De kleine Phulae-ananas uit Chiang Rai eet je met kern en al
Thailand teelt een handvol ananassoorten, en ze smaken echt anders. De grote Pattavia gaat vooral in blik, de kleine Phulae uit Chiang Rai eet je vers, met de kern erbij. Wie de namen kent, weet op de markt waarom de ene ananas kraakt en de andere druipt van het sap.
Op de fruitkar ligt ananas al geschild en in stukken, en dan lijkt het allemaal dezelfde vrucht. Dat is het niet. De Thaise soorten komen uit twee families. De Cayenne-groep levert grote, sappige vruchten die vooral naar de fabriek gaan. De Queen-groep levert kleinere ananassen met stevig, knapperig vlees, bedoeld om vers te eten. En dan zijn er regionale soorten die hun provincie nauwelijks uit komen, omdat hun schil een rit in de vrachtwagen niet overleeft. Wat jij op straat koopt, is maar een klein deel van wat het land oogst.
Pattavia, de ananas van het blik
De Pattavia, ook geschreven als Pattawia of Batavia, doet het zware werk. De vrucht is groot, het vlees geel, zoet en heel sappig. Telers in Sriracha, in de provincie Chonburi, kweekten hem als eersten op grote schaal, daarom heet hij ook de Sriracha-ananas. De naam Batavia doet aan de VOC denken, maar bewijs dat de Nederlanders hem meebrachten is er niet. Op sommige boerderijen in Sriracha krijgt elke ananas op het veld een hoedje op.
De fabrieken draaien bijna allemaal op deze soort. Thailand had in 2023, 32 procent van de wereldmarkt voor ananas in blik in handen, tegen 22 procent voor de Filipijnen. In 2024 oogstte het land 1,38 miljoen ton ananas, ruim een derde daarvan in Prachuap Khiri Khan.
Maar de Pattavia raakt op. Na tientallen jaren telen met hetzelfde plantmateriaal is de soort genetisch gaan afwijken en loopt de opbrengst terug. Onderzoekers in Phetchaburi testen daarom nieuwe lijnen. De beste haalde gemiddeld 11,53 ton per rai, tegen 8,83 ton voor de gewone Pattavia. De nieuwere soort Phetchaburi 2 is ook zoeter: 13,9 tot 17,9 graden Brix.
Ook de Ban Kha-ananas uit Ratchaburi is een Pattavia. Hij heeft een beschermde herkomstaanduiding en staat erom bekend dat hij niet in je tong prikt. Dat prikken kent iedereen die te veel verse ananas at. Het enzym bromelaïne breekt eiwitten af, ook die in je mond.
Phuket en Phulae, klein en knapperig
De Phuket-ananas hoort bij de Queen-groep. Hij is kleiner dan de Pattavia, het vlees is knapperig en minder sappig, en zoet en zuur houden elkaar in evenwicht.
De Phulae is eigenlijk dezelfde ananas op een andere bodem. Een docent van de Rajabhat-universiteit in Chiang Rai nam plantjes mee uit Phuket. In het noorden groeiden ze kleiner en ronder. De naam is een samentrekking van Phuket en Nang Lae, de plek waar de teelt begon. Sinds 2009 is de Phulae een beschermd streekproduct van Chiang Rai.
Het vlees is lichtgeel, knapperig en geurig, en de kern is zacht genoeg om mee te eten. Je hoeft dus niet met een mes om het harde hart heen te snijden. Er zit ook meer vitamine C in dan in de Nang Lae. Het succes heeft wel een keerzijde: telers rond Ban Du en Nang Lae zitten geregeld met meer ananassen dan de markt kan opnemen.
Nang Lae, de honingananas die thuisblijft
De Nang Lae groeit in hetzelfde stukje Chiang Rai, maar is familie van de Pattavia. Thais noemen dit type ook wel honingananas. Het vlees is lichtgeel, zacht en sappig, en een rijpe vrucht ruikt naar honing. De kroon is groot en langwerpig en blijft groenig, ook als de vrucht rijp is.
De schil is dun en kwetsbaar. Daardoor kan de Nang Lae slecht tegen vervoer en koop je hem vooral in Chiang Rai zelf, vaak al gesneden. Buiten het noorden kom je hem weinig tegen.
Phu Soi Dao en Trat Si Thong zoeken een plek
De Phu Soi Dao komt vooral uit Uttaradit. Hij is zoet en knapperig, heeft een dunne schil en minder diepe ogen. Dat laatste scheelt bij het schillen, want er verdwijnt minder vlees in de afvalbak. De Trat Si Thong haalt gemiddeld 15 graden Brix, is knapperig en wordt gezien als kans voor de export van verse ananas.
Een roze ananas zul je in Thailand niet vinden. De genetisch aangepaste Pinkglow mag het land niet in.
Wil je weten wat je koopt, vraag dan naar de naam: sapparot Phulae of sapparot Nang Lae. Een verkoper in Chiang Rai weet het meteen. In Bangkok krijg je waarschijnlijk vaker een Pattavia of een Phuket, simpelweg omdat die de reis beter doorstaan.
Bronnen: Thaise ministerie van Landbouw (Department of Agriculture), Mae Fah Luang University, Asian Journal of Food and Agro-Industry, Songklanakarin Journal of Science and Technology, thailand.go.th, The Nation, Sukhothai Thammathirat Open University, Thailand For Visitors, Tridge
Over deze blogger
-
Dit artikel is geschreven en gecontroleerd door de redactie. Wij maken o.a. gebruik van AI om onderzoek te doen naar onderwerpen en het schrijven over deze onderwerpen. Wij genereren ook foto's met AI, maar gebruiken daarnaast ook stockfoto's. Hoewel er zorgvuldig wordt omgegaan met de inhoud, kan niet worden gegarandeerd dat alle informatie volledig, actueel of foutloos is.
De lezer is zelf verantwoordelijk voor het gebruik van de informatie op deze website. De auteur aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade of gevolgen die voortvloeien uit het gebruik van de geboden informatie.
Lees hier de laatste artikelen
Stelling van de week9 november 2026Stelling van de week: De 90-dagenmelding kan beter helemaal worden afgeschaft
Thailand tips9 november 2026Deze fouten bij aankomst op Suvarnabhumi kosten je tijd en geld
Eten en drinken9 november 2026De kleine Phulae-ananas uit Chiang Rai eet je met kern en al
Expats en pensionado9 november 2026Overlijdt een AOW’er in Thailand, dan wil de SVB het binnen zes weken weten