Mijn favoriete Thaise schrijver is Khamsing Srinawk. Hier geef ik een korte inleiding op zijn leven en werk
Op dit mooie Thailandblog verschenen in de afgelopen jaren al 14 korte verhalen van Khamsing Srinawk, deels vertaald door Erik Kuijpers en deels door ondergetekende. De meeste van deze verhalen verschenen tussen 1958 en 1973, een tijd van grote veranderingen in de Thaise maatschappij, twee verhalen zijn geschreven in 1981 en 1996.
‘Overleven als voetganger in Thailand’
Vergeet uw ontspannen Hollandse ommetje. In Thailand is wandelen een extreme sport, een discipline die het midden houdt tussen een hindernisloop en stedelijke survival. De stoep is een domein vol losse tegels die rioolwater spuwen, laaghangende elektriciteitskabels en claxonnerende brommers die voorrang eisen. Een blik op het leven als voetganger, de absolute laagste levensvorm in de Thaise verkeersjungle.
‘Morgen is geen datum maar een gemoedstoestand in de tropen’
Als westerling ben je gewend dat ‘morgen’ een harde afspraak is, een tijdstip dat over precies 24 uur begint. In mijn Noord-Thaise dorp is ‘morgen’ echter een flexibel concept, een geruststellende horizon die zich steeds verplaatst. In dit verhaal leer ik hoe ik mijn horloge moet negeren en waarom de timmerman al drie weken onderweg is naar mijn voordeur, zonder ooit aan te komen.
‘Van donkere dagen en zwarte sneeuw’
De decemberkou slaat alweer in alle hevigheid toe. Je kruipt bibberend in een halfbevroren auto terwijl elders iemand zich nog eens behaaglijk omdraait onder een warme deken. En juist op zulke ochtenden dwalen je gedachten af naar zon, stranden en een verre vakantie die voorlopig niet binnen bereik lijkt. Toch houden die dagdromen je op de been, al botsen ze soms met de pittige realiteit van eerdere reizen.
‘De onbetwiste heerser van de weg heet Somchai en hij slaapt’
In het Thaise verkeer gelden vele ongeschreven regels, maar de belangrijkste is het absolute voorrangsrecht van de slapende straathond. In dit artikel leer ik op hardhandige wijze dat haast, claxons en westerse logica het altijd verliezen van een viervoeter die besluit dat het midden van de weg de perfecte plek is voor een dutje. Een les in nederigheid op twee wielen en het ontwijken van levende verkeersdrempels.
In dit artikel duikt FKN in het zoete mysterie van de rode Fanta bij Thaise geestenhuisjes. Waarom lijken de lokale beschermgeesten een exclusieve voorkeur te hebben voor chemische aardbeienlimonade? Hij probeert de diepere lagen van dit moderne animisme te doorgronden en waagt zichzelf aan een onhandige poging tot offeren.
‘De liefde, de logica en de loterij’
In mijn dorp zie je het soms: jonge Thaise vrouwen hand in hand met oudere westerse mannen. Wat voor sommigen op toeval of berekening lijkt, blijkt vaak een stille vorm van verbondenheid. Liefde in Thailand kent zijn eigen logica, die minder met romantiek en meer met vertrouwen en praktisch leven te maken heeft. Maar werkt het ook?
‘Cultuurverschillen’
Je denkt dat je Thailand snapt na Pattaya en een paar barspellen, tot het leven zelf je bij de lurven pakt. Van boetes bij immigratie en apotheken die antibiotica meegeven, tot bankbalies die je eerst weigeren en dan koffie inschenken. Liefde, frictie en humor laten sporen na. En ja, tafelmanieren ook.
‘Loy krathong en de kunst van verzuipen met stijl’
Eén nacht per jaar lijkt Thailand even te ademen in licht. Overal drijven bloemige bootjes met kaarsjes over het water, gevuld met vergeving, hoop en een vleugje bijgeloof. Loy Krathong is meer dan een feest; het is een ritueel van loslaten en verlangen. En soms ook van zinkende symboliek, kromme tandenstokers en de eeuwige vraag: blijft mijn bootje drijven?
‘De brommermonteur met de ziel van een dichter’
Een kuchende brommer bracht me naar Preecha, de lokale monteur met eelt op zijn handen en poëzie in zijn hart. Terwijl hij sleutelde aan mijn Honda Click, repareerde hij ongemerkt ook iets in mij. Over rozen, verlies en waarom sommige mannen beter praten met een carburateur dan met een vrouw. Soms zit de grootste wijsheid onder een laag motorolie.
De legende van de fruitdame van Hua Hin
Aan het strand van Hua Hin ontmoet Reinout elke dag dezelfde fruitdame. Ze lijkt gewoon, tot een verloren sandaaltje, een droom en een ontmoeting bij de apenrots haar ware verhaal onthullen. Wat begint als een alledaags moment in de zon verandert in een beklemmende legende over verlies, liefde en rust vinden aan de rand van de zee.
‘Waarom niemand hier ooit afscheid neemt’
In Thailand kun je zomaar alleen achterblijven aan tafel, zonder afscheid, zonder woord. In het begin voelt dat vreemd en misschien zelfs onbeleefd. Maar achter dat stille verdwijnen schuilt een diepere logica. Farang Kee Nok ontdekt waarom Thaise mensen liever zwijgend vertrekken en waarom dat eigenlijk veel eleganter is dan onze Hollandse doei-doei-rituelen.
‘Over (Thaise) smaak valt niet te twisten’
Wanneer humor, muziek en keuken elkaar kruisen tussen Oost en West, ligt de cultuurbotsing op de loer. In deze luchtige, maar genadeloos eerlijke observatie beschrijft Lieven de dagelijkse strijd met de Thaise smaak, van TikTok-humor tot rottende visschotels. Een verhaal over liefde, lawaai en de kunst om je oren, neus en huwelijk te behouden.
‘De dag dat ik probeerde Thais te denken: Een verslag van een mislukte poging tot culturele osmose’
Wat gebeurt er als een nuchtere Farang besluit om zich een dag volledig over te geven aan het Thaise denken? Zonder vragen, zonder haast, met een glimlach en veel “mai pen rai”. Het werd een dag vol misverstanden, chilipepers, knikjes en een lekkende kruik heilig water. En een wijze les: Thaise rust kun je niet afdwingen, hooguit bewonderen.
‘Een goed verstaander…’
Een onschuldige vertaalfout aan het ontbijt verandert in een rampzalige taalles over huwelijk, cultuur en overlevingsinstinct. In deze scherpe en geestige beschouwing blikt Lieven terug op zijn eeuwige worsteling met de Thaise taal. Van mislukte complimenten tot pijnlijke misverstanden, van ‘wentelteefjes’ tot ‘flipping-bitch’ – het is lachen op eigen risico in het tropisch paradijs.
‘Waarom ik nooit weet of het feest is in Thailand’
In Thailand hoef je geen agenda bij te houden om te weten dat er iets aan de hand is. Je hoort het, je voelt het, je ruikt het. Maar wat het precies is? Geen idee. Bruiloft, crematie, tempelfeest? Als farang in het dorp leer je dat het niet gaat om wát er gevierd wordt, maar dát er geleefd wordt.
‘De tv die tegen de stilte praat’
In een houten huis aan een stoffig zandpad woont tante Nuan, een oudere vrouw die zelden praat maar wiens tv altijd aanstaat. Niet om naar te kijken, maar om niet alleen te zijn. Een warme ontmoeting over geluid, stilte en de kleine manieren waarop mensen zichzelf gezelschap houden wanneer woorden tekortschieten.
‘Hoe een pinautomaat het verloor van de liefde’
Een Nederlander in Khon Kaen haalde het nieuws met een bizarre daad: hij probeerde een geldautomaat los te rukken, zogenaamd uit liefde voor zijn Thaise vrouw. Dom, tragisch of herkenbaar? Farang Kee Nok bekijkt het vanuit zijn hangmat, vraagt zijn vrouw om raad en komt tot een verrassend nuchtere conclusie, met een open uitnodiging aan de lezers.
Bonzai Tree in Hua Hin
In Hua Hin ontmoette de schrijver in 1998 Bonzai, een kleurrijke hippiefiguur die leefde van strandtenten, muziek en toeristen. Jaren later verdween hij spoorloos, maar telkens duikt hij weer op, met niets meer dan een koelbox, een stoel en zijn eeuwige glimlach. Het verhaal van Bonzai is er een van veerkracht, eenvoud en de kunst om gelukkig te zijn met weinig.
‘Waarom ik niet meer over geld praat met Thai’
In Thailand praten over geld lijkt onschuldig, maar kan ongemerkt culturele muren optrekken. Als farang kom je al snel over als opschepper of betweter, zelfs als je het goed bedoelt. In dit persoonlijke verhaal ontdekt Farang Kee Nok waarom geld in Thailand niet zomaar een betaalmiddel is, maar een spiegel van status, harmonie en beleefdheid.
‘Smaken verschillen’
Lieven vertelt hoe zijn vrouw Oy altijd het onverwachte omarmt, terwijl hij als farang liever voorspelbaarheid zoekt. Van vlammende som-tam tot verdwalen in Bangkok en wonen in een klein appartement tussen markten, kabaal en plasticafval: elke ervaring blijkt een les in loslaten. Maar of je er altijd blij van wordt, dat is weer een ander verhaal.
In het hoge noorden van Thailand woedt iedere nacht een stille oorlog. Niet met slangen, spinnen of spoken, maar met een klamboe. Wat begon als een romantisch tropisch idee, eindigt steevast in een worstelpartij met netstof, muggen en gekrenkt expat-ego. Een herkenbaar verhaal voor wie ooit dacht dat slapen onder een klamboe iets rustgevends zou zijn.