TB-opinie: Thailand controleert stichtingen pas als de donateurs naar de politie stappen
De politie zegt dat 527 miljoen baht (€14,1 miljoen) aan giften voor de stichting van oud-Miss Thailand Panadda Wongphudee naar privé-uitgaven ging. Premier Anutin laat nu alle stichtingen doorlichten. Dat klinkt daadkrachtig, maar dezelfde overheid liet vier jaar lang een geregistreerde stichting ongemoeid die geen enkel jaarverslag inleverde. Toezicht dat pas begint na een aangifte, is geen toezicht.
Drie bankrekeningen. Twee stonden op haar eigen naam, en op alle drie had zij volgens de politie het laatste woord over elke betaling. Ruim een miljoen rekeninghouders maakten sinds 2015 samen 815 miljoen baht (€21,8 miljoen) over aan een stichting die beloofde mensen in nood te helpen. Volgens de economische politie belandde 18 miljoen baht bij de aannemer van een poolvilla op Phuket.
Het grootste schandaal zit niet in wat er met het geld gebeurde, maar in wie er niet keek. Er lag nooit één jaarverslag bij de registrator. Pas toen donateurs zelf naar de politie stapten, bewoog de overheid.
Wat de rechercheurs op tafel legden
De economische politie telde 3,2 miljoen overboekingen. Volgens de rechercheurs ging 99 miljoen baht (€2,7 miljoen) naar de echtgenoot en betaalde de stichting 19 miljoen baht aan creditcardrekeningen af. Uit beleggingsfondsen die met giften waren gevuld, kwamen sieraden en designertassen van samen 2,7 miljoen baht. Panadda en haar man ontkennen de beschuldigingen. Zij gaf wel toe dat een deel van het geld anders is besteed dan in de oproepen stond, en zei dat ze door het enorme aantal transacties het overzicht kwijt was.
Een rechter liet beiden voorlopig twaalf dagen vasthouden. Tot er een vonnis ligt, zijn dit verdenkingen. Voor de vraag die hier speelt, maakt de uitkomst van het strafproces weinig uit. Die vraag is hoe zoveel geld zo lang kon rondgaan zonder dat een ambtenaar iets merkte.
Elf jaar inzamelen, nul jaarverslagen
De tijdlijn van de politie leest als een handleiding. In 2015 begon de inzameling via een privérekening. In 2017 kwam er een Facebookpagina bij, nog steeds met die privérekening. Pas in maart 2022 werd de stichting in Bangkok ingeschreven. Die kreeg in juli dat jaar een eigen rekening, maar de privérekening bleef gewoon open. In 2025 volgde nog een derde rekening op persoonlijke titel, voor een nieuw gebouw.
Wie een stichting inschrijft, moet jaarlijks vergaderen en verslag doen aan de registrator. Er is geen enkel verslag van een bestuursvergadering gevonden en geen enkel jaarverslag. Belasting betaalde de stichting alleen in de eerste twee jaar. Twee overheidsloketten hadden dus een rode lamp moeten zien branden. Van geen van beide is bekend dat er iets aanging.
Giften verdwijnen hier niet voor het eerst
In mei 2018 werden vijf hooggeplaatste monniken opgepakt in het onderzoek naar verduisterd geld uit tempelfondsen. In augustus 2025 werd de abt van Wat Phrabat Nampu in Lopburi gearresteerd, de man die in 1992 een opvang voor aidspatiënten had opgezet, op verdenking van verduistering van giften aan die opvang. Hij ontkende. Op dit moment ligt ook de stichting van een andere bekende sociale activist onder vuur.
Telkens komt de ontdekking van buiten. Geruchten, boze donateurs, een influencer met een envelop op het politiebureau. Nooit van de instantie die de boeken had moeten inzien. En telkens volgt daarna een landelijke doorlichting, alsof het probleem net is uitgevonden. Ook jij hebt misschien bij een overstroming 1.000 baht (€27,-) via een QR-code overgemaakt zonder te vragen wie de rekening beheerde. Dat vertrouwen is precies waar dit systeem op leunt.
Een boete van 200 baht uit 1944
Wie zonder toestemming publiekelijk geld inzamelt, valt onder een wet uit 1944. De maximale straf is een maand cel of een boete van 200 baht (€6,-). Dat is minder dan wat de vrouw gaf die de aangifte mede in gang zette: zij maakte tijdens de overstromingen in het zuiden vorig jaar 1.000 baht over.
De regeringswoordvoerder besteedde zaterdag een flink deel van haar toelichting aan het ontkrachten van een gerucht op sociale media dat de verdachte negen miljoen jaar cel boven het hoofd hangt. Ze legde uit dat opgetelde straffen in zulke zaken bij twintig jaar ophouden. Over de vraag waarom de registrator vier jaar niets deed, stond er geen woord in.
Het systeem werkte toch?
De regering en de politie hebben een sterk antwoord. Donateurs dienden vorige week een klacht in, binnen dagen lagen er arrestatiebevelen, de verdachten zitten vast en het geldspoor ligt tot op de designertas op tafel. Op publieke fraude staat tot vijf jaar cel. De woordvoerder belooft strenge vervolging van iedere stichting die geld verkeerd besteedt.
Dat de politie snel en gedetailleerd werkte, klopt, en het is beter dan een onderzoek dat stil verdwijnt. Maar snelheid na een aangifte is opsporing, geen toezicht. Het geld stroomde elf jaar lang binnen via meer dan drie miljoen overboekingen. De belastingdienst kreeg na twee jaar niets meer binnen, de registrator kreeg nooit een verslag. Het systeem werkte pas toen het publiek zijn werk deed.
Dezelfde loketten, dezelfde wet
Een landelijke doorlichting van alle stichtingen klinkt groot. Maar dezelfde loketten die dit dossier vier jaar lieten liggen, gaan nu de rest controleren, met dezelfde mensen en dezelfde wet uit 1944. Zolang een ontbrekend jaarverslag niemand opvalt en zonder vergunning inzamelen 200 baht kost, blijft de donateur de enige toezichthouder in Thailand. En die betaalt zelf de rekening.
Bronnen: Bangkok Post, The Nation, BBC, Wikipedia
Over deze blogger
-
Dit artikel is geschreven en gecontroleerd door de redactie. Wij maken o.a. gebruik van AI om onderzoek te doen naar onderwerpen en het schrijven over deze onderwerpen. Wij genereren ook foto's met AI, maar gebruiken daarnaast ook stockfoto's. Hoewel er zorgvuldig wordt omgegaan met de inhoud, kan niet worden gegarandeerd dat alle informatie volledig, actueel of foutloos is.
De lezer is zelf verantwoordelijk voor het gebruik van de informatie op deze website. De auteur aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade of gevolgen die voortvloeien uit het gebruik van de geboden informatie.
Lees hier de laatste artikelen
Geld en financiën8 november 2026Bankrekening openen in Thailand wordt strenger, zo lukt het in 2026
Verkeer en vervoer8 november 2026Moeten buitenlanders in Thailand straks een verplicht rijexamen volgen voor de aanvraag van een Thais rijbewijs?
Vliegtickets8 november 2026Lezers kiezen hun favoriete maatschappij naar Thailand, stem nu mee
Van de redactie8 november 2026Van de redactie: Thailandblog verbetert spelling en leestekens in reacties