Vroege regens in Isaan

Door De Inquisiteur
Geplaatst in Isaan, Leven in Thailand
Tags:
26 februari 2017

Beetje bij beetje verschijnen er grote plassen die langzaam een klein, voordien onbestaand, beekje vormen. Het water dat zich vermengt met de rode aarde kleurt donker en vloeit nog langzamer naar een wat grotere poel naast de shop. Kletterende druppels op het groene plastic dakzeil maken dusdanig veel lawaai dat de achtergrondmuziek niet meer hoorbaar is. De Inquisiteur zit wat verweesd naar dit alles te staren want voor de rest is er geen beweging op straat.

Vrijdagnacht werden De Inquisiteur en liefje-lief wakker van de totaal onverwachte regenval. Niemand, ook de weersvoorspellers niet, had dit zien aankomen, het is bovendien veel te vroeg in het jaar.

De boeren hun werk ligt stil. Die waren namelijk al enkele weken bezig met restafval van de vorige rijstaanplant te verbranden. Daar zit helemaal geen regelmaat in, dan is er weer een veld aan de oostkant van het dorp aan het smeulen, een paar dagen later een perceel aan de westkant. Dat komt omdat het eigenlijk illegaal is, maar voor deze mensen de enige manier om snel en goedkoop de eerste voorbereiding van de velden uit te voeren. Iets wat nooit gebeurt, maar indien er dan toch eens wat overheid zich ermee zou gaan bemoeien, kunnen ze zeggen dat het spontane ontbranding is. Maar nu hebben ze een probleem. Ze zijn verrast door de vroege maar massale regen die nu valt en blijkbaar enkele dagen gaat aanhouden. De smeulende velden doven snel, de grond wordt te nat en het verdorde restafval te vochtig om nog verder af te stoken.

Want in deze tijd van het jaar is Isaan dor en droog. Sinds oktober vorig jaar is er geen regen gevallen, of jawel, een enkele uitzondering daar gelaten – uitgerekend op oudejaarsavond viel er een twee uur durende maar totaal nutteloze bui. Er is nog wel wat groen want bepaalde boomsoorten hebben geen bladverlies, maar dat weegt niet op tegen de rest. En De Inquisiteur vreest voor nog meer dorre toestanden.

Ook dit jaar waren de wintermaanden gevuld met -alweer grotendeels illegale- houtkap. De aangekweekte eucalyptus daar gelaten, dat mag, maar die activiteit breiden ze lekker uit naar alles wat een beetje meer duurzamere houtsoort is. Ook weer economisch ingegeven, want gratis grondstof voor het maken van houtskool. Er wordt tegenwoordig een goede prijs gegeven voor een zak van ongeveer twintig kilogram, honderdtwintig baht en meer. Dus produceren ze dat niet meer alleen voor eigen gebruik maar ook voor de verkoop. Doch weer springen daar meer kapitaalkrachtigen op : tegenwoordig komen er vrachtwagens aangereden, die zetten zich op een terrein achter een grote loods, vlak bij het nabij gelegen stadje, lekker verborgen voor nieuwsgierige ogen. En bestellen in massale hoeveelheden, de houtskool gaat richting grote steden.

Het maken van houtskool is eigenlijk een inventief iets. Eerst dacht De Inquisiteur dat het termietenheuvels waren. Een kegelvormig heuveltje, ongeveer anderhalve meter hoog, handgemaakt van een mengeling van rode aarde en modder – dit materiaal blijkt bestand tegen de hitte. Aan de voorzijde, in de midden, is er een opening waar het hout in gaat. Aan de achterzijde, op grondniveau, is een soort schouwtje. Daarin laten ze het hout ongeveer zesendertig uur lang smeulen, er komt door de kleine opening vooraan net voldoende zuurstof in om het hout te laten gloeien, niet branden. Al die tijd braakt het schouwtje een dikke grijze rook uit. Wanneer de houtskool klaar is, dichten ze de opening vooraan en wegens gebrek aan zuurstof stopt het met smeulen en koelt alles langzaam af. Werkelijk, heel inventief : nauwelijks een investering, gratis grondstof en goede opbrengst.

De rook mag die pret niet stoppen, evenmin zitten ze wat in met het verdwijnen van de bomen. Alleen rijke mensen, zoals in hun ogen De Inquisiteur, hebben daar commentaar op. Die zijn uitzicht wordt jaar na jaar wijder, de mensen zijn slim genoeg om telkens slechts een paar bomen te vellen, ze laten wel wat staan zodat het -denken ze- niet opvalt. Maar het bos achter De Inquisiteur’s woning is verworden tot een verzameling van een paar bomen, het wilde, het woeste is weg. Het lijkt wel op een park zoals ze die in westerse landen aanleggen, netjes overzichtelijk en beheersbaar. Lelijk dus.

Door de regens koelen die ‘termietenheuvels’ nu te snel af, het hout vervormt zich niet meer naar goede houtskool. Weer pech voor de boeren want ook bomen gaan kappen is nauwelijks te doen in deze plensbuien. Net zoals voor de dagloners die her en der wat karweien hadden. Een nieuwbouw, vierhonderd meter voorbij onze shop, is stilgelegd. Poa Deing die op zijn manier een huis voor zijn dochter aan het bouwen is, moet er mee stoppen, samen met zijn kameraden die hij zodoende af en toe werk bezorgde. Schoonbroertje, die met zijn kersverse echtgenote voor ons een magazijn achter in de tuin aan het bouwen is, ligt er ook uit. Aan de rand van het dorp heeft Bee, de meest actieve en innovatieve dame van het dorp, haar nieuwe project moeten stilleggen. Wat voorheen een groot perceel rijstveld was is zij aan het omvormen naar de kweek van watermeloenen op grote schaal. Een watertoren gebouwd, honderden meters leidingen gelegd, het veld omgeploegd in voren. Ze waren net begonnen met het handmatige zaaien van de meloentjes. Maar nu is het veld helemaal ondergelopen, de zaadjes zijn weggespoeld. En het veld niet meer begaanbaar vanwege de modder.

Zodoende gooit de regen roet in het eten van iedereen, maar de minder gegoeden zijn weeral slechter af dan mensen zoals De Inquisiteur natuurlijk. Die zit enkel wat te filosoferen op zijn terrasjes, soms in de shop, soms in huis. Beetje te mopperen want het is ook plots veel frisser geworden. Mentaal was hij helemaal klaar voor het aankomende hete seizoen. Zijn verwarmingsvuurtje was al opgeborgen, de warme sloffen weggelegd, de wat dikkere kledij verdwenen naar de minder bereikbare schappen van de kleerkast. Het was al een week of twee sluipend warmer aan het worden. En de dag voor de plotse regenval was het zelfs al tot vijfendertig graden gekomen – overdag wel te verstaan. Op een enkele nacht koelde het af naar achttien graden, dat voelt dan toch wel fris aan. De lange jeansbroek terug bovengehaald, de sweater, en jawel, ook de muts.

Bovendien weet iedereen hier dat je pas rond half maart alert moet worden. De overgang van winter naar heet seizoen wordt gekenmerkt door zware winden, regelmatig met kleine windhozen zelfs, die soms wel veel schade aanrichten. Pas dan komen de regens en de hitte. Nu stond en lag alles nog buiten, maandenlange zonneschijn maakt een mens lui. De kussens op de bankstellen, de parasols – alles doornat. Gereedschap dat je liet liggen overnacht, want toch droog, begint nu reeds wat roest te vertonen.

Toch zijn dat kleine problemen als je ziet hoe de autochtonen hier te grazen worden genomen. Doch die blijven glimlachen, zetten zich bij De Inquisiteur en bestellen een biertje. Van hun houtskoolgeld, daar raken ze maar niet over uitgepraat. Zijn blij wanneer Ut, een van de bekendere figuren van het dorp, schriftelijke uitnodigingen ronddraagt – hij gaat volgende maand, de vierde, trouwen. Dus drie dagen feest.

En De Inquisiteur ? Die wordt ook vrolijk. Want genoeg ingrediënten, beetje bij beetje verzameld op zijn strooptochten naar westerse dingen, om erwtensoep te maken. Zelfs rookworst en een varkenspoot liggen gereed. Winterkost.


» Laat een reactie achter


9 reacties op “Vroege regens in Isaan”

  1. Jan VC zegt op

    Mooi verhaal!
    De regen die daadwerkelijk wat onverwachts kwam heeft ons, of liever nog, onze bloemen- en plantentuin rijkelijk water bezorgd. Zo zie je maar dat er voor iedereen wat wils kan zijn.
    Ik ben vooral blij dat de klaagzang ( 🙂 ) van de Inquisiteur plaats gemaakt heeft voor weer een nieuw verhaal over het reilen en zijlen in de Isaan.
    Ik zou zeggen nog van dat!

    VA:F [1.9.22_1171]
    Waardering: +9 (obv 9 stemmen)
  2. rene rakers zegt op

    wij zijn net terug uit de Isaan en hebben gelukkig geen regen gehad, alleen prachtig weer en erg vriendelijke mensen! houden zo

    VA:F [1.9.22_1171]
    Waardering: +3 (obv 3 stemmen)
  3. Happy man zegt op

    Zo een buitje doet de inquisiteur wel goed denk ik, want hij is weer begonnen met zijn mooie belevenissen op te schrijven en daar word ik weer blij van , ga zo door.

    VA:F [1.9.22_1171]
    Waardering: +4 (obv 4 stemmen)
  4. NicoB zegt op

    Weer leuk zo’n verhaal van de dagdagelijkse zaken gelardeerd met mooi taalgebruik, de Inquisiteur z’n locomotief komt weer op stoom, mooi zo.
    NicoB

    VA:F [1.9.22_1171]
    Waardering: +6 (obv 6 stemmen)
  5. slagerij Van Kampen zegt op

    Goed kritisch stuk. Ook informatief. Hier in Nederland schijnt men het uitgestorven vak “kolenbrander” weer nieuw leven in te willen blazen. Waarschijnlijk voor historische parken. Of er is weer behoefte aan houtskool. De know how is dus in ieder geval in Thailand nog aanwezig. Kritisch ook omdat terecht melding wordt gemaakt van de vuurtjesstokerij waar ik me al net zo aan erger als de inquisiteur aan de verdwijnende bomen. Inderdaad begint het landschap rond het huis van mijn schoonvader een apocalyptisch aanzien te krijgen. Met name in deze tijd. Ben er recentelijk geweest. Niet alleen zijn er weinig bomen meer over, ze zijn nu ook nog kaal door de droogte. Herfst bladeren alom. Tot de einder een Sahel achtig landschap onder de genadeloze zon. Ooit trokken de zwerfmonniken door de bossen van de Esan. Veel meer dan een paar natuurparkjes zijn er niet over. Goed, net als de inquisiteur zegt: Kritiek is gemakkelijk vanuit je luie stoel met een goedgevulde bankrekening. Aan de andere kant: Ze blijven hout verstoken. Ook om te koken. Onnodig want ik had voor mijn schoonmoeder een butagas stel gekocht wat ze nooit gebruikt. Ook heb ik nog inductie kookplaten die ik nooit gebruik. Ik ben er toch nooit want de Esan is niet mijn favoriete plek. Maar, men blijft het op een houtvuurtje doen. Slecht voor het landschap, het milieu en vooral voor de eigen gezondheid.

    VA:F [1.9.22_1171]
    Waardering: +2 (obv 2 stemmen)
    • Jo de Boer zegt op

      Hier zegt men dat eten bereid op een houtvuur lekkerder is.
      Zijn zelfs nog enkele eetstalletjes die het op die manier bereiden.
      Maar is m.i. zeker niet goedkoper dan op gas.

      VA:F [1.9.22_1171]
      Waardering: 0 (obv 0 stemmen)
    • De Inquisiteur zegt op

      Akkoord maar bekijk het ook eens vanuit hun standpunt : Koken op houtskool kost hun niets buiten wat fysieke arbeid. Gas en/of electriciteit moeten ze cash geld voor hebben/vergaren. Erger is dat men nu ook houtskool komt opkopen. Gaat richting Bangkok heb ik vernomen.

      VA:F [1.9.22_1171]
      Waardering: +1 (obv 1 stem)
      • Slagerij van Kampen zegt op

        Geheel eens. Maar mijn schoonmoeder hoeft er wat mij betreft niet voor te betalen. Ze is oud. Geld voor gas of elektriciteit stuur ik wel. Gewoon traditie. Conservatief misschien? In het geval van mijn schoonmoeder kan ik me dat nog voorstellen. 70+ dus niet vatbar voor innovatie. Er zijn trouwens efficiëntere houtkokers op de markt gebracht. Oa ontworpen door een ex medewerker van Philips. Verbruikt minder hout, produceert minder rook. Er schijnen toch ook wel wat nadelen aan te zitten, Filmpjes op Youtube zijn toch wel overtuigend. Ondanks deze promotie filmpjes heb ik nog niet kunnen achterhalen waar ze te koop zijn. Zou mijn schoonmoeder, als ultieme deskundige, er graag een laten testen. De ontwerper is begaan met de gezondheid van derde wereldbewoners, ieder jaar vallen er vele doden door de kwalijke dampen van houtvuur, en het milieu. En..Minder brandstof nodig.

        VA:F [1.9.22_1171]
        Waardering: 0 (obv 0 stemmen)
      • Jo de Boer zegt op

        Sorry had ik niet vermeld, ik woon inderdaad in BKK en daar zijn diverse eetstalletjes met somtam en laap mo, die op houtskool koken omdat “men” dat hier lekkerder vindt zeggen ze als ik vraga waarom ze geen gas gebruiken.

        VA:F [1.9.22_1171]
        Waardering: +1 (obv 1 stem)

Laat een reactie achter

Thailandblog.nl gebruikt cookies

Dankzij cookies werkt onze website het beste. Zo kunnen we je instellingen onthouden, jou een persoonlijk aanbod doen en help je ons de kwaliteit van de website te verbeteren. Lees meer

Ja, ik wil een goede website