Wie Nederland verlaat om bijvoorbeeld in Thailand te gaan wonen, is fiscaal niet altijd meteen van Nederland af. Het kabinet werkt aan regels die belastingclaims bij emigratie beter moeten beschermen. In het nieuwe box 3-stelsel speelt een exitheffing een rol en daarnaast onderzoekt Den Haag een verlengde belastingplicht voor zeer vermogende emigranten. Daarmee wil de overheid voorkomen dat vermogen of toekomstige inkomsten door emigratie grotendeels buiten de Nederlandse belastingheffing verdwijnen.

Exitheffing in box 3 komt nadrukkelijk in beeld

De term exitheffing klinkt ingrijpender dan de huidige plannen feitelijk zijn. Het wetsvoorstel voor het nieuwe box 3-stelsel bevat namelijk geen algemene vertrekbelasting over ieder spaartegoed, iedere effectenportefeuille of alle bezittingen van iemand die Nederland verlaat.

De regeling richt zich onder meer op aandelen en winstbewijzen van startende ondernemingen en op buitenlands vastgoed waarvoor een vermogenswinstbelasting geldt. Bij emigratie wordt gedaan alsof deze bezittingen op dat moment zijn verkocht. Waardestijgingen die tijdens de Nederlandse belastingplicht zijn ontstaan, kunnen daardoor alsnog in de heffing worden betrokken. Voor de verschuldigde belasting is uitstel van betaling voorzien.

Het principe is belangrijk. Nederland wil voorkomen dat iemand jarenlang vermogen opbouwt terwijl hij hier belastingplichtig is en vlak voor het fiscale afrekenmoment emigreert. Voor box 2 bestaat zo’n systeem al langer bij een aanmerkelijk belang.

Trailing tax gaat een stap verder

Een trailing tax werkt anders. Daarbij wordt niet alleen afgerekend over belastingclaims die voor emigratie zijn ontstaan. Nederland zou iemand na vertrek nog een aantal jaren voor bepaalde inkomsten kunnen blijven belasten.

Het onderzoek van het ministerie van Financiën richt zich vooral op zeer vermogende personen. Daarbij zijn varianten onderzocht waarbij iemand na emigratie fiscaal nog enige tijd wordt behandeld alsof hij in Nederland woont. In andere Europese landen bestaan vergelijkbare regelingen met termijnen die uiteenlopen van enkele jaren tot ongeveer tien jaar.

Dat betekent overigens niet dat iedere Nederlander die naar Thailand verhuist straks jarenlang Nederlandse inkomstenbelasting moet betalen. De trailing tax is nog geen algemene ingevoerde belasting en de onderzochte varianten zijn juist gericht op grote vermogens of hoge inkomens.

Belastingverdragen vormen een stevige beperking

Daar zit meteen de zwakke plek van het plan. Nederland kan niet eenzijdig bepalen dat iemand na emigratie nog jarenlang Nederlands belastingplichtig blijft als een belastingverdrag het heffingsrecht aan het nieuwe woonland toewijst.

Het ministerie erkent zelf dat het uitgebreide Nederlandse netwerk van belastingverdragen de werking van een trailing tax aanzienlijk kan beperken. Voor veel landen zou eerst het belastingverdrag moeten worden aangepast. Dat kan jaren duren.

De suggestie dat Nederland iedere emigrant eenvoudig met blauwe enveloppen kan blijven achtervolgen, gaat daarom te ver. Politieke belangstelling voor een dergelijke heffing is iets anders dan een juridisch uitvoerbare belasting die morgen kan worden ingevoerd.

Thailand krijgt bovendien een nieuw belastingverdrag

Voor Nederlanders in Thailand is dat extra relevant. Nederland en Thailand tekenden op 21 november 2025 een nieuw belastingverdrag. Het verdrag ligt inmiddels bij het Nederlandse parlement en moet het verdrag uit 1975 vervangen. Daarin wordt opnieuw verdeeld welk land over verschillende soorten inkomsten belasting mag heffen.

Juist zo’n verdrag is van belang wanneer Nederland zijn belastingheffing na emigratie wil verlengen. Een nationale Nederlandse wet kan immers niet zomaar voorbijgaan aan afspraken die Nederland met Thailand heeft gemaakt.

Voor Nederlanders die al in Thailand wonen of emigratie overwegen, is daarom niet alleen de Nederlandse belastingwet belangrijk. Ook het moment waarop het nieuwe belastingverdrag in werking treedt en de precieze verdeling van de heffingsrechten bepalen uiteindelijk hoeveel ruimte Nederland na emigratie overhoudt.

Emigreren wordt fiscaal minder definitief

De grote lijn is wel duidelijk. Den Haag kijkt steeds nadrukkelijker naar manieren om te voorkomen dat belastingclaims verdwijnen zodra iemand zijn koffers pakt. Box 2 kent al een conserverende aanslag, box 3 krijgt in het voorgestelde stelsel eveneens vertrekregels en daarnaast ligt een langduriger belastingplicht voor zeer vermogende emigranten op tafel.

Van een algemene fiscale muur rond Nederland is nog geen sprake. Maar wie denkt dat uitschrijven bij de gemeente automatisch betekent dat Nederland niets meer met zijn vermogen of inkomen te maken heeft, rekent zich steeds sneller rijk.

Bronnen

• Memorie van toelichting Wet werkelijk rendement box 3 – Tweede Kamer
• Kamerbrief vervolgonderzoek trailing tax – Rijksoverheid
• Nieuw belastingverdrag Nederland-Thailand – Tweede Kamer

---

Over deze blogger

Redactie

Dit artikel is geschreven en gecontroleerd door de redactie. Wij maken o.a. gebruik van AI om onderzoek te doen naar onderwerpen en het schrijven over deze onderwerpen. Wij genereren ook foto's met AI, maar gebruiken daarnaast ook stockfoto's. Hoewel er zorgvuldig wordt omgegaan met de inhoud, kan niet worden gegarandeerd dat alle informatie volledig, actueel of foutloos is.
De lezer is zelf verantwoordelijk voor het gebruik van de informatie op deze website. De auteur aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade of gevolgen die voortvloeien uit het gebruik van de geboden informatie.

Lees hier de laatste artikelen

Oudere postings van deze blogger

• Geld en financiën10 oktober 2026Drie weken vakantie in eigen land is duurder dan drie weken Thailand: we legden de rekeningen naast elkaar
• Weer en klimaat10 oktober 2026Weerdienst waarschuwt voor zware regen en wateroverlast in 80 procent van Bangkok
• Belasting Nederland10 oktober 2026Nederland houdt emigranten fiscaal steeds langer in beeld
• Achtergrond10 oktober 2026Minder dan dertig baht per kamer: wat de schoonmaakster van je hotel verdient