Wie dit jaar een rondreis plant van Bangkok naar Angkor Wat, loopt tegen een muur op. Letterlijk. De landsgrens tussen Thailand en Cambodja is sinds juni 2025 dicht en dat is hij, ruim een jaar later, nog steeds. Geen bus, geen trein, geen taxi tot de slagboom. Vliegen kan wel, gewoon volgens dienstregeling.
Tegelijk gaat het met de drie andere buren beter dan in jaren. Dat verschil is geen toeval en het is ook geen eeuwenoude vete. Het gaat over geld, over verkiezingen en over oplichting op industriële schaal.
Wat er misging met Cambodja
De grens tussen beide landen is ongeveer 800 kilometer lang en werd grotendeels getekend door Franse landmeters, in de tijd dat Cambodja een Frans protectoraat was. De verdragen van 1904 en 1907 legden de lijn vast, maar de Franse kaart op schaal 1:200.000 volgt niet overal de waterscheiding die het verdrag voorschreef. Thailand houdt vast aan een eigen kaart op schaal 1:50.000. Een verschil van een paar millimeter op papier is in de bergen honderden hectares grond.
Het Internationaal Gerechtshof deed er in 1962 uitspraak over: de tempel Preah Vihear is Cambodjaans, met negen stemmen tegen drie. Maar over de grenslijn zelf sprak het Hof zich niet uit. Toen Cambodja de tempel in 2007 op de Werelderfgoedlijst liet zetten, laaide de ruzie weer op en vielen tussen 2008 en 2011 doden. In 2013 verduidelijkte het hof dat de hele bergkam bij de tempel Cambodjaans is. Over de rest: opnieuw niets.
Daarna was het veertien jaar stil.
Waarom het in 2025 wel ontplofte
De aanleiding lag niet bij een tempel, maar bij een uitspraak. Op 26 juni 2025 noemde de toenmalige Thaise premier Paetongtarn Shinawatra de Cambodjaanse grensstad Poipet publiekelijk een knooppunt van online-oplichting. Hun Sen, de oude sterke man van Cambodja en jarenlang de vriend van haar vader, reageerde met een woedende televisietoespraak. Kort daarna lekte een telefoongesprek uit waarin Paetongtarn hem “oom” noemde en zich kritisch uitliet over een eigen generaal. Dat gesprek kostte haar in augustus haar functie.
Dit is waarom de onderzoekers van CSIS, Foreign Policy en het Amerikaanse NBR de grensruzie niet als de kern zien. Cambodja’s scamsector levert volgens CSIS meer dan 12,5 miljard dollar per jaar op, ongeveer de helft van het formele bruto binnenlands product. Wie daaraan komt, komt aan het inkomen van de mensen rond de macht. Veertien jaar rust en dan plotseling artillerie: dat verklaar je niet met een kaart uit 1907.
Op 23 juli 2025 verloor een Thaise militair een been door een landmijn. Een dag later vlogen Thaise F-16’s boven Cambodjaans gebied. In vijf dagen kwamen minstens 43 mensen om en sloegen meer dan 300.000 mensen op de vlucht. Maleisië, dat jaar ASEAN-voorzitter, en Washington kregen op 28 juli een staakt-het-vuren voor elkaar. De Amerikaanse druk was overigens niet subtiel: er lag een dreiging van 36 procent invoerheffing op tafel.
Op 8 december begon het opnieuw, en heviger. Twintig dagen lang, met artillerie, drones en straaljagers, verspreid over vrijwel alle grensprovincies tot aan de kust. Reuters telde minstens 101 doden en meer dan een half miljoen ontheemden. Op 27 december tekenden de ministers van Defensie bij grenspost Ban Pakkad een nieuw staakt-het-vuren. Vier dagen later liet Thailand achttien Cambodjaanse militairen vrij, na 155 dagen gevangenschap.
Hoe het er nu voor staat
Het staakt-het-vuren houdt, min of meer. Het Thaise Tweede Legerkorps registreerde tussen april en half juli 2026 negentien explosies bij de grens, waarvan zes in juli. Op 5 juli raakten vier Cambodjaanse militairen gewond bij een ontploffing in Oddar Meanchey; beide landen wijzen naar elkaar.
Diplomatiek zit het muurvast. Thailand zegde MOU 44 op, het memorandum over de overlappende zeegebieden in de Golf van Thailand, omdat er in ruim twintig jaar niets uit voortkwam. Cambodja stapte daarop naar een procedure onder het VN-Zeerechtverdrag. Sindsdien ligt het gesprek stil, bevestigde minister van Buitenlandse Zaken Sihasak Phuangketkeow op 20 juli. Xi Jinping heeft aangeboden te bemiddelen. Thailand maakte bij dat aanbod meteen bezwaar tegen Chinese tankleveringen aan Cambodja; Peking zegt dat het contract van voor het conflict dateert en dat de tanks niet tegen Thailand gebruikt zullen worden.
Ondertussen bouwt het leger. Op 22 juli liet generaal Ukrit Boontanon journalisten het eerste voltooide stuk grensmuur zien in het district Pong Nam Ron: 1,3 kilometer betonplaten met staalgaas en prikkeldraad. Ze hebben erop geschoten om te bewijzen dat het handvuurwapenvuur tegenhoudt. Er is nog ruim 7 kilometer gepland. Op de foto’s van Reuters staat bij de poort een betonnen bord met daarop, in hoofdletters, het woord SIAM.
Wat het kost
De cijfers zijn fors. In 2024 ging er voor 175 miljard baht (ongeveer 4,6 miljard euro) aan grenshandel tussen beide landen om. In augustus 2025 was daar volgens het Thaise Department of Foreign Trade nog tien miljoen baht van over, een daling van 99,9 procent. Het totale handelsverlies werd in mei 2026 geschat op zo’n 180 miljard baht, ruim 4,7 miljard euro.
Pijnlijker is de menselijke kant. In 2024 werkten ongeveer 1,3 miljoen Cambodjanen in Thailand. Meer dan 900.000 van hen keerden terug, veel van hen met openstaande microkredieten waarvoor thuis geen inkomen tegenover staat, zo constateerde Human Rights Watch in november 2025. In Chanthaburi, Trat en Surin vormden Cambodjanen 70 tot 80 procent van de arbeidskrachten in landbouw, bouw en voedselverwerking. Fruittelers plukten hun eigen oogst niet meer.
En toen besloot Bangkok in maart 2026 om helemaal geen nieuwe Cambodjaanse arbeiders meer toe te laten, uit veiligheidsoverwegingen, terwijl Thaise werkgevers juist schreeuwden om personeel. Dat is beleid dat zichzelf in de voet schiet, en iedereen wist het.
Myanmar: praten met een junta
Aan de westgrens doet Thailand precies het omgekeerde. Junta-leider Min Aung Hlaing komt begin augustus op officieel bezoek, voorafgaand aan de BIMSTEC-top in Bangkok. Kritiek dat Thailand daarmee een militair regime salonfähig maakt, wuift de regering weg. “Als Myanmar vreedzaam is, profiteren ook de mensen langs de Thaise grens”, zei regeringswoordvoerder Ratchada Thanadirek op 22 juli.
Op de agenda staan concrete problemen. Arseen en zware metalen in de Kok-rivier, die ontspringt in de Shan-staat en door Chiang Rai stroomt. Thaise onderzoekers wijzen naar goud- en zeldzame-aardewinning stroomopwaarts, veelal met Chinees geld. Op 6 juli demonstreerden bewoners bij het Chinese consulaat in Chiang Mai, twee dagen later bij de ambassade in Bangkok. De Thaise milieudienst wil achttien automatische meetstations langs de Kok, de Mekong en de Salween, maar dat budget was in juni nog niet rond.
Daarnaast: drugs, verbranding van landbouwafval en de scamcentra rond Myawaddy, tegenover Mae Sot. Thailand sneed daar in februari 2025 stroom, brandstof en internet af. In oktober meldde het Myanmarese leger KK Park te hebben schoongeveegd, met 2.198 arrestanten, dertig in beslag genomen Starlink-terminals en de sloop van meer dan 600 gebouwen. Toch schreef een Thaise mensenrechtenkoepel in juni 2026 aan de politie dat er nog ruim 5.300 mensen vastzitten op vier locaties in militiegebied.
De belangrijkste vrachtbrug bij Mae Sot lag tien maanden plat en ging op 28 mei weer open, voorlopig twee keer per dag. Bij de eerste vrachtwagens werden boeddhistische beschermteksten gereciteerd.
De rustige buren
Met Laos is er geen ruzie over grond. Er komt een nieuwe spoorbrug over de Mekong bij Nong Khai en beide landen mikken op elf miljard dollar handel in 2027. De wrijving zit in het water: Thailand is de grootste investeerder in Laotiaanse waterkracht en kocht stroomcapaciteit in tot 10.500 megawatt, terwijl Thaise vissers en milieugroepen al jaren klagen over visstand en waterstanden. En de drugsroute uit de Gouden Driehoek loopt grotendeels via Laotiaans gebied. In de provincie Bokeo werden in het eerste halfjaar van 2026 zestien miljoen yaba-pillen en 800 kilo ketamine onderschept.
Met Maleisië gaat het zakelijk goed en politiek gevoelig. Maleisië bemiddelt al jaren in de vredesbesprekingen over de zuidelijke provincies Pattani, Yala en Narathiwat. In september komen beide landen bij elkaar voor een hoofdoverleg met mogelijk een gezamenlijke verklaring. Tegelijk meldde de Thaise Nationale Veiligheidsraad op 24 juli een toename van schiet- en bomaanslagen in het zuiden. In een groot deel van die provincies geldt nog de noodtoestand.
En op 10 juli openden Anutin en de Maleisische premier Anwar Ibrahim samen de nieuwe grensovergang bij Sadao: elf rijstroken en veertien immigratiebalies per kant, een Thaise investering van 1,532 miljard baht, ongeveer 40 miljoen euro. Ruim de helft van alle Maleisische bezoekers aan Thailand komt via die post binnen.
Wat dit voor jou betekent
Praktisch is het simpel. Overland van Thailand naar Cambodja kan niet, in geen enkele richting, en niemand noemt een datum. Vliegen tussen Bangkok en Phnom Penh of Siem Reap gaat gewoon door. De grensovergangen naar Laos bij Nong Khai en naar Maleisië bij Sadao, Padang Besar en Sungai Kolok werken normaal.
Buitenlandse Zaken hanteert code rood voor de strook van vijf kilometer vanaf de Cambodjaanse grens: daar hoor je niet te komen, wat je reden ook is. Voor de strook van vijf tot twintig kilometer geldt oranje, net als voor Yala, Narathiwat, Pattani, vier districten in Songkhla en de tien kilometer langs de Myanmarese grens (behalve de steden Mae Sai, Mae Sot en Ranong). De rest van Thailand is geel.
Dat oranje is niet alleen een kleurtje. Veel Nederlandse verzekeraars passen bij een oranje of rood reisadvies hun voorwaarden aan, waardoor bepaalde risico’s niet meer gedekt zijn. Wil je toch naar zo’n gebied, bel dan eerst je verzekeraar en vraag het na. Dat kost tien minuten en scheelt in het ergste geval een ziekenhuisrekening die je zelf moet ophoesten.
Het grootste gevaar in de grensstreek is trouwens niet een nieuwe veldslag. Het zijn de landmijnen en de niet-ontplofte munitie die zijn achtergebleven, en de militaire checkpoints waar je maar beter niet kunt gaan filmen. Blijf op de wegen en paden. Dat advies klinkt saai, maar het is de reden dat er nog steeds mensen een been verliezen.
Thailand heeft geen probleem met “de buren”. Het heeft een probleem met één buur, en dat probleem is een politieke keuze, geen militaire noodzaak. Zolang hardheid aan beide kanten stemmen oplevert, blijft die ene grens dicht. Voor jou als reiziger geldt dus: bijna alles kan nog, behalve dat ene stuk.
Bronnen: Reuters, Bangkok Post, The Nation Thailand, Khaosod English, Al Jazeera, CSIS, ISEAS, Human Rights Watch, Ministerie van Buitenlandse Zaken
Over deze blogger
-
Dit artikel is geschreven en gecontroleerd door de redactie. De inhoud is gebaseerd op persoonlijke ervaringen, meningen en eigen onderzoek van de auteur. Waar relevant, is er gebruikgemaakt van AI als hulpmiddel bij het schrijven en structureren van teksten. Wij genereren soms ook foto's met AI. Hoewel er zorgvuldig wordt omgegaan met de inhoud, kan niet worden gegarandeerd dat alle informatie volledig, actueel of foutloos is.
De lezer is zelf verantwoordelijk voor het gebruik van de informatie op deze website. De auteur aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade of gevolgen die voortvloeien uit het gebruik van de geboden informatie.
Lees hier de laatste artikelen
Expats en pensionado28 juli 2026Het invaren naar het nieuwe pensioenstelsel is bijna klaar en jij hebt er niets over te zeggen!
Achtergrond28 juli 2026‘Spoorloos’ is weg en bijna niemand weet wat ervoor in de plaats kwam: zoektochten naar verdwenen ouders
Achtergrond28 juli 2026Een muur bij Cambodja, een lint bij Maleisië: hoe Thailand met zijn buren omgaat
Kort nieuws28 juli 2026Thailand nieuwsoverzicht dinsdag 28 juli 2026