De Thaise loterij verkoopt hoop aan mensen met weinig geld
De Thaise staatsloterij wordt normaal op de 1e en 16e van de maand getrokken. De omschrijving ‘wekelijkse hoopbelasting’ klopt daarom niet helemaal. ‘Terugkerende hoopbelasting’ komt dichter bij de werkelijkheid.
In 2023 kochten naar schatting 27,5 miljoen Thai loten van de officiële staatsloterij. Samen zetten zij ongeveer 160,2 miljard baht in. De ondergrondse loterij was bijna even groot: 21,9 miljoen spelers en een geschatte inzet van 164,1 miljard baht.
Veel mensen spelen beide. De officiële trekking bepaalt vaak ook de uitslag van illegale weddenschappen. Je kunt een nummer doorgeven aan een buurvrouw met een schrift, aan een rondlopende tussenpersoon of via Line en andere digitale kanalen.
Een klein bedrag wordt ongemerkt een jaarbedrag
De gemiddelde officiële speler zette in 2023 ongeveer 486 baht per maand in. Bij de ondergrondse loterij was dat gemiddeld 624 baht. Deze bedragen mogen niet zomaar bij elkaar worden opgeteld, omdat een onbekend aantal mensen aan beide loterijen meedoet.
Toch maken de cijfers iets zichtbaar. Wie tweemaal per maand drie officiële loten van 80 baht koopt, besteedt 5.760 baht per jaar. Dat klinkt anders dan 240 baht bij een verkoper langs de weg.
Voor iemand met een goed salaris is dat misschien te overzien. Voor een oudere met een kleine uitkering, een dagloner zonder werk tijdens zware regen of een marktverkoopster met schulden kan hetzelfde bedrag het verschil zijn tussen een rekening betalen en opnieuw geld lenen.
Daar zit het venijn. Een lot kost weinig genoeg om onschuldig te lijken. Het jaarbedrag blijft buiten beeld.
Lage inkomens dragen relatief de zwaarste last
Mensen met hogere inkomens kunnen in baht meer aan loten uitgeven. Arme huishoudens besteden er echter een groter deel van hun inkomen aan.
Een Thaise analyse uit 2019 kwam uit op gemiddeld 3,7 procent van het inkomen bij de laagste inkomensgroep. Bij de hoogste inkomensgroep was dat 0,8 procent. De cijfers zijn te oud om als actuele percentages voor 2026 te gebruiken, maar het grote verschil sluit aan bij ander Thais onderzoek.
Bij een maandinkomen van 15.000 baht zou 3,7 procent neerkomen op 555 baht per maand. Dat is een rekenvoorbeeld, geen vast bedrag voor ieder arm huishouden. Het ligt wel dicht bij het gemiddelde dat uit de landelijke marktgegevens naar voren komt.
Van iedere 80 baht gaat 32 baht verloren
Een officieel L6-lot kost 80 baht. Daarvan is 48 baht bestemd voor de prijzen. Minstens 18,40 baht gaat naar de Thaise schatkist. De overige 13,60 baht is bestemd voor verkoop, administratie en uitvoering.
Over veel trekkingen samen krijgen alle spelers gemiddeld 60 procent van hun inzet terug. Veertig procent verdwijnt uit hun gezamenlijke portemonnee. Per lot is dat gemiddeld 32 baht.
Een individuele speler kan natuurlijk zes miljoen baht winnen. Tegenover iedere hoofdprijs staan alleen honderdduizenden loten die niets opleveren. De kans op de hoofdprijs is één op één miljoen.
Daarom is ‘hoopbelasting’ een bruikbare omschrijving, al gaat het niet om een officiële belasting. De overheid ontvangt wel minstens 23 procent van iedere verkochte officiële loterijbaht. Zij heeft dus een aanzienlijk financieel belang bij hoge verkopen.
De loterij biedt wat sparen nooit kan beloven
Waarom blijft iemand spelen als de winkans zo klein is? Gebrekkige rekenkennis verklaart dat maar gedeeltelijk.
Onderzoekers legden Thaise plattelandshuishoudens nauwkeurig uit hoe de winkansen waren verdeeld. De deelnemers begrepen de loterij daarna beter, maar hun bereidheid om loten te kopen nam nauwelijks af.
Een spaarrekening belooft langzaam een iets hoger saldo. Een lot belooft dat donderdagmiddag alle problemen verdwenen kunnen zijn: de schuld bij de geldschieter, de reparatie aan het dak, de ziekenhuisrekening en misschien zelfs een huis voor de kinderen.
Wie weinig en onregelmatig verdient, kan met sparen nauwelijks zo’n sprong maken. Een lot verkoopt daarom meer dan een nummer. Het verkoopt een paar dagen waarin een ander leven nog mogelijk lijkt.
De schade is zichtbaar maar slecht gemeten
In het landelijke gokonderzoek over 2023 zei 21,6 procent van alle spelers gevolgen van gokken te ondervinden. Dat waren naar schatting 7,45 miljoen mensen. Zij noemden onder meer geldgebrek voor dagelijkse uitgaven, schulden, verkoop van bezittingen, stress en ruzie binnen het gezin.
Dit cijfer heeft betrekking op alle vormen van gokken. Het bewijst niet dat de loterij bij al deze mensen de oorzaak was. Precies daar zit een opvallend gat in de Thaise statistieken.
Thailand weet redelijk goed hoeveel miljarden baht worden ingezet. Veel minder duidelijk is hoeveel een arme dagloner gedurende een jaar inzet, wint en netto verliest. Ook wordt niet landelijk gevolgd welke boodschappen, medicijnen, schoolkosten of schuldaflossingen daardoor vervallen.
De omzet van de hoop wordt geteld. De huishoudelijke rekening nauwelijks.
Digitale loten maken meespelen steeds eenvoudiger
Sinds het landelijke onderzoek van 2023 is het aanbod verder veranderd. Officiële digitale loten zijn gemakkelijker bereikbaar geworden. Naast het bekende L6-lot bestaat inmiddels het N3-lot, waarbij je vanaf 20 baht meespeelt.
Zo’n lage instapprijs lijkt onschuldig. Vier inzetten van 20 baht voelen lichter dan één lot van 80 baht. Digitaal kopen haalt bovendien het fysieke betaalmoment weg. Je hoeft geen bankbiljet meer aan een verkoper te geven.
Van de deelnemers die in 2023 officiële loten via een app of website kochten, zei 28,1 procent dat deze mogelijkheid hun uitgaven had verhoogd. Zij besteedden naar eigen zeggen gemiddeld 337 baht per maand extra. Dat bewijst niet dat digitalisering iedereen meer laat spelen, maar het signaal is moeilijk te negeren.
Een jaar lang iedere inzet en prijs noteren
Een goed vervolgonderzoek zou ouderen, dagloners, kleine verkopers en huishoudens met problematische schulden twaalf maanden moeten volgen. Iedere officiële en informele inzet moet worden genoteerd, samen met alle ontvangen prijzen.
Daarnaast moeten onderzoekers inkomen, voedseluitgaven, medicijnen, schoolkosten, leningen en gemiste betalingen vastleggen. Dan wordt zichtbaar of het loterijgeld werkelijk uit noodzakelijke huishoudelijke uitgaven komt en hoeveel prijzengeld meteen weer aan nieuwe nummers wordt besteed.
Achteraf vragen hoeveel iemand heeft uitgegeven is onvoldoende. Mensen onthouden de keer dat zij 2.000 baht wonnen. De twintig trekkingen zonder prijs verdwijnen gemakkelijker uit het geheugen.
Tot zo’n jaarmeting bestaat, kan niemand betrouwbaar zeggen hoeveel arme Thaise huishoudens netto aan loterijen verliezen. We weten wel dat er honderden miljarden baht in omgaan, dat lage inkomens relatief zwaar worden geraakt en dat de overheid iedere trekking haar aandeel ontvangt.
Thailand telt ieder verkocht lot, ieder winnend nummer en iedere baht voor de staatskas. Wat er daarna in de keuken van een arm gezin ontbreekt, staat nergens op het formulier.
Bronnen
- Centre for Gambling Studies – Situatie rond gokken in Thailand 2023
- Government Lottery Office – Prijzen en voorwaarden staatsloterij
- Thaise parlementaire onderzoeksdienst – Loterijbeheer en bevordering van sparen
- PIER – Eliminating the Black Market
- World Bank – Better Knowledge Need Not Affect Behavior
- International Journal of Business and Society – Financial Literacy and Financial Risk Tolerance
Over deze blogger
-
Dit artikel is geschreven en gecontroleerd door de redactie. De inhoud is gebaseerd op persoonlijke ervaringen, meningen en eigen onderzoek van de auteur. Waar relevant, is er gebruikgemaakt van AI als hulpmiddel bij het schrijven en structureren van teksten. Wij genereren soms ook foto's met AI. Hoewel er zorgvuldig wordt omgegaan met de inhoud, kan niet worden gegarandeerd dat alle informatie volledig, actueel of foutloos is.
De lezer is zelf verantwoordelijk voor het gebruik van de informatie op deze website. De auteur aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade of gevolgen die voortvloeien uit het gebruik van de geboden informatie.
Lees hier de laatste artikelen
Belasting Nederland9 augustus 2026Zo spreid je pensioeninkomen fiscaal slimmer over meerdere jaren
Maatschappij9 augustus 2026De Thaise loterij verkoopt hoop aan mensen met weinig geld
Opinie9 augustus 2026TB-opinie: De cel loopt na drie jaar leeg, dus de recidive van 2024 kan nog niet gemeten zijn
Expats en pensionado9 augustus 2026Zo voorkom je schimmel in een Thais huis