Op Thaise campussen valt het meteen op: studenten van begin twintig lopen naar college in witte blouses, donkere rokken of pantalons, zwarte schoenen en zilveren universiteitsspelden. Voor bezoekers uit Nederland of België oogt dat eerder als een middelbare school dan als hoger onderwijs. Toch hoort het universitaire uniform nog altijd bij het Thaise straatbeeld.
De regels staan niet op zichzelf. Ze gaan terug tot de oprichting van Chulalongkorn University in 1917 en zijn diep verbonden met ideeën over hiërarchie, respect en studentenidentiteit. Juist daarom ligt het onderwerp gevoelig, zeker nu jonge Thai meer vrijheid opeisen.
Uniform blijft herkenbaar op Thaise campussen
Het universitaire uniform ziet er in Thailand op veel plaatsen ongeveer hetzelfde uit. Mannelijke studenten dragen een wit overhemd met korte of lange mouwen, een zwarte of donkerblauwe pantalon, zwarte schoenen en meestal een das in de kleuren van de universiteit. Vrouwelijke studenten dragen een witte blouse, een zwarte of donkerblauwe rok tot op of net onder de knie, zwarte pumps en korte sokken.
Daarbij horen vaak een riemgesp en een speld met het universiteitsembleem. Bij Chulalongkorn University is dat het Phra Kiao-symbool, dat in zilver op de borst wordt gedragen. Voor ceremonies, diploma-uitreikingen en de Wai Kru-ceremonie gelden strengere regels, soms met witte broeken en schouderepauletten in faculteitskleuren. Geel staat bijvoorbeeld voor wis- en natuurkunde.
Regels komen uit traditie, niet uit landelijke plicht
De traditie begon in 1917, toen Chulalongkorn University werd opgericht. De uniformen werden destijds door de koning aan de nieuwe instelling verleend. Later namen andere universiteiten het voorbeeld over. Het uniform gaf studenten een herkenbare status: zij vormden een opgeleide elite met aanzien en verantwoordelijkheid.
Critici vinden dat juist problematisch. Studentenactivist Krittapas Chedjaroenrat van de studentenvereniging politicologie aan Chulalongkorn stelt dat studenten wordt geleerd trots te zijn op een uniform dat door koning Rama V is geschonken. Volgens hem past het gevoel van superioriteit dat daarmee samenhangt niet meer bij een moderne universiteit.
Juridisch ligt de zaak genuanceerder. De Student Uniforms Act van 2008 en het ministeriële reglement uit hetzelfde jaar gelden verplicht voor het basis- en voortgezet onderwijs. Voor universiteiten bestaat geen landelijke plicht. Hogeronderwijsinstellingen bepalen zelf hun kledingvoorschriften en leggen die vast in eigen reglementen. Wie de regels overtreedt, kan gedragspunten verliezen. Bij Chulalongkorn kan herhaalde overtreding volgens de regels zelfs leiden tot schorsing of verwijdering.
Voorstanders zien orde, veiligheid en gelijke uitstraling
Voorstanders wijzen op praktische voordelen. Atchara Sriplakich, hoofd studentenontwikkeling aan Chiang Mai University, noemt het uniform betaalbaar en overzichtelijk. Studenten hoeven ’s ochtends niet te kiezen wat ze aantrekken en er ontstaat minder competitie op kleding. In de Thaise samenleving roept een student in uniform bovendien automatisch herkenning en respect op.
Ook veiligheid speelt mee. Sirikul Boonraksa van Thammasat University wijst erop dat medewerkers tijdens tentamens en ceremonies sneller zien wie student is en wie niet. Dat helpt bij het voorkomen van fraude en ongewenste bezoekers. Een derde argument is voorbereiding op het werkende leven. Veel Thaise bedrijven en overheidsorganisaties kennen nog steeds duidelijke kledingvoorschriften.
Studenten klagen over kosten, hitte en beperking
De kritiek groeit, vooral onder studenten. Het eerste bezwaar is financieel. Een eenvoudige set kleding kost op de markt of bij Tesco ongeveer 200 tot 300 baht, omgerekend 5 tot 8 euro. Officieel goedgekeurde kleding kan veel duurder zijn. Een rok kost bij sommige universiteiten 800 tot 900 baht, ongeveer 21 tot 24 euro. Spelden, riemen en gespen komen daar nog bij.
Het tweede bezwaar is praktisch. Een dichtgeknoopt wit overhemd met lange mouwen zit oncomfortabel bij 35 graden en hoge luchtvochtigheid, zeker in oudere collegezalen waar de airconditioning niet goed werkt. Studenten zeggen dat zweten en ongemak hun concentratie verstoren.
Het derde bezwaar gaat over identiteit. Het traditionele uniform kent een mannelijke en vrouwelijke variant, gebaseerd op het geslacht bij geboorte. Voor transgender- en non-binaire studenten gaf dat jarenlang problemen. In 2019 mocht transgenderstudente Jirapat aan de pedagogische faculteit van Chulalongkorn eerst geen vrouwenuniform dragen. Na een formele klacht en publieke kritiek paste de universiteit de regels aan. Studenten mogen sindsdien kiezen voor een uniform dat past bij hun genderidentiteit. Bangkok University liep daarin al in 2015 voorop. Ook grote publieke universiteiten als Chulalongkorn, Thammasat, Mahidol, Chiang Mai, Kasetsart en Silpakorn hebben inmiddels vergelijkbare regelingen.
Chulalongkorn wakkert debat opnieuw aan
In augustus 2025 laaide de discussie opnieuw op bij Chulalongkorn University. De universiteit kondigde een strengere kledingcode aan. Mouwloze tops, hemdjes met dunne bandjes, korte rokken, korte broeken en open schoenen werden verboden in collegezalen en op faculteitskantoren. De studentenadministratie plaatste foto’s van “ongepast geklede” studenten op Facebook, waarna veel kritiek volgde.
Studentenactivist Netiwit Chotiphatphaisal deelde zijn kritiek op X. Zijn bericht bereikte miljoenen weergaven. De universiteit verwijderde de oorspronkelijke berichten, maar volgens Netiwit versterkte dat juist het beeld dat Chulalongkorn slecht tegen kritiek kan. Zijn boodschap raakte een bredere snaar: een universiteit in de eenentwintigste eeuw moet kritisch denken en vrijheid stimuleren, niet vooral afdwingen dat iedereen er hetzelfde uitziet.
Ook juristen mengen zich in het debat. Veertien hoogleraren van de juridische faculteit van Chulalongkorn vroegen in 2022 om het uniform voor rechtenstudenten optioneel te maken. Hun kernpunt was eenvoudig: goed onderwijs hangt niet af van kleding.
Praktijk wordt soepeler, maar uniform verdwijnt niet
Op papier blijft het uniform op de meeste Thaise universiteiten verplicht. In de dagelijkse praktijk is de handhaving minder strak dan vroeger. Veel docenten controleren tijdens gewone colleges niet streng. De coronapandemie versnelde die verandering: studenten volgden online colleges vanuit huis in T-shirt, zonder dat het onderwijs instortte.
Voor tentamens, ceremonies en bepaalde praktijkopleidingen blijven de regels streng. In medische en tandheelkundige opleidingen is het uniform minder omstreden, omdat het daar gaat om hygiëne, herkenbaarheid en professionele uitstraling bij contact met patiënten.
Thammasat University kiest traditioneel een liberalere koers. Daar is het uniform vooral verplicht bij tentamens en ceremonies, terwijl T-shirts en korte broeken in collegezalen worden geaccepteerd. Sommige internationale programma’s, zoals Mahidol University International College, hanteren juist weer eigen en strikte uniformregels.
Voor bezoekers blijft het uniform een herkenbaar onderdeel van Bangkok en andere universiteitssteden. Wie langs Chulalongkorn, Thammasat of Kasetsart loopt, ziet studenten in wit en donkerblauw of zwart. Voor expats met kinderen, kleinkinderen of partners aan een Thaise universiteit is het goed om te weten dat officiële uniformonderdelen duurder zijn dan marktvarianten. Universiteiten hebben vaak een eigen winkel of erkende leverancier. Spelden, gespen en emblemen mogen niet zomaar worden vervangen door goedkope alternatieven.
Het Thaise universiteitsuniform is in 2026 nog springlevend, maar de vanzelfsprekendheid is weg. Kosten, genderidentiteit, hitte en vrijheid zetten de regels onder druk. Een snelle afschaffing ligt niet voor de hand. Wel groeit de kans op meer ruimte in collegezalen en strengere plicht alleen bij tentamens en ceremonies.
Bronnen: Bangkok Post, Times Higher Education
Over deze blogger
-
Dit artikel is geschreven en gecontroleerd door de redactie. De inhoud is gebaseerd op persoonlijke ervaringen, meningen en eigen onderzoek van de auteur. Waar relevant is er gebruikgemaakt van ChatGPT als hulpmiddel bij het schrijven en structureren van teksten. Wij genereren soms ook foto's met AI. Hoewel er zorgvuldig wordt omgegaan met de inhoud, kan niet worden gegarandeerd dat alle informatie volledig, actueel of foutloos is.
De lezer is zelf verantwoordelijk voor het gebruik van de informatie op deze website. De auteur aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade of gevolgen die voortvloeien uit het gebruik van de geboden informatie.
Lees hier de laatste artikelen
Achtergrond5 mei 2026Waarom het cijfer 9 in Thailand overal opduikt: van koning Rama IX tot kentekenplaten van miljoenen
Cultuur5 mei 2026Gezichtsverlies in Thailand veroorzaakt sneller spanning dan je denkt
Reistips5 mei 2026Airbnb in Thailand: waarom jouw droomcondo zomaar een juridisch mijnenveld kan zijn
Eilanden5 mei 2026Koh Ngam lokt rustzoekers naar stille oostkant van Koh Chang
Op zich uitstekend het school uniform.
Geen gedonder van wat moet kiddo aan en al helemaal niet dat het ene kind het andere kind vernederd omdat hij/zij merk kleding draagt en het andere kind dat niet kan.
Mijn vrouw vind het in Nederland een zootje, geen schooluniform, want wanneer kinderen een schooluniform dragen en je ziet ze op een uur welke ze normaal les hebben in een shopping mall lopen, dan weet je gelijk dat ze spijbelen.
Gr. Arno