Column – Thailand: Waar niets is wat het lijkt
Thailand is een land waar de werkelijkheid kronkelt als een tuktuk door de overvolle straten van Bangkok: vol onverwachte wendingen, een flinke dot chaos en een verrassende eindbestemming. Hier is niets wat het lijkt, en wat het lijkt te zijn, transformeert vaak voordat je het goed en wel hebt gezien. Dit geldt niet alleen voor gender, maar voor alles: van glimlachen die onderhandelingen verhullen tot gerechten die onschuldig lijken maar je tong in vuur en vlam zetten.
Neem de beroemde kathoeys, beter bekend als ladyboys. Voor de gemiddelde Westerling, vastgeroest in hokjesdenken, is de eerste ontmoeting vaak een verwarrende ervaring. “Dat was een man?” vraagt de toerist, terwijl de Thaise ober — met perfect getekende wenkbrauwen en lippenstift die de hele avond meegaat — kalm het wisselgeld overhandigt. Nee, dat was geen man. Dat was gewoon iemand die zichzelf is, met een zelfverzekerdheid waar velen alleen maar van kunnen dromen.
In Thailand is gender niet zwart-wit, maar een levendig kleurenspectrum. Geen eeuwige discussies over wie naar welk toilet mag; hier vloeit gender net zo moeiteloos als de rivieren door het landschap. En het mooie? Dit is geen hippe trend, maar diepgeworteld in de cultuur. De boeddhistische filosofie draait om harmonie en tolerantie, en de kathoeys zijn net zo integraal als de tempelklokken en het gerinkel van ijsblokjes in een koude Thai iced tea. De boodschap: wees wie je bent, zolang je de balans niet verstoort.
Maar laten we niet doen alsof alles perfect is. Ja, Thailand lijkt het walhalla van acceptatie, maar zelfs hier worstelen genderdiverse mensen met stigma. De glitterjurken en de staande ovaties in nachtclubs verhullen de realiteit niet: in het dagelijkse leven kunnen kathoeys en Toms (masculiene vrouwen) nog steeds te maken krijgen met gefluister en een scheve blik. Tolerantie is niet hetzelfde als volledige acceptatie. Zelfs hier niet.
En dan hebben we de Toms en Dees, termen die klinken als een cabaretduo maar eigenlijk een fascinerend sociaal fenomeen belichamen. Een Tom is een vrouw met een masculiene uitstraling, een Dee haar vrouwelijke wederhelft. Hier geen boze tweets of ongemakkelijke gesprekken over voornaamwoorden. Het is gewoon zoals het is. In Thailand lijkt men te denken: zolang jullie gelukkig zijn en samen pad Thai kunnen delen, wie ben ik dan om er iets van te vinden?
En toch de economische laag van deze genderdiversiteit is niet te negeren. In een land waar toerisme alles opslurpt, schitteren kathoeys vaak letterlijk in de schijnwerpers. Van cabaretshows tot reclames; voor een paar baht extra vormen ze de glitterpijlers van de industrie. En diezelfde toerist die enthousiast applaudisseert, keert vaak terug naar huis om daar met een ongemakkelijke glimlach diversiteit te omzeilen.
Maar oordeel niet te snel. Thailand is geen simpel paradijs en geen exotisch curiosum. Het land is een spiegelpaleis, waarin elke spiegel een ander verhaal vertelt. Zelfs de glimlach van een verkoper kan een verkapte uitnodiging tot afdingen zijn. De werkelijkheid hier is vloeibaar, beweeglijk, nooit helemaal wat je denkt. En dat is misschien wel de mooiste les die Thailand biedt: niets is wat het lijkt, behalve dat.
Over deze blogger
- De Expat (66) woont al 17 jaar in Pattaya en geniet van elke dag in het land van melk en honing! Vroeger werkzaam in de wegen en waterbouw, maar het grillige weer in Nederland ontvlucht. Woont hier met zijn Thaise vriendin en twee honden net buiten Pattaya, op 3 minuten loopafstand van het strand. Hobby's: genieten, uitgaan, sporten en met vrienden filosoferen over voetbal, Formule 1 en politiek.
Lees hier de laatste artikelen
Column16 maart 2026Column – De digitale fata morgana van de toetsenbordenridder
Column8 maart 2026Column – Gevangen in het paradijs door geopolitiek geknal en zuinigheid
Column27 februari 2026Column – De harige dictatuur van de Thaise bovenbaan
Column18 februari 2026Column – Thailand is klaar met Cheap Charlies, asociale toeristen, criminelen en misbruik van visumregels
“Niets is wat het lijkt” is denk ik vooral van toepassing op westerlingen die menen dat Thailand, Azië, zóóó anders is en het al in een hokje hebben gestopt. Wie dan gaat rondkijken komt wellicht te weten dat ook in het Boeddhisme de man hoger geplaatst staat dan de vrouw. Er zijn diverse verhalen over (vorige levens) van de Boeddha waar ik bepaald niet vrolijk van wordt (voetnoot)… Het beste wat je kan overkomen is de staat van verlichting bereiken en niet meer herboren worden, maar als je toch terug komt op aarde dan als man. Kom je als vrouw terug, of iets er tussen in, dan heb je toch minder verdiensten gemaakt in je vorige leven, verkeerd gedrag vertoont. Met die bril op is het krijgen van een kind dat een jongetje lijkt maar meent (meer) een meisje te zijn toch jammer, maar geen paniek, doe goed en in een volgend leven kom je wellicht wel terug als man. En zo gezien kun je een katoey ook prima tolereren, volgende keer beter…
Maar tolereren is per definitie géén accepteren, respecteren. Niet zelfs hier niet, nergens niet. Gelukkig zijn er wel mensen die kunnen accepteren dat zaken als geslacht, geaardheid enzovoorts geen binair iets is. Dan kun je prima iemand accepteren wiens geslacht anders is dan “geboren met een .. tussen de benen, dus een…”. Dan is er ook geen reden tot triest gedoe over naar welke WC iemand zou moeten.
Grote vraagt blijft, welk deel van de mensheid accepteert dat de wereld niet in een paar eenvoudige hokjes of labels met simplistisch wij en zij, dit en dat, op te delen valt?
Voetnoot: zo maar een voorbeeld, de Andabhuta Jataka, die stelt dat vrouwen niet te vertrouwen zijn… Dat maakt dat ik mij ongemakkelijk voel.
“Niets is wat het lijkt in Thailand”, schrijf je geheel terecht Expat. Inderdaad, het lijkt alsof de farang Thailand beter begrijpt dan de Thai zelf!
“De boeddhistische filosofie draait om harmonie en tolerantie,…”, schrijf je. Daar moet ik je toch tegenspeken, Expat. Het boeddhisme is zéér intolerant waar het egoïsme, hebzucht, onwetendheid en geweld betreft.
U verdient wellicht: ‘het Boeddhisme is vooral in Thailand zeer intolerant ()’. Zo het volk zo hun interpretatie van het Theravada Boeddhisme: af en toe wat tamboon geven en alles komt wel in orde… A la carte dus.
Je haalt de woorden van Tino Kuis uit zijn verband. Dat is jammer. Tino zegt dat het dat het Boedhisme egoïsme, hebzucht, onwetendheid en geweld absoluut afwijst. De leer staat er zeer intolerant tegenover. Tevens voor wat betreft het manipuleren van en met woorden en het pogen geslepen te zijn.
Maar inderdaad de Boeddhistische filosofie (dharma) draait wel heel degelijk om ’tolerantie en harmonie’ en het handelen op de juiste manier en om de juiste redenen. De absolute ‘waarheid’ bestaat niet (en al zeker de mijne niet) maar
het besef van de steeds veranderlijke en aan elkaar gerelateerde dingen (de mens en zijn onlosmakelijke omgeving in de wetenschap benoemd als de relatie tussen nature en nurture) kan hierbij helpen om tot nieuwe inzichten te komen.
Tino,
“het lijkt alsof de farang Thailand beter begrijpt dan de Thai zelf”….
Nagel op de kop. Zelfkritiek ?
.
Inderdaad, zelfkritiek en twijfel. Dat probeer ik voor mezelf als hoogste goed te hanteren.
Wim Helsen, Vlaams cabaretier en acteur, zei onlangs in een van zijn TV-optreden: “soms ben ik bang van een geit. Dan kijk ik om me heen, en is er geen.” Dat geldt ook voor Thailand. Je hoeft er niet bang voor te zijn. Thailand is anders, maar daarom niet vreemd. Dat eens goed om zich heen kijken dat zouden er meer moeten doen. Eb dan blijkt het wel allemaal mee te vallen.
Kathooys ook het wel het derde geslacht genoemd, lijken in Thailand erg geaccepteerd maar zijn dat in wezen niet. Naast dat ze dus als een kharmische vergissing beschouwd worden, voorwerp van spot zijn in de entertainmentindustrie (vooral in soaps, talkshows, films, theater …) en nog heel vaak gediscrimineerd worden in de beroepscategorieen met hogere verantwoordelijkheden, zijn ze enkel een dankbare oplossing voor gays die een relatie met een andere man willen aangaan zonder gezichtsverlies. De prijs die ze daarvoor moeten betalen ligt hoog. Het moet dan ‘maar’ een transgender zijn en de ‘prijs’ dient men ook letterlijk te nemen. Je moet immers als Thai al heel goed bij kas zitten om een kathooy te kunnen onderhouden en mogen te ‘bezitten’. Onder die vorm wordt het volgens de Thaise culturele en sociologische normen wat beter geaccepteerd. Maar het betert: achter een betaalmuur zijn er preutse gay soaps te bekijken en heel soms kan je al eens 2 homoseksuele jongens hand in hand zien lopen. Een van de twee zal dan steevast zeggen: ‘This is my wife’. Inderdaad niets is wat het lijkt in Thailand: in se is het land heel heteronormatief. net zoals Thailandblog: in 99 procent van de gevallen omschrijft men hier partners als echtgenotes. Een gelijkaardig fenomeen zoals ‘zo het baasje zo de hond’.
Nou Rudy,
Dán snap je het niet zo.
Want kathooy vallen niet op gay-mannen, maar op hetero-ingestelde mannen.
En gay’s vallen op gay’s !
Ik weet het want in mijn kennissenkring zitten er, zowel gay’s, kathooy’s en hetero’s.
In mijn kennissenkring ben ik zelf gay en mijn al bijna 20 jaar samenwonende Thaise vriend ook :-). Zijn beste vrienden zijn zowat allemaal Katooys. Zij vallen overwegend op gays maar wel van het ’top’-type en dus niet ‘bottom’ want anders gaat het wel wat moeilijk . Een ’top’ gay is uiteraard niet hetero ingesteld behalve dan gedeeltelijk biseksuelen Wat een heteronormatieve gedachte :-). Uiteraard krijgen katooys wanneer ze hun lichaam verkopen ook vele farang heteromannen of verdoken gay farangs als klant. Van de eerste catagorie hebben sommigen dat niet eens door. Altijd grappig om dat van Kaatooys te horen vertellen. Het seksleven van Katooys in hun privéwereld (onder Thai) is niet hetzelfde als in de barbusiness. Schoenmaker blijf bij je leest?
Heeft om die reden dan de titel betrekking op jezelf? Stel je je daarom zo dwars op?
En aansluitend op mijn vorige post wil ik nog even aanstippen dat ook Thai heel hokjesgericht denken. m
Vooral Isaaners kennen het woord ‘gay of ”homosexual’ niet. Je bent ‘a man’ en dan valt je op een vrouw. Val je als man op mannen dan ben je ‘not a man’
maar een ‘Katooy’ (?) Begrijpe, wie begrijpen kan. Door hun ernstig gebrek aan onderwijs en onderricht kunnen ze niet plaatsen dat ‘een man’ ook op mannen kan vallen. Proberen (in het beste geval) sommigen onder ons een heel leven lang een Thai te begrijpen, begrijp dan dat Thai (in het beste geval) zichzelf niet begrijpen. Maar toegeven gaan ze uiteraard nooit doen. Bij vragen daarover lopen ze, zoals in andere heikele kwesties gewoon weg. Niets is inderdaad wat het lijkt in Thailand. Bedankt expat om ook dit onderwerp te hebben aangestipt.
Prachtig stukje Expat.
Dan heb ik het verkeerd begrepen. De expat’ moest tegengesproken worden omdat hij schreef dat het Boeddhisme draait om harmonie en tolerantie. Als het Boeddhisme volgens hem net zeer intolerant is waar het egoisme, geweld, hebzucht en onwetendheid betreft dan streef je toch net naar harmonie en tolerantie? Sorry het zal zeker aan mij liggen maar ik snap nooit de tegenspraken in Tino zijn tegenspraak.
Tino schrijft: “Het boeddhisme is zéér intolerant waar het egoïsme, hebzucht, onwetendheid en geweld betreft.” De Expat zegt: “De boeddhistische filosofie draait om harmonie en tolerantie”. Is nu het boeddhisme tolerant jegens akelige karaktertrekken, omdat ze vreedzaamheid nastreeft? Als harmonie je streven is, keur je tweespalt en verdeeldheid dan maar niet af? Integendeel, boeddhisme veroordeelt kwalijke zaken wel degelijk, zoals andere levensbeschouwelijke stromingen. Maar je moet het wel willen begrijpen. Als ik opper: laat de Thai maar doen wat hij wil- het is immers zijn land, zijn mensen, zijn tradities en gewoontes, zijn omgaan met de dingen des levens, zijn ‘cultuur’, ben ik ook niet tegen alle misdadigheid dat ook dagelijks plaatsvind? Is het eigenlijk niet zo dat de dingen niet begrijpen een uitdaging vormt tot meer nadenken?
Inderdaad Antoon daarom ben ik zo een liefhebber van filosofie. De dingen niet begrijpen, vragen stellen en de antwoorden niet vinden vind ik vaak belangrijker dan de antwoorden. Wat ik wel jammer vind is dat ik die invalshoek zelden door Thais zie hanteren. Zij hoeven mij uiteraard geen antwoorden te geven want veelal zijn die er niet. Maar de vraag stellen wil men ook niet en bijgevolg is er onder meer (zelf)onderzoek dus ook niet. En dat frustreert me soms . Dat Thai zich zonder vragen gewoon als het alwetende centrum van het universum gaan bepalen (zoals Rob V. In ongeveer dezelfde woorden dat ook stelt). Als ik het goed begrijp uiteraard.
Ik heb dat vaker gehoord van mede-farang, dat: “Thai zich zonder vragen gewoon als het alwetende centrum van het universum gaan bepalen”. Ik geloof er niks van. Volgens mij is het meer een frustratie van die farang omdat zij geen vat krijgen op Thai. Die laten het achterste van de tong niet zien. En terecht. Waarom zouden ze? Thai weten maar al te goed dat farang slechts passanten zijn. Dankzij hun geld zin ze er. Daar is gebruik van te maken. En hoe. Vandaag nog een bericht van een iemand die 2 rai grond aankoopt voor zijn vriendin. En denkt aan die koop rechten te kunnen ontlenen. Hoe naïef. Thai weten maar al te goed hoe afhankelijk ze zijn: hun economie draait op toerisme, hun arbeid vindt plaats in buitenlandse fabrieken, hun investeringen komen van ver, hun politici duiken er onder, hun doktoren behalen er hun diploma’s, in de eigen regio staan ze alleen, op internationaal vlak niet gezien, zelfs Chinezen blijven weg. Dat ze elkaar wijsmaken ’top of the bill’ te zijn? Laat gaan, wat meer hebben ze?