TTB-opinie: Thailand noemt het een arbeidstekort maar het is dertig jaar lang een keuze geweest
Bangkok Post waarschuwde deze week in een redactioneel commentaar, “Workforce woes”, voor de krimpende en vergrijzende Thaise beroepsbevolking. De krant heeft gelijk met het alarm, maar de gangbare uitleg klopt niet. Thailand heeft geen tekort dat het overkwam. Het heeft een economie die het zelf zo heeft gebouwd: goedkoop, laaggeschoold en leunend op buitenlandse handen.
Een tekort suggereert pech, iets wat je niet zag aankomen. Maar de cijfers die onder dit alarm liggen, waren al twintig jaar bekend. De Thaise beroepsbevolking piekte rond 2018 en krimpt sindsdien, op weg van bijna 43 miljoen nu naar ongeveer 35 miljoen. Het geboortecijfer, een van de laagste van Azië, voorspelde dat decennia geleden al.
Wat Thailand in die decennia deed, was niet investeren in de productiviteit van zijn eigen mensen, maar het gat dempen met de goedkoopste arbeid die voorhanden was. Die keuze werkte, tot de vergrijzing hem inhaalde. Nu heet het een crisis, terwijl het de rekening is van een model.
Een economie gebouwd op lage lonen
Kijk naar waar de Thaise economie op draait. Bouw, landbouw, visserij, fabrieken, huishoudelijk werk, de horeca: stuk voor stuk sectoren die draaien op grote aantallen laagbetaalde handen. Dat was geen natuurwet, het was een model. Zolang arbeid goedkoop bleef, hoefde een bedrijf niet te investeren in machines, automatisering of scholing, want een extra paar handen was altijd goedkoper dan een betere machine.
Dat model heeft een prijs die zich nu wreekt. Meer dan een derde van de Thaise werkenden heeft alleen basisonderwijs of minder, en de kwaliteit van de beroepsbevolking is in dertig jaar nauwelijks verbeterd. Het land produceert te weinig vakmensen; zelfs de auto- en elektronica-industrie klaagt al jaren over een tekort aan gekwalificeerde technici. Je kunt een economie niet tegelijk bouwen op lage lonen en hopen dat er vanzelf hooggeschoolde werknemers uit rollen. Die twee sluiten elkaar uit, en Thailand koos dertig jaar lang de eerste.
De afhankelijkheid die niemand hardop een strategie noemt
Hoe Thailand het gat werkelijk vulde, staat in een cijfer. Het land telt zo’n 4 tot 5 miljoen arbeidsmigranten uit Myanmar, Cambodja en Laos, meer dan een tiende van de hele beroepsbevolking. Bijna 92 procent van hen doet algemeen, laaggeschoold werk. Zij plukken de rijst, storten het beton, fileren de vis en bedienen in de keuken, voor lonen die vaak onder het wettelijk minimum liggen.
Dat is geen noodoplossing, dat is de ruggengraat van hele sectoren geworden. En de afhankelijkheid wordt alleen maar groter: de VN-migratieorganisatie schat dat Thailand tegen 2060 zo’n 14,4 miljoen banen niet meer met eigen mensen kan vullen. Tegelijk heeft het land, in de woorden van diezelfde organisatie, geen systeem om zijn arbeidsmarktbehoefte te meten en geen strategisch plan. Een land dat voor een tiende van zijn economie op buitenlandse arbeid steunt en tegelijk geen idee heeft wat het over tien jaar nodig heeft, voert geen beleid; het improviseert met de goedkoopste optie van het moment.
Waarom dit ook jouw huishouden raakt
Voor wie hier met een Thaise partner woont, is dit geen ver-economenverhaal. De vergrijzing die onder dit arbeidstekort ligt, komt bij je eigen schoonfamilie aan tafel. De oude verhouding, veel jonge werkenden die voor weinig ouderen zorgen, is omgekeerd: er waren tien ouderen per honderd werkenden, en dat worden er binnen vijftien jaar twintig. In 2040 heeft Thailand naar verwachting het hoogste aandeel 65-plussers van de hele regio.
Dat betekent concreet dat de zorg voor je Thaise schoonouders steeds zwaarder op minder schouders rust, want de kinderen die traditioneel voor hun ouders zorgen, zijn er met minder en werken vaak ver weg. Reken er niet op dat de staat dat gat vult, want een vergrijzend land met een krimpende, laagbetaalde beroepsbevolking heeft een smallere belastingbasis om pensioenen en zorg uit te betalen. De demografie die de fabrieken leeg laat lopen, laat ook de zorg voor ouderen leeglopen. Het is dezelfde rekensom, aan twee kanten van hetzelfde huis.
Waar het tegenargument hout snijdt
Oke, het Thaise model met goedkope migrantenarbeid heeft Thailand decennia welvaart gebracht: het maakte de bouw, de export en de voedselproductie concurrerend, en het tilde miljoenen Thai uit de armoede, van 42 procent rond 2000 naar enkele procenten nu. De migranten zelf verdienen hier bovendien meer dan thuis, en de naleving van het minimumloon is de laatste jaren verbeterd. Een land dat openstaat voor arbeid uit zijn buurlanden doet iets wat economisch logisch en voor die werkers gunstig is. Wie roept dat Thailand simpelweg “had moeten investeren in scholing”, onderschat hoe duur en traag dat is, en hoe goed het goedkope model al die jaren werkte.
Maar precies daar zit de denkfout die het alarm van deze week blootlegt. Het model werkte zolang er genoeg jonge Thai en genoeg jonge migranten waren. Dat eerste is voorbij, en het tweede raakt ook op: de buurlanden vergrijzen zelf, en de politieke chaos in Myanmar is een onzekere kraan om je economie op te bouwen. Goedkope arbeid uit het buitenland blijven invoeren, koopt tijd, maar het stelt precies de investering uit die het probleem oplost: Thaise mensen productiever maken, zodat een werknemer meer waard wordt in plaats van dat je er steeds meer nodig hebt. Zolang dat niet gebeurt, verschuift Thailand het tekort naar de volgende generatie, met een duurdere rekening.
Bangkok Post vraagt aandacht voor de krimpende beroepsbevolking, en terecht. De vraag die het stuk niet stelt, is deze: wil Thailand eindelijk investeren in de productiviteit van zijn eigen mensen, of blijft het de goedkoopste handen van het moment invoeren tot ook die bron opdroogt?
Bronnen: Bangkok Post, Wereldbank, IOM, TDRI, RSIS
Over deze blogger
-
Dit artikel is geschreven en gecontroleerd door de redactie. Wij maken o.a. gebruik van AI om onderzoek te doen naar onderwerpen en het schrijven over deze onderwerpen. Wij genereren ook foto's met AI, maar gebruiken daarnaast ook stockfoto's. Hoewel er zorgvuldig wordt omgegaan met de inhoud, kan niet worden gegarandeerd dat alle informatie volledig, actueel of foutloos is.
De lezer is zelf verantwoordelijk voor het gebruik van de informatie op deze website. De auteur aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade of gevolgen die voortvloeien uit het gebruik van de geboden informatie.
Lees hier de laatste artikelen
Relaties3 oktober 2026‘Red flags’ bij Thaise vrouwen: oppassen geblazen
Weer en klimaat3 oktober 2026Nieuwe regen op komst van 11 tot 14 oktober Bangkok versnelt afwatering
Kort nieuws3 oktober 2026Thailandnieuws 3 oktober: overstromingen, 69 miljard baht schade aan landbouw, grote chipfabriek bij Bangkok
Opinie3 oktober 2026TTB-opinie: Thailand noemt het een arbeidstekort maar het is dertig jaar lang een keuze geweest