Verreweg de meeste Thaise migranten in Nederland zijn vrouw. Ze kwamen als huwelijksmigrant, vaak vanaf het platteland in het noorden van Thailand, en meestal naar een veel oudere Nederlandse man. In een land waar ze de taal nog niet vloeiend spreken, worden andere Thaise vrouwen al snel onmisbaar.

Zo’n vriendschap is dan meer dan gezelligheid. Het is informatiekanaal, opvangnet en spiegel van je eigen status tegelijk. Precies die dichtheid maakt het netwerk waardevol, maar ook belastend. Want wie zoveel met elkaar deelt, deelt ook de zorgen, de jaloezie en de oordelen. Wat betekent dat voor jouw partner, en voor jou?

Wie zijn deze vrouwen?

Het profiel verklaart veel van wat er binnen de groep gebeurt. In 2014 ging het om ongeveer 13.000 Thaise migranten in Nederland, van wie tachtig procent vrouw. De meesten zijn ouder dan dertig en hebben al een of meer huwelijken achter de rug, soms met nare ervaringen. Ze komen vaak uit het arme noorden of noordoosten van Thailand. Anders dan in Zweden kent Nederland geen Thaise wijken of buurten, dus de vrouwen wonen verspreid over het hele land.

Het aantal Thais-Nederlandse paren groeide tussen 2001 en 2011 van 2.800 naar 5.700. In meer dan 95 procent van die paren is de man Nederlands. Doordat een Thaise wijk ontbreekt, ontstaat het sociale leven niet rond een straat, maar rond tempels, feesten, restaurants, massagesalons en internetgroepen.

Een vangnet dat je niet altijd ziet

Voor wie alleen in een vreemd land staat, zijn andere Thaise vrouwen vaak letterlijk de mensen die je overeind houden. De positieve functies van die vriendschappen zijn breed:

  • Praktische en informatieve hulp. Vrouwen die er langer zijn, helpen nieuwkomers met de taal, met formulieren, met de weg in de samenleving.
  • Toegang tot werk en ondernemerschap. Thaise vrouwen staan bekend om hun hoge arbeidsdeelname en hun ondernemingszin, vooral in toerisme, eten en gezondheid. Die sectoren draaien sterk op mond-tot-mondcontact binnen de kring.
  • Emotionele steun en herkenning. In een omgeving met andere codes geven vriendinnen het gevoel echt begrepen te worden.
  • Bescherming van welzijn. Onderzoek koppelt sociale isolatie aan slechtere geestelijke gezondheid, terwijl vertrouwen en deelname juist beschermend werken.
  • Steun bij verlies. Vooral wanneer een vrouw haar partner verliest, en zeker als er geen wettelijk huwelijk was, blijkt het netwerk van onschatbare waarde. Dan staan emotionele, juridische en financiële problemen tegelijk voor de deur.

Als steun omslaat in druk

Hier zit de pijnlijke kant. Dezelfde dichtheid die steun mogelijk maakt, maakt ook controle mogelijk. Onderzoekers spreken zelfs van sociale ketenen: hechte banden leiden ook tot uitsluiting, onderlinge conflicten en druk. Jaloezie, wantrouwen en onderlinge rangorde kunnen de steun ondermijnen, en sommige vrouwen worden juist verder in de marge geduwd.

De motor achter veel spanning is cultureel. Gezicht verliezen wil niemand, status tonen telt zwaar, en geld naar familie sturen hoort daar onlosmakelijk bij. Binnen de vriendinnenkring werkt dat door als een voortdurende vergelijking: wie minder kan laten zien, voelt schaamte. Roddel is daarbij het sturende mechanisme. Dat is geen verzinsel: de openlijke ruzies rond Thaise tempels in Nederland werden beschreven in termen van geruchten, achterklap en online pesten. Steun en controle zitten dus vaak in precies dezelfde relatie.

Niet iedere vrouw is hetzelfde

Het beeld verschilt sterk per vrouw, en dat is belangrijk om niet alles op een hoop te gooien. Opleiding en generatie maken veel uit: de vrouwen die voor 1995 kwamen waren vaak jong en laagopgeleid, terwijl recenter gearriveerde vrouwen geleidelijk hoger opgeleid zijn. Wie financieel onafhankelijk is, voelt de groepsdruk minder. Ook de burgerlijke staat telt. Een vrouw met een stabiel huwelijk staat er anders voor dan een gescheiden of verweduwde vrouw, en scheidingen komen onder deze stellen vrij vaak voor.

Daarnaast speelt waar je woont een rol. Door het ontbreken van Thaise wijken hangt het sociale leven af van de afstand tot een tempel, een actieve Facebookgroep of een kring rond een restaurant. In de grote steden is het aanbod groter dan op het platteland. Voor Belgische lezers geldt een vergelijkbaar patroon: ook daar is de Thaise migratie sterk vrouwelijk, en ook daar vormen boeddhistische ontmoetingsplekken het gevoel van verbondenheid.

Waar het netwerk ontstaat

Omdat er geen Thaise buurt is, ontstaan de vriendschappen op vaste plekken. Dit overzicht laat zien waar:

OntmoetingsplekFunctieBijzonderheden
Thaise tempelsReligie, feesten, sociaal contact en hulpOnder meer Waalwijk (Wat Buddharama, uit 1973), Purmerend (Wat Buddhavihara), Afferden (Wat Phra Dhammakaya) en Musselkanaal (Wat Buddha Parami)
Tempel als sociale spilOntmoeting over alle lagen heenMensen uit alle beroepen en milieus komen er samen
Massagesalons en restaurantsWerk én informeel netwerkVaak de ingang tot werk en nieuwe contacten
Thaise feesten en nieuwjaarGrote samenkomstenBelangrijke momenten voor zichtbaarheid en status
Internet en sociale mediaVerbinding én roddelkanaalVersterkt zowel de steun als de controle

Hoe betrokken die gemeenschap is, blijkt uit een concreet voorbeeld: voor de aankoop van een pand voor de tempel in Purmerend bracht de Thaise gemeenschap vrijwel in haar eentje ruim acht ton bijeen, ongeveer 800.000 euro.

Vier hardnekkige misverstanden

Rond Thaise vrouwen en hun onderlinge banden leven nogal wat halve waarheden. Vier daarvan verdienen een correctie:

  • “Ze klitten samen, dus ze integreren niet.” Onjuist als algemene stelling. De meeste Thaise vrouwen zijn juist zelfstandig en ondernemend, werken veel en leren de taal. Netwerk en integratie sluiten elkaar niet uit.
  • “De vriendinnen stoken haar op tegen mij.” Te simpel. De kring is vaker een vangnet dan een complot, al kan er wel druk vanuit gaan rond geld en gedrag. Beide kunnen tegelijk waar zijn.
  • “Geld sturen komt door haar vriendinnen.” Nee, dat is een diepere familieplicht. Volwassen kinderen, en vooral dochters, horen hun ouders te steunen; de bedragen liggen naar eigen zeggen rond de 100 tot 700 euro per maand. De vriendinnenkring versterkt die norm hooguit via statusvergelijking.
  • “Het zijn stille slachtoffers.” Het tegendeel klopt vaker. Veel vrouwen gebruiken hun migratie bewust om hun positie te verbeteren.

Wat je hiermee kunt

Begrijpen wat er speelt, helpt om er beter mee om te gaan. Een paar concrete handvatten:

  1. Zie de vriendinnenkring niet als bedreiging, maar als de sociale basis van je partner. Wie die toegang afsnijdt, vergroot het risico op isolatie en somberheid.
  2. Besef dat statusvertoon en geld sturen voortkomen uit familieplicht en gezichtsbehoud, niet uit verkwisting. Bespreek bedragen open in plaats van ze te verbieden.
  3. Let op signalen dat het netwerk eerder druk dan steun geeft: oplopende uitgaven aan feesten en cadeaus, geheimhouding, of juist sociaal terugtrekken na onenigheid.
  4. Overweeg je samen terug te keren naar Thailand, weet dan dat dit een veelvoorkomende wens is, vaak rond de pensionering van de man. Het Nederlandse netwerk is dan een tijdelijke, geen blijvende basis.
  5. Help je partner ook bredere contacten op te bouwen, zodat ze niet volledig van één kring afhankelijk is.

Vriendschappen tussen Thaise vrouwen zijn dus geen kwestie van of steun of controle, maar van allebei tegelijk. Hoe sterker je partner op eigen benen staat, hoe meer de kring vangnet is en hoe minder keurslijf. De eerlijkste raad: koester dat netwerk, maar help haar het breed te houden.

Bronnen: CBS, Sociaal en Cultureel Planbureau, NIDI/Demos, Universiteit Leiden (proefschrift Panitee Suksomboon), Brill en Boeddhistisch Dagblad

Over deze blogger

Redactie
Redactie
Dit artikel is geschreven en gecontroleerd door de redactie. De inhoud is gebaseerd op persoonlijke ervaringen, meningen en eigen onderzoek van de auteur. Waar relevant, is er gebruikgemaakt van AI als hulpmiddel bij het schrijven en structureren van teksten. Wij genereren soms ook foto's met AI. Hoewel er zorgvuldig wordt omgegaan met de inhoud, kan niet worden gegarandeerd dat alle informatie volledig, actueel of foutloos is.
De lezer is zelf verantwoordelijk voor het gebruik van de informatie op deze website. De auteur aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade of gevolgen die voortvloeien uit het gebruik van de geboden informatie.

Laat een reactie achter