De term sterftewinst klinkt hard, bijna kil. Toch is het een normaal begrip in de pensioenwereld. Het gaat om geld dat overblijft wanneer iemand eerder overlijdt dan waar een pensioenfonds of verzekeraar gemiddeld rekening mee houdt.
Bij een pensioen uit de tweede pijler, het pensioen dat je via een werkgever opbouwt, wordt gerekend met een gemiddelde levensverwachting na de pensioenleeftijd. In de aangehaalde uitleg gaat het om ongeveer 18,5 jaar. Wie langer leeft, ontvangt dus langer pensioen. Wie eerder overlijdt, laat geld achter in het collectieve systeem.
Dat overgebleven geld gaat niet automatisch naar kinderen, familie of andere erfgenamen. Het wordt gebruikt om de pensioenen te betalen van deelnemers die langer leven. Bij verzekeraars zit daar ook een winstmarge in.
Waarom dit wrang kan voelen
Veel mensen kennen wel zo’n verhaal. Iemand werkt zijn hele leven, haalt eindelijk de pensioenleeftijd, maakt plannen voor reizen of een rustiger leven in Thailand, en overlijdt kort daarna. Dan voelt het zuur dat een deel van het opgebouwde pensioen niet naar de nabestaanden gaat.
Toch is dat precies hoe het collectieve werkgeverspensioen werkt. Het is geen persoonlijke spaarpot die altijd in de familie blijft. Het is een gezamenlijke regeling waarin de ene deelnemer korter pensioen ontvangt en de ander juist langer.
Voor Nederlanders die in Thailand wonen of daar een partner hebben, kan dat vragen oproepen. Wat blijft er over voor de partner? Is er een nabestaandenpensioen geregeld? En wat gebeurt er met het deel dat nog niet is uitgekeerd? Juist bij internationale relaties is het verstandig om dat vooraf goed uit te zoeken.
Tweede pijler werkt anders dan zelf pensioen opbouwen
Sterftewinst speelt vooral bij pensioenen uit de tweede pijler: het werkgeverspensioen. Dat is het pensioen dat veel Nederlanders naast de AOW via hun baan opbouwen. Het fonds of de verzekeraar rekent met gemiddelden en verdeelt risico’s over een grote groep deelnemers.
Bij pensioen dat je zelf opbouwt in de derde pijler werkt het anders. Dat kan bijvoorbeeld via een lijfrente of een individuele pensioenoplossing. Dan bepaal je vaak zelf over welke periode je het geld wilt laten uitkeren, bijvoorbeeld tien, twintig of dertig jaar.
Wie verwacht minder oud te worden, kan kiezen voor een kortere uitkeringsperiode. Het maandbedrag ligt dan hoger. Overlijd je voor het einde van die afgesproken periode, dan kan het resterende bedrag naar erfgenamen gaan of worden gebruikt voor een nabestaandenuitkering. Dat geeft veel mensen meer rust.
Solidariteit heeft ook een schaduwkant
Het collectieve pensioenstelsel is gebouwd op solidariteit. Mensen die vroeg overlijden, laten geld achter. Mensen die honderd worden, ontvangen juist veel langer pensioen. Op papier houdt dat elkaar in balans.
Toch voelt die balans niet voor iedereen eerlijk. Pensioenverzekeringen maken in de basis geen onderscheid tussen mannen en vrouwen, terwijl vrouwen gemiddeld langer leven. Er wordt ook niet gekeken naar iemands gezondheid, beroep of opleidingsniveau.
Daar wringt het. Mensen met zwaar lichamelijk werk of een lager inkomen leven gemiddeld korter dan mensen met theoretische beroepen en betere gezondheidsperspectieven. Daardoor betalen groepen die eerder overlijden relatief vaker mee aan het pensioen van groepen die langer leven. Die ongelijkheid is ook met het nieuwe pensioenstelsel niet volledig verdwenen.
Wat betekent dit voor Nederlanders in Thailand?
Voor Thailandblog-lezers is dit geen droge pensioenkwestie. Veel Nederlanders wonen deels of volledig in Thailand, hebben daar een partner, of onderhouden familie in twee landen. Dan maakt het verschil of een pensioen stopt bij overlijden, deels doorgaat naar de partner of als resterend kapitaal beschikbaar blijft.
Wie een werkgeverspensioen heeft, doet er goed aan om na te gaan of er een partnerpensioen of nabestaandenpensioen is. Dat geldt zeker als je niet officieel getrouwd bent, samenwoont in Thailand of een Thaise partner hebt die niet automatisch in Nederlandse systemen bekend is.
Ook bij zelf opgebouwd pensioen is het verstandig om de voorwaarden goed te lezen. De keuze voor tien, twintig of dertig jaar uitkeren lijkt technisch, maar bepaalt in de praktijk hoeveel je per maand ontvangt en wat er na overlijden overblijft voor nabestaanden.
Pensioen is meer dan een maandbedrag
Sterftewinst laat zien dat pensioen niet alleen draait om wat je iedere maand krijgt. Het gaat ook om risico, levensverwachting en de vraag wie profiteert als iemand korter of langer leeft dan gemiddeld.
Voor wie gezond oud wordt, werkt het collectieve systeem gunstig. Voor wie vroeg overlijdt, kan het voor nabestaanden teleurstellend uitpakken. Zeker bij een leven tussen Nederland en Thailand is het verstandig om niet alleen naar het maandbedrag te kijken, maar ook naar wat er gebeurt na overlijden.
Een pensioenregeling voelt vaak ver weg, tot het ineens heel persoonlijk wordt. Juist daarom loont het om de voorwaarden op tijd te controleren. Wie weet wat er met zijn pensioen gebeurt na overlijden, voorkomt dat nabestaanden later met vragen, teleurstelling of financiële zorgen achterblijven.
Bron: AD
Over deze blogger
-
Dit artikel is geschreven en gecontroleerd door de redactie. De inhoud is gebaseerd op persoonlijke ervaringen, meningen en eigen onderzoek van de auteur. Waar relevant, is er gebruikgemaakt van AI als hulpmiddel bij het schrijven en structureren van teksten. Wij genereren soms ook foto's met AI. Hoewel er zorgvuldig wordt omgegaan met de inhoud, kan niet worden gegarandeerd dat alle informatie volledig, actueel of foutloos is.
De lezer is zelf verantwoordelijk voor het gebruik van de informatie op deze website. De auteur aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade of gevolgen die voortvloeien uit het gebruik van de geboden informatie.
Lees hier de laatste artikelen
Analyse2 juli 2026Analyse: THAI Airways keert sterker terug op Schiphol, maar risico’s blijven groot
Vliegtickets2 juli 2026THAI Airways landt na 28 jaar weer op Schiphol vanuit Bangkok
Geld en financiën2 juli 2026Gemiddelde Thai verdient 415 euro per maand, tien keer zo weinig als Jan Modaal in Nederland of Belgie
Expats en pensionado2 juli 2026Nieuwe pensioenwet zet miljarden in beweging en raakt ook Nederlanders in Thailand