Column – De grote Thaise stembusgoocheltruc van acht februari
Bangkok ruikt deze dagen naar vers gedrukte stembiljetten en collectieve teleurstelling tijdens dit grootse politieke toneelstuk van februari 2026. Miljoenen burgers werpen hun hoop aanstaande zondag in een kartonnen doos die rechtstreeks verbonden lijkt met de papierversnipperaar van de machtselite. Het is een prachtig schouwspel van burgerplicht in een land waar de stem van het volk minder waarde heeft dan een verlopen kortingsbon voor een voetmassage in een toeristenwijk.
Interim-premier Anutin houdt de regie strak, terwijl de onzichtbare poppenspelers met juridische hamers zwaaien naar elke progressieve dromer die zijn hoofd boven het maaiveld uitsteekt. Thailand vraagt zich hardop af of deze stemronde de ketenen werkelijk verbreekt of simpelweg de sloten van de nationale schijnvertoning vervangt door blinkende nieuwe exemplaren. Het blijft een fascinerende dans op de rand van de afgrond, waarbij de muziek wordt verzorgd door het Constitutioneel Hof.
De Thaise democratie is als een buffetrestaurant waar je alles mag kiezen, maar de ober aan het einde van de avond toch bepaalt dat je alleen de bittere spruitjes van de gevestigde orde krijgt voorgeschoteld. Het Constitutioneel Hof fungeert hierbij als de strenge uitsmijter die iedereen met een fris idee direct de deur wijst wegens het overtreden van onzichtbare huisregels. Deze zwarte toga’s beheersen de kunst van de politieke euthanasie tot in de puntjes, want ze hebben inmiddels meer partijen ontbonden dan de gemiddelde festivalganger in een heel leven.
Wanneer een partij zoals Move Forward miljoenen stemmen binnenhaalt, vinden de rechters altijd wel een stoffig wetsartikel om de hele boel in de prullenbak te kieperen. Het is een vorm van rechterlijke raddraaierij waarbij het rechtssysteem niet dient om de burger te beschermen, maar om de status quo te mummificeren. De kiezers worden behandeld als figuranten in een film waarvan het script al drie jaar geleden is goedgekeurd door een commissie van chagrijnige generaals.
Naast het kiezen van nieuwe volksvertegenwoordigers mag de Thai zich ook uitspreken over een nieuwe grondwet via een referendum dat aanvoelt als een keuze tussen een kooi met tralies of een kooi met een glazen dak. Men presenteert dit proces als een bevrijding, maar de bureaucratische hindernisbaan die is uitgezet maakt de kans op echte hervorming kleiner dan de kans dat een politicus een oprechte belofte doet. Het is de ultieme afleidingsmanoeuvre om de schijn van vooruitgang te wekken, terwijl de fundamentele machtsstructuur steviger in de betonmix staat dan de gemiddelde wolkenkrabber aan de Sukhumvit Road.
- Strategische verstikking: conservatieve partijen sluiten deals in achterkamertjes, terwijl ze publiekelijk doen alsof ze elkaars bloed wel kunnen drinken.
- De senaat als slotgracht: zelfs met minder macht blijven deze benoemde edellieden de ideale handlangers voor iedereen die verandering haat.
- Majesteitsschennis als muilkorf: een kritische opmerking over het systeem leidt in Thailand sneller naar de gevangenis dan een bankoverval in een gemiddelde actiefilm.
Hoewel de tanks momenteel netjes in de kazerne staan of naar de grens met Cambodja worden gemanoeuvreerd. En de militairen beweren dat ze alleen nog maar over de bloemetjes gaan; is hun invloed dieper geworteld dan de kiespijn van een suikerpatiënt in een snoepwinkel. De grondwet van 2017 blijft een meesterwerk van autoritaire architectuur waarin elke democratische uitgang is geblokkeerd door een juridische valstrik of een militaire veto-optie. De interim-regering onder Anutin voert een zorgvuldig geregisseerde choreografie uit die bedoeld is om de wereld te sussen, terwijl de echte machthebbers achter de schermen aan de touwtjes trekken.
De verkiezingen van 8 februari zijn geen strijd om de macht, maar een rituele bevestiging van de machteloosheid van de gewone burger. De belangrijkste conclusie is dat je in Thailand wel mag stemmen, maar dat de winnaar altijd de gevestigde conservatieve orde is die lachend toekijkt hoe het volk hoopvol de stembureaus vult. Echte democratie blijft hier een fata morgana die prachtig glinstert in de hitte, maar verdwijnt zodra je denkt dat je er eindelijk bent.
Over deze blogger
- De Expat (66) woont al 17 jaar in Pattaya en geniet van elke dag in het land van melk en honing! Vroeger werkzaam in de wegen en waterbouw, maar het grillige weer in Nederland ontvlucht. Woont hier met zijn Thaise vriendin en twee honden net buiten Pattaya, op 3 minuten loopafstand van het strand. Hobby's: genieten, uitgaan, sporten en met vrienden filosoferen over voetbal, Formule 1 en politiek.
Lees hier de laatste artikelen
Column16 maart 2026Column – De digitale fata morgana van de toetsenbordenridder
Column8 maart 2026Column – Gevangen in het paradijs door geopolitiek geknal en zuinigheid
Column27 februari 2026Column – De harige dictatuur van de Thaise bovenbaan
Column18 februari 2026Column – Thailand is klaar met Cheap Charlies, asociale toeristen, criminelen en misbruik van visumregels
Raak en fraai verwoord. Maar je zou toch denken dat aan deze schertsvertoning ooit een einde moet komen, op veel gebieden raakt Thailand achterop en dreigt het in velerlei opzichten een achterlijk land te worden(voorzover het dat al niet is). Of ben ik nou naïef?
En toch blijft de wereldpers overwegend met een kritiekloze perceptie (door een roze bril dus) naar Thailand kijken. Wanneer ze bijvoorbeeld verslag doen van de verkiezingsresultaten en de ‘democratische’ perspectieven ervan. Of wanneer het grondwettelijk hof de dromen van miljoenen progressieve kiezers (Move Forward) geraffineerd en doordacht aan diggelen heeft geslagen. Ook met ‘De grote Thaise stembusgoocheltruc’ is Thailand een meester van de illusie En men komt ermee weg, dat is beproefd. Amazing toch ?
Gisteren verscheen in de Financial Times een zeer kritisch artikel met de titel: Thailand, de zieke man van Azië. Dit was onleesbaar voor de meesten in Thailand. Thailand IS al een achtetlopertje in Azië, en zolang er geen fundamentele veranderingen kojen, wordt dit voor 95% van de Thais alleen erger. Goocheltruukjes als lotto’s e.d. zullen daaraan niets veranderen. Voor expats is de roze bril.
Ik denk dat jij te veel in je eigen kringetje ronddraait. De BBC heeft een prachtstuk over 8 februari as waarin veel achtergronden en hoe de vlag er nu bij hangt: https://www.bbc.com/news/articles/cp820jrq3yvo
De laatste alinea verklaart veel: “Als Thailand een functionerende democratie was geweest, zou dit allemaal niet gebeurd zijn,” zegt Siripan Nogsuan Sawasdee, politicoloog aan de Chulalongkorn Universiteit. “We hebben regelmatig verkiezingen, soms onderbroken door militaire staatsgrepen. Maar verkiezingen bepalen alleen wie er in het Lagerhuis van het parlement vertegenwoordigd is. Ze bepalen niet wie er regeert. Dat wordt bepaald door elitenetwerken en niet-gekozen instellingen die een veto hebben uitgesproken tegen de wil van de kiezers.” Misschien eens je roze brillen obsessie wegleggen?
Prof. Dr. Siripan Nongsuan Sawasdee gaf mijns inziens een goede analyse van de politieke situatie in Thailand die helemaal overeenkomt met de pessimistische visie van De Expat.
“2026 General Elections: Triangular party politics under conservative containment”
https://prachataienglish.com/node/11747
En de originele Thaitalige versie:
“เลือกตั้ง’69 การเมืองสามเส้า ใต้ ‘การล้อมกรอบ’ ของชนชั้นนำ”
https://prachatai.com/journal/2026/01/116200
Niet met je eens. Dit stuk is van enkele weken geleden. De propaganda-karavanen waren nog op stal. ‘Prachatai’ sprak met de professor om een beeld te krijgen hoe het na zondag as er voor zou staan. Zij is wel degelijk hoopvol. Ruud B heeft in zijn Drieluik een goede schets gegeven hoe TH in de afgelopen 30 jaar in 2026 is beland. Vol stagnatie, wantrouwen, belangen en herhalingen van fouten. Daarover cynisme bedrijven is niet moeilijk. De professor daarentegen is hoopvol: (quotes)
1- “ze merkt op dat de komende verkiezingen waarschijnlijk een “driehoeks” scenario zullen vormen, waarbij de drie belangrijkste partijen – Bhumjaithai, Pheu Thai en de Volkspartij – geen groot verschil in stemmenaandeel zullen laten zien. […..]
2- “De algemene verkiezingen zijn als een politiek spel met een vooraf geschreven script, zonder noemenswaardige veranderingen. Toch benadrukte Siripan dat er wel degelijk een dynamiek van verandering gaande is. Enerzijds kan die verandering gestuurd worden, anderzijds wordt ze nog steeds bepaald door de aard van de maatschappij zelf.”
3- “Ik wil dat mensen nadenken over wat voor politiek systeem we na de verkiezingen het liefst willen: zoals voorheen, met snelle veranderingen, of met geleidelijke veranderingen. Het grootste gevaar is dat de conservatieve elite wil dat de verkiezingen geen verandering en geen hoop brengen. Als we denken dat we rechtstreeks tegen deze macht strijden, kunnen we het ons niet veroorloven om de hoop in verkiezingen te verliezen. Zelfs als de verkiezingen niet meteen aan onze verwachtingen voldoen, zijn ze nog steeds het enige middel waarmee we onze visie op het gewenste politieke systeem daadwerkelijk kunnen realiseren”, aldus mevr.. Siripan, hoogleraar Thai politicologie.
‘Waarschijlijk’, ‘kan’ en ‘hoop’ (als uitgestelde teleurstelling?). Neen cynisch kan je dat niet noemen
Ik interpreteer haar analyse toch wat pessimistischer, realistischer(?), Willem2.
Met name door de uitspraak “Parties can form a government because they are “allowed” to, and they can operate only within the space the elite define for them. If they step outside the boundaries, the elite have several enforcement tools, ranging from party dissolution to criminal lawsuits, disqualification, or even forming a new party to challenge them.”
Het conservatieve en royalistische establishment bepaalt wie mag gaan ‘regeren’ en hoeveel speelruimte zij heeft. De conservatieve/royalistische partijen krijgen alle ruimte, de Phue Thai een hazenpaadje en voor de People’s Party betekent dat koorddansen, totdat het establishment een geschikt moment ziet om, middels de ‘onafhankelijke’ instituten en desnoods het leger, het koord door te knippen.
Ik verwacht dat niet lang na de verkiezingen de 44 MFP leden die getekend hebben voor amendering van 112 voor 10 jaar of levenslang een verbod op een politieke functie krijgen.
Ik heb het interview verleden maand ook al gelezen, en inderdaad: op het eind (Willem2 geeft dat aan in punt 3) zegt zij bewust te zijn van conservatieve tegenkrachten. Maar als die weer een scenario bedenken zoals jij schetst- tegenwerken van PP als zij de regering kan samenstellen op basis van de stemuitslag, 44 oud-MFP leden verhinderen politieke functies te bekleden, conservatieve partijen onder leiding van BJT een kabinet laten vormen- dan gaat TH een enorme zeperd oplopen. De EU heeft TH al in de smiezen nadat de vorige premier in China een wit voetje is gaan halen vanwege alle scam die Chinese toeristen in TH te beurt is gevallen, en vervolgens een groep Oeigoeren werden afgevoerd. En onder huidige premier is in China een grote bestelling marine materieel besteld, hetgeen Trump niet lekker zit. De VS heeft al minder met TH op vanwege een te grote export, die nog niet is hersteld. En binnen de ASEAn is TH terrein aan het verliezen aan Vietnam en Indonesië. TH kan zich zoveel niet meer permitteren, en zo ja: dan wordt het op eieren lopen. Ze zullen denken dat zij er een teveel van hebben, maar dat kan wel eens fors tegenvallen. We zullen zien komende weken/maanden.
En waar zijn de landen die hierdoor al concrete voorwaarden hebben opgelegd om diplomatieke, economische en politieke relaties met Thailand aan te gaan ? Men weet het misschien wel maar het ook in deze kwestie is er cognitieve dissonantie. Ook zo herkenbaar. .
Er zijn nogal wat landen op deze aardbol waar gerotzooid wordt met verkiezingsuitslagen. Om Thailand een achterlijk land te noemen vind ik wel erg ver gaan. Het land waar dhr. Vondeling vandaan komt is nou ook niet bepaald zonder smet en dat is wel heel zwak uitgedrukt.
We zullen zien na zondag wat er gebeurd, maar de jonge stedelijke Thaise middenklasse is veel slimmer dan je denkt en blijft dit niet meer slikken, vele van de Belgische/Nederlandse expats wonen nu juist in het rurale gebied van Thailand waar deze veranderingen niet doordringen. En de bevolking nog om te kopen is met 500b….
Dat omkopen voor 500 baht was hier in Nongprue ook aan de orde, tot ik zei betaal dan maar eerst aan het vrouwtje, want in het verleden is dit ook nooit betaald, en plots was het niet meer nodig. Desbetreffende die het kwam vragen zal de centjes wel in eigen zak steken zeker.
In ‘mijn’ dorp wordt die 500 baht gewoon cash uitgedeeld hoor – inmiddels al 2x en het is nog geen zondag…….
Hier in Nongkhai kreeg mijn vrouw en vriendinnen 6x 500 baht =3000 baht om te stemmen op bepaalde persoon.
3000 baht maal zoveel stemgerechtigden loopt in de miljarden baht dan gaat het nog niet zo slecht in Thailand toch.
Ook in Korat is het gewoon nemen, want het wordt gegeven. Een kennis van ons meldde van 4 x 300B. Er zijn per persoon meerdere grotere bedragen. Die gaan over meerdere schijven. Hoe meer handen aan de schijven ‘draaien’ hoe minder de ‘donatie’. Dat verklaart waarom in de ene plaats 5 en in de andere 300B ‘genomen’ is. Zonder gene, zonder schroom. En was Thailand niet een ‘cultuur van schaamte’? Sabaai sabaai, toch? Kriengtjai! Maipenraai. De hond of de kat? Wat maakt het uit. Wij vragen D66/VVD/CDA toch ook om ‘donaties’? Via ‘petities. Dat weer wel!
Om het even wat er zondag gebeurd en hoe slim de jonge stedelijke Thaise middenklasse ook moge zijn , bij ongewense resultaten volgt er dan de grote ‘ stembusgoochelruc . Lukt die niet dan kunnen de lijken bi neergeslagenj betogingen nog altijd later reincarneren. Mai pen rai.
Mijn vrouw en haar dochter kregen elk B600 via een dame die namens de Phuyabaan organiseert. Elk huishouden krijgt dit. Gulle gever: Manat Prompao, die is hier de grote man in de provincie is.
En mocht je er toch nog goed uitkomen van de uitslag tijdens de verkiezingen.
Dan zoeken ze wel net zo lang tot ze iets kunnen vinden, als ware het een ooit eens vergeten te betalen van een parkeerbon van jaren geleden.
Janneman.
Een column gebaseerd op vooroordelen terwijl de schrijver zijn zgn schaapjes helemaal op het droge heeft.
Is de juiste volgorde niet dat er nu er daadwerkelijk verkiezingen zijn, met de nodige anekdotische omkoperij praktijken van wederom rode populistische partijen, en dat we later deze week gaan zien hoe het gaat uitpakken?
Voorlopig is het wel zo dat het volk het stemmen nog steeds als groot goed ziet, terwijl in de landen waarbij men het hardst over democratie schreeuwt de opkomst niet laat zien dat het volk het belangrijk vindt.
Dus column schrijver, ik zie graag een vervolg in de vorm van een reflectie over de ingenomen mening na de verkiezingen.
Feit blijft dat zo’n beetje alles boven de 40 conservatief blijft stemmen en dat de uitkomst het land niet vooruit gaat brengen en wij als wijsneuzen er geen aandacht meer moeten schenken.