TB-opinie: Een jaar na de belofte van schone tempelkassen verdwijnt er weer 92 miljoen via dezelfde route
De politie hield vandaag de abt van Wat Phutthaisawan in Ayutthaya aan, samen met een vrouw uit zijn omgeving. Volgens de aanklacht werden over ruim twee jaar meer dan twintig valse donatiebonnen uitgeschreven en verdween zo meer dan 92 miljoen baht. De abt legde daarna zijn gewaad af. Dit is niet nieuw. Het is de kopie van een schandaal waarvoor de staat vorig jaar plechtig een oplossing beloofde.
De constructie is bijna woordelijk dezelfde als bij Wat Rai Khing in 2025. Een abt met volledige zeggenschap over de kas. Een vrouw in zijn nabijheid over wiens rekening tientallen miljoenen per jaar liepen. Geld dat werd omgezet in andere bezittingen en verstopt op namen van derden.
Toen ging het om honderden miljoenen baht en online gokken. Nu om 92 miljoen en valse bonnen. Tussen die twee zaken zit een jaar waarin de Sangha Supreme Council, het Nationaal Bureau voor Boeddhisme en de regering aankondigden dat dit nooit meer zou gebeuren. Het gebeurde weer, langs precies dezelfde weg.
Eén hand aan de kas, en verder niemand
Kijk naar hoe de diefstal technisch kon. De abt schreef, aldus de politie, zelf donatiebonnen uit op naam van de tempel. Er was geen tweede handtekening, geen externe boekhouder, geen accountant die de inkomsten naast de bonnen legde. Wie de bonnen uitschrijft en de kas beheert, controleert zichzelf.
Dat is geen ontsporing van één slechte abt, dat is het ontwerp van het systeem. In Thaise tempels beheert de abt de financiën met vergaande macht en nauwelijks tegenwicht. De gelovigen die met hun donaties de tempel overeind houden, hebben geen enkele rol in het toezicht. Tempelcommissies stellen weinig voor; externe controle is minimaal. Onderzoekers van het TDRI zeiden het vorig jaar al kaal: iedereen kan zo’n tempel binnenlopen en uitbuiten. Het geld ligt er, de controle niet.
De belofte is precies een jaar oud
Volg wat er na Wat Rai Khing werd toegezegd. De Opperpatriarch beval transparante tempelfinanciën. Het Nationaal Bureau voor Boeddhisme kreeg opdracht strengere regels op te stellen, met straffen. Minister Chousak Sirinil liet een commissie tempelvermogen onderzoeken. Er lag zelfs een plan voor een centrale Boeddhistische Bank, om het tempelgeld te scheiden van de privérekening van de monnik. Koning Vajiralongkorn ontnam 81 monniken hun titel.
Klinkt daadkrachtig. En toch schreef de Bangkok Post amper een maand geleden, bij de behandeling van de begroting, dat het Bureau voor Boeddhisme de kans om vertrouwen te herstellen liet lopen: geen landelijke inventarisatie van tempelbezit, geen verplichte openbaarmaking van inkomsten, geen gestandaardiseerde boekhouding, geen onafhankelijke audits. De diagnose lag er, het geld voor de oplossing niet. Wat Phutthaisawan is het bewijs dat de belofte van 2025 op papier bleef. Dezelfde maas, hetzelfde jaar erna, 92 miljoen verder.
Waarom de audit die er niet kwam het verschil had gemaakt
De valse bonnen bij Wat Phutthaisawan liepen over ruim twee jaar. Precies het soort onregelmatigheid dat een jaarlijkse externe controle eruit haalt: donaties die binnenkomen maar niet in de boeken staan, bonnetjes die niet kloppen met de kas, tientallen miljoenen die naar één privérekening stromen. Zo’n audit was vorig jaar beloofd. Was hij er geweest, dan was deze diefstal waarschijnlijk na één jaar opgevallen in plaats van na twee.
Nu kwam de zaak weer boven op de vertrouwde manier: niet door toezicht, maar door een politieonderzoek achteraf, compleet met camerabeelden uit het verblijf van de abt. De staat betrapt de dief, in plaats van de diefstal te voorkomen. Dat is geen controle, dat is een lijkschouwing.
De regering heeft geen directe zeggenschap
De overheid zit hier deels klem, en dat verdient erkenning. In kwesties van monastieke discipline heeft de regering geen directe zeggenschap, zoals minister Chousak vorig jaar zelf benadrukte. De monnikenorde valt onder de Sangha, niet onder een ministerie, en de staat kan alleen coördineren. Het opleggen van audits aan tienduizenden tempels raakt bovendien aan de scheiding tussen staat en religie, en aan een instituut dat 93 procent van de bevolking aanhangt. Voorzichtigheid is daar niet enkel traagheid, ze is ook gepast.
Maar precies daarom deugt het uitstel niet. Niemand vraagt de staat om zich met het geloof te bemoeien, wel om de kas te controleren, en dat is geen religieuze, maar een bestuurlijke ingreep. Het probleem, zoals de Bangkok Post het vorige maand stelde, is niet de religie, maar de Sangha Act, die abten alle macht geeft en geen enkele waarborg. Een externe audit tast geen enkele geloofsregel aan. Ze telt alleen het geld. Zolang de staat achter de scheiding van kerk en staat blijft schuilen om geen boekhouder te sturen, blijft elke belofte over schone tempelkassen een gebaar tot de volgende abt zijn gewaad aflegt.
Vandaag legde de abt van Wat Phutthaisawan zijn gewaad af, net als de abt van Wat Rai Khing een jaar geleden. Volgend jaar komt er een derde, en de camerabeelden liggen dan weer klaar. De donatiebus staat intussen in elke tempel, en niemand die telt wat erin gaat.
Bronnen: Nation Thailand, Bangkok Post, The Diplomat, Buddhistdoor
Over deze blogger
-
Dit artikel is geschreven en gecontroleerd door de redactie. Wij maken o.a. gebruik van AI om onderzoek te doen naar onderwerpen en het schrijven over deze onderwerpen. Wij genereren ook foto's met AI, maar gebruiken daarnaast ook stockfoto's. Hoewel er zorgvuldig wordt omgegaan met de inhoud, kan niet worden gegarandeerd dat alle informatie volledig, actueel of foutloos is.
De lezer is zelf verantwoordelijk voor het gebruik van de informatie op deze website. De auteur aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade of gevolgen die voortvloeien uit het gebruik van de geboden informatie.
Lees hier de laatste artikelen
Kort nieuws11 september 2026Regionaal Thailandnieuws vrijdag 11 september 2026: Myanmar levert drugsverdachten uit, Narathiwat bevestigt twee doden en zware regen bedreigt oosten en zuiden
Nieuws uit Nederland en Belgie10 september 2026Reizen via Dubai en Doha naar Thailand wordt makkelijker na versoepeld reisadvies
Reisadvies10 september 2026Nederland past reisadvies Thailand aan na strengere visumregels
Expats en pensionado10 september 2026ECB verhoogt rente naar 2,5 procent en kan euro in Thailand steunen
Een pikant detail aan dit schandaal dat hier niet genoemd werd, is het feit dat, vanwege het ontbreken van de grondwettelijk vereiste contraseign bij de benoeming van deze monnik, de enige ondertekenaar (ZM) mede verantwoordelijk is.
https://tinyurl.com/Benoeming-monnik-door-ZM
Hij heeft al vaker zonder contraseign benoemingen doorgedrukt.
Dit is een extra argument voor volledige scheiding van kerk en staat.