Waar geestenhuisjes sterven
De meesten van ons zien ze elke dag en kijken erlangs. Het huisje op de paal bij de ingang van de 7-Eleven, de schrijn met de rode Fanta naast de oprit. Zolang er iets voor staat, is er niets aan de hand.
Het wordt pas ingewikkeld als het ding weg moet. Je verbouwt, je verhuist, of je koopt een huis waar al twintig jaar een verweerd schrijn in de hoek staat. En dan blijkt: een geestenhuisje is geen tuinornament dat je bij het puin gooit. Het is een adres, en er woont iemand.
Vijfhonderd huisjes in de berm
Tussen Sankhaburi en Khai Bang Rachan, bij kilometerpaal 24 en 25, lagen er ruim vijfhonderd. Vervallen, gebroken, op elkaar gestapeld. Bangkok Post schreef erover, de wegbeheerder beloofde een ploeg met een kipwagen en daarmee was het klaar.
Het is geen incident. In Chai Nat zestig stuks over dertig meter berm, in Nakhon Ratchasima een stuk of honderd met scherven cement tot aan het asfalt. Op de weg tussen Chachoengsao en Samut Prakan honderden, langs een route waar mensen in het weekend fietsen. In Phayao stond er begin 2023 ruim honderd meter vol en noemden bewoners het de kerkhofweg. Tussen die stapel in Chachoengsao lagen ook Chinese grafmonumenten. Wat die daar deden, legt geen enkel bericht uit.
In Ang Thong ruimden ambtenaren zo’n plek onder een pho-boom helemaal leeg. Binnen een jaar lag er meer dan ervoor.
Waarom onder die boom
Bijna altijd staat er een grote boom bij, het liefst een bodhiboom of een banyan. Die grond geldt al als gewijd. De Boeddha bereikte zijn verlichting onder een bodhiboom, en Thai schrijven verschillende bomen verschillende geesten toe. Wie zijn oude schrijn daar neerzet, kan zichzelf voorhouden dat hij hem niet weggooit, maar onderbrengt.
Buurtbewoners zien dat anders. Een huisje dat zonder ceremonie is achtergelaten, geldt juist als magneet voor dwalende geesten. In Chai Nat vertelde een bewoonster dat kinderen die erlangs moeten keihard voorbijrijden, uit angst, en dat het daar meer dan eens misging.
Op papier tot drie jaar cel
Juridisch is dit gewoon illegaal storten. Ligt de stapel binnen het weggebied van een rijks- of plattelandsweg, dan staat er volgens de Wegenwet van 1992 tot drie jaar cel en 60.000 baht op, ruim 1.500 euro. Op andere openbare plekken houdt het op bij 2.000 baht, iets meer dan vijftig euro.
In alle berichten die ik doornam, is niemand aangehouden, laat staan bekeurd. Diensten schoven het naar elkaar door. Er wordt ’s nachts gedumpt, er zijn geen getuigen, en achteraf valt niet vast te stellen wie er een pick-up leegkiepte. Die 60.000 baht is vooral een bedrag op een waarschuwingsbord.
Hoe het wel hoort
Er bestaat een nette route. Zeven dagen voor de sloop steek je wierook aan en vertel je de landgeest hardop dat het schrijn verdwijnt, met wat fruit erbij. Op de dag zelf komt een brahmaan of ritueelmeester langs voor de ceremonie. Pas daarna gaat er gereedschap in. Eerst het dak, dan naar beneden. Het beeldje van de landgeest wikkel je in een wit doek, en je vervoert het in een schone auto.
Wat er met de resten gebeurt, is het knelpunt. Verbranden of begraven op een schone plek, zegt de Thaise vakhandel. Maar steeds meer tempels nemen een oude schrijn niet meer aan, dus bel voordat je iets inlaadt. Wat zo’n ceremonie kost, heb ik nergens zwart op wit gevonden.
Waar het bij jou misgaat
Zelf de sloophamer pakken is technisch een middagje werk en sociaal een jarenlange rekening. Op expatfora is de meest herhaalde waarschuwing simpel: heb je een Thaise partner of schoonfamilie, doe het dan niet zelf. Alles wat daarna misgaat, van een lekkende leiding tot een ziekte, komt op jouw naam te staan.
Het standaardadvies is dan om het huisje bij de tempel neer te zetten, waar meestal al een aangewezen boom staat. Vraag het aan de phu yai ban, die weet wie in het dorp de ceremonie doet. En koop je een huis met een verweerd schrijn in de hoek, vraag dan wie hem ooit heeft geplaatst. Dat gesprek voer je voor de overdracht, niet erna.
Laten staan mag ook. Veel Thai zetten een nieuw huisje neer en laten het oude gewoon staan. Dat lost niets op, maar het kost niets en niemand valt je erop aan.
Wat ik niet weet: of die stapels er nog liggen. Na begin 2023 vond ik geen enkel Thais bericht meer over een nieuwe dumpplek. Misschien houdt iemand het tegenwoordig bij. Misschien is het gewoon geen nieuws meer als er weer honderd huisjes onder een boom staan.
Bronnen: Bangkok Post, Thairath, Khaosod, MGR Online, Thai Ch8, ThaiResidents, Departement van Rurale Wegen
Over deze blogger
-
Dit artikel is geschreven en gecontroleerd door de redactie. De inhoud is gebaseerd op persoonlijke ervaringen, meningen en eigen onderzoek van de auteur. Waar relevant, is er gebruikgemaakt van AI als hulpmiddel bij het schrijven en structureren van teksten. Wij genereren soms ook foto's met AI. Hoewel er zorgvuldig wordt omgegaan met de inhoud, kan niet worden gegarandeerd dat alle informatie volledig, actueel of foutloos is.
De lezer is zelf verantwoordelijk voor het gebruik van de informatie op deze website. De auteur aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade of gevolgen die voortvloeien uit het gebruik van de geboden informatie.
Lees hier de laatste artikelen
Hotels5 augustus 2026Hotel review: The Heritage Pattaya Beachfront**** Resort – groot zwembad, harde bedden, rustig eind van Pratumnak
Achtergrond5 augustus 2026Waar geestenhuisjes sterven
Expats en pensionado5 augustus 2026Deze bouwkeuzes besparen echt geld bij een huis in Thailand
Kort nieuws5 augustus 2026Thailandnieuws woensdag 5 augustus 2026