de auteur. Waar relevant, is er gebruikgemaakt van AI als hulpmiddel bij het schrijven en structureren van teksten. Wij genereren soms ook foto's met AI. Hoewel er zorgvuldig wordt omgegaan met de inhoud, kan niet worden gegarandeerd dat alle informatie volledig, actueel of foutloos is.
De lezer is zelf verantwoordelijk voor het gebruik van de informatie op deze website. De auteur aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade of gevolgen die voortvloeien uit het gebruik van de geboden informatie.

Lees hier de laatste artikelen

Oudere postings van deze blogger

• Geld en financiën2 juli 2026Gemiddelde Thai verdient 415 euro per maand, tien keer zo weinig als Jan Modaal in Nederland of Belgie
• Vliegtickets2 juli 2026THAI Airways landt na 28 jaar weer op Schiphol vanuit Bangkok
• Cultuur2 juli 2026De vijf Thaise films die elke farang gezien moet hebben
• Achtergrond1 juli 2026Vastzitten in Suan Phlu: dit is het Immigration Detention Center in Bangkok