Veel Nederlanders die naar Thailand vertrekken, gaan ervan uit dat hun uitkering vanzelf met ze meereist. Voor een deel klopt dat. Nederland en Thailand sloten in 2002 een verdrag over de export van sociale verzekeringsuitkeringen, dat sinds 2005 geldt. Daardoor blijven je AOW, je nabestaandenuitkering en je arbeidsongeschiktheidsuitkering gewoon doorlopen.
Maar het verdrag is smal. Het regelt alleen de uitbetaling en de controle daarop, niets meer. Geen zorg, geen opbouw van nieuwe rechten, geen optelsom van je Thaise jaren. Wie dat verschil niet kent, zegt soms zijn zorgverzekering op en staat onverzekerd. Dat misverstand kan je duur komen te staan.
Een verdrag dat alleen over uitbetaling gaat
De Wet beperking export uitkeringen, kortweg de Wet BEU, geldt sinds 1 januari 2000 en draait om één gedachte. Nederland betaalt een uitkering alleen naar het buitenland als het de rechtmatigheid daar kan controleren. Dat lukt alleen met een land waarmee handhavingsafspraken bestaan. Met Thailand bestaan die afspraken, maar in hun meest uitgeklede vorm.
Het verdrag werd getekend in Nonthaburi op 11 november 2002 en heet officieel een verdrag inzake de export van sociale verzekeringsuitkeringen. Het zorgt ervoor dat je uitbetaling doorloopt en dat Nederland en Thailand elkaar helpen bij identiteitscontrole, het verifiëren van gegevens en medische keuringen. Verder gaat het niet. Een echte koppeling van de twee stelsels, zoals Nederland die met Marokko of Turkije heeft, ontbreekt hier volledig.
Welke uitkeringen je echt mee mag nemen
Niet alles valt onder dit verdrag. Volgens artikel 2 dekt het aan Nederlandse kant zes takken van sociale zekerheid: ziekte- en moederschapsuitkeringen, arbeidsongeschiktheidsuitkeringen voor werknemers, arbeidsongeschiktheidsuitkeringen voor zelfstandigen, het ouderdomspensioen (AOW), nabestaandenuitkeringen (Anw) en kinderbijslag. Voor die laatste geldt een uitdrukkelijk voorbehoud, want artikel 4 laat Nederland toe de export van kinderbijslag buiten de EU te beperken of zelfs uit te sluiten.
Sommige uitkeringen vallen sowieso buiten de boot en gaan vrijwel nooit mee naar Thailand. Dat geldt voor de bijstand uit de Participatiewet, de aanvullende inkomensvoorziening ouderen (AIO), de WW en de Wajong. En aan alles hangt een voorwaarde: je moet meewerken aan controle. Werk je drie maanden niet mee aan identificatie of een medische keuring, dan mag je uitkering worden opgeschort of ingetrokken.
Zo verloopt het in de praktijk
- Je meldt je verhuizing naar Thailand bij de uitkerende instantie. Voor AOW, Anw en kinderbijslag is dat de Sociale Verzekeringsbank (SVB), voor WIA, WAO en Ziektewet het UWV.
- De instantie toetst of je uitkering onder het verdrag valt en stelt de hoogte vast volgens Nederlands recht, inclusief een eventuele woonlandfactor.
- De Nederlandse en Thaise instanties wisselen gegevens uit over identiteit, adres, gezinssituatie, inkomen, gezondheid en overlijden. Precies dat maakt het verdrag mogelijk.
- Voor arbeidsongeschiktheid kan het UWV om een medische keuring vragen. Die gebeurt in beginsel in Thailand, maar het UWV mag je ook naar Nederland of naar een arts van zijn keuze laten komen.
- De uitbetaling loopt door op je opgegeven rekening, zolang je aan de controleverplichtingen voldoet.
Wat je per uitkering overhoudt
De woonlandfactor is hier het sleutelbegrip. Daarmee past Nederland de hoogte van sommige uitkeringen aan het lagere kostenniveau van het woonland aan. Die factor komt niet uit het BEU-verdrag, maar uit de Wet woonlandbeginsel in de sociale zekerheid. Het onderstaande overzicht laat zien wat dat per uitkering betekent.
| Uitkering | Gaat mee naar Thailand? | Hoogte in Thailand |
|---|---|---|
| AOW (alleenstaand) | Ja | Alleenstaandennorm, circa 70% minimumloon. Geen woonlandfactor op AOW |
| AOW (gehuwd of samenwonend) | Ja | Gehuwdennorm per persoon, circa 50% minimumloon |
| Anw (nabestaanden) | Ja | Geen woonlandfactor sinds 1 april 2018, dus 100% |
| WIA en WAO, loongerelateerd | Ja | Volledige hoogte, geen aanpassing |
| WGA-vervolguitkering | Ja | Mogelijk een landenfactor, vraag de exacte hoogte na bij het UWV |
| Kinderbijslag | Beperkt | Export buiten de EU wordt afgebouwd, het verdrag staat die beperking toe |
| AIO, bijstand, WW, Wajong | Nee | Niet exporteerbaar |
Ter vergelijking: woon je in een land zonder enig verdrag, dan stopt een BEU-uitkering na drie maanden volledig. De AOW is de uitzondering die altijd doorbetaalt, maar dan hooguit tegen de gehuwdennorm van 50%. Juist daar zit de winst van het Thaise verdrag, want een alleenstaande houdt zo de hogere norm.
Handhavingsverdrag is iets anders dan verdragsland
Hier gaat het in de praktijk het vaakst mis. Een handhavingsverdrag en een verdragsland zijn twee verschillende dingen. Een handhavingsverdrag, zoals dat met Thailand, regelt alleen de export en controle van uitkeringen. Een volwaardig socialezekerheidsverdrag, zoals dat met Marokko of Turkije, regelt daarnaast de coördinatie van wetgeving, de samenstelling van verzekerde jaren en de toegang tot zorg.
Thailand staat niet op de SVB-lijst van verdragslanden. De SVB controleerde die lijst nog op 1 mei 2026. Landen als Marokko, Turkije, de Verenigde Staten en Zuid-Korea staan er wel op, Thailand niet. Het gevolg is concreet: je regelt je zorg niet via het CAK en je betaalt geen verdragsbijdrage. In Thailand moet je je volledig particulier verzekeren. Wie zijn Nederlandse basisverzekering opzegt in de veronderstelling dat het CAK het overneemt, staat ineens met lege handen.
Je AOW-opbouw stopt, en dat gat dicht je maar tijdelijk
Het verdrag regelt alleen de uitbetaling van rechten die je al hebt opgebouwd. Vertrek je voor je AOW-leeftijd, dan stopt je opbouw per direct. Voor elk gemist jaar lever je 2% in, en dat is levenslang. De vrijwillige verzekering bij de SVB kan dat gat dichten, maar daar zitten twee addertjes onder het gras: je moet haar binnen een jaar na vertrek aanvragen, en ze loopt maximaal tien jaar.
Dat laatste betekent dat je bij een vroeg vertrek alsnog onverzekerde jaren overhoudt. En er is nog iets om bij stil te staan. Bij een hoog inkomen in Thailand betaal je de maximumpremie, waardoor de terugverdientijd lang wordt. Of die vrijwillige verzekering verstandig is, hangt af van je leeftijd, je gezondheid en je portemonnee. Dat is maatwerk, geen automatisme.
Belasting staat hier helemaal los van
Een veelgehoorde aanname is dat dit verdrag ook iets over belasting zegt. Dat doet het niet. Het BEU-verdrag gaat uitsluitend over uitkeringen. Of je over je AOW belasting betaalt in Nederland of in Thailand, bepaalt het belastingverdrag tussen beide landen, een heel ander document. Het is verstandig dat onderscheid scherp te houden, want anders reken je je rijk of juist arm op grond van de verkeerde regels.
De fouten die telkens terugkomen
- Denken dat je via het CAK zorg kunt regelen, omdat er een verdrag is. Dat verdrag gaat alleen over uitkeringen, niet over zorg. Iemand zegt zijn basisverzekering op, en staat vervolgens onverzekerd.
- Aannemen dat je Thaise woon- of werkjaren je AOW aanvullen. Door het ontbreken van samentelling tellen die jaren simpelweg niet mee.
- De vrijwillige verzekering te laat aanvragen en zo over de termijn van één jaar heen schieten. Herstel achteraf is dan niet mogelijk.
- De alleenstaandennorm verwarren met een gegarandeerd recht. De SVB controleert je leefsituatie, en bij samenwonen verandert het bedrag.
Praktische tips voor je vertrek
- Vraag de SVB en het UWV om een schriftelijke bevestiging van wat je meekrijgt en tegen welke hoogte, voordat je vertrekt. Een toezegging aan de telefoon is later lastig hard te maken.
- Behandel zorg en AOW als twee aparte dossiers met eigen regels en deadlines. Voor zorg is het CAK relevant, voor je uitkering de SVB of het UWV.
- Reken de vrijwillige AOW-verzekering door voordat je gaat. Bij een hoger inkomen kan de maximumpremie ongunstig uitpakken, en is beleggen of een lijfrente soms slimmer.
- Bewaar elk levensbewijs, elke keuringsoproep en elke SVB-verklaring. De controle loopt via Thaise autoriteiten, en een ontbrekend papiertje kan je uitbetaling drie maanden stilleggen.
Wat nog onzeker is of kan veranderen
- De exacte landenfactor voor de WGA-vervolguitkering bij wonen in Thailand. Het UWV toont die per land, maar de waarde voor Thailand is wisselend. Vraag dit specifiek na.
- De precieze status van de kinderbijslagexport naar Thailand. De lijn is afbouw buiten de EU, maar de uitwerking per geval verschilt.
- De woonlandfactoren worden elk jaar per 1 januari herzien op basis van koopkrachtcijfers. De cijfers hier gelden voor 2026 en kunnen volgend jaar anders liggen.
- Er is politieke beweging rond een nieuw, breder belastingverdrag tussen Nederland en Thailand, getekend in november 2025, en rond vereenvoudiging van de AOW-leefvormen. Dat raakt op termijn de fiscale kant, maar staat los van het hier besproken verdrag.
In het kort, wat moet je doen
- Heb je AOW of Anw en verhuis je naar Thailand? Je uitkering gaat mee, melden bij de SVB.
- Verhuis je voor je AOW-leeftijd? Vraag binnen één jaar de vrijwillige verzekering aan.
- Heb je WIA of WAO? Melden bij het UWV en vraag naar de landenfactor.
- Zorg nodig? Reken niet op het CAK, sluit zelf een internationale of Thaise polis af.
- Twijfel je over je leefvorm of de hoogte? Vraag de SVB om een schriftelijke berekening.
Het verdrag met Thailand is waardevol, maar smal. Het houdt je AOW, Anw en arbeidsongeschiktheidsuitkering overeind en geeft een alleenstaande de hogere norm. Zorg, opbouw en optelsom van jaren regelt het niet. Behandel je uitkering en je verzekering als twee aparte trajecten, en doe dat voor je vertrekt.
Bronnen: Sociale Verzekeringsbank, UWV, wetten.overheid.nl, Tweede Kamer der Staten-Generaal, Staatscourant
Over deze blogger
-
Dit artikel is geschreven en gecontroleerd door de redactie. De inhoud is gebaseerd op persoonlijke ervaringen, meningen en eigen onderzoek van de auteur. Waar relevant, is er gebruikgemaakt van AI als hulpmiddel bij het schrijven en structureren van teksten. Wij genereren soms ook foto's met AI. Hoewel er zorgvuldig wordt omgegaan met de inhoud, kan niet worden gegarandeerd dat alle informatie volledig, actueel of foutloos is.
De lezer is zelf verantwoordelijk voor het gebruik van de informatie op deze website. De auteur aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade of gevolgen die voortvloeien uit het gebruik van de geboden informatie.
Lees hier de laatste artikelen
Kort nieuws22 juni 2026Thailand nieuwsoverzicht maandag 22 juni 2026
AOW22 juni 2026Verdrag met Thailand houdt je AOW en Anw overeind, maar regelt geen zorg
Expats en pensionado22 juni 2026Goede dakisolatie houdt je Thaise huis koeler dan de duurste dakpan
Expats en pensionado22 juni 2026Nederlanders in Thailand regelen belasting en AOW alleen nog met een DigiD