Voor veel buitenlanders leek een huis kopen via een Thais bedrijf jarenlang een handige omweg. Op websites van makelaars duikt die route nog steeds op, vaak verpakt als veilig en gebruikelijk. Maar in Thailand groeit de druk op zulke constructies snel, nu de overheid scherper controleert op schijnbedrijven en nominees.
Een recente overheidsactie laat zien dat het niet meer gaat om losse controles, maar om een brede campagne waarbij verschillende diensten gegevens combineren. Daarbij speelt kunstmatige intelligentie een steeds grotere rol. Wie land bezit via een nominee-constructie, loopt daardoor meer risico op onderzoek, juridische problemen en verlies van bezit.
Oude sluiproute, nieuw risico
Jarenlang kozen sommige buitenlanders voor een bekende omweg: een huis kopen op land dat formeel in handen was van een Thais bedrijf, terwijl de feitelijke zeggenschap elders lag. Op papier leek dat soms netjes geregeld, maar in de praktijk draaide het vaak om een constructie met stromannen of aandeelhouders zonder echte rol. Zeker als het niet ging om een appartement dat onder de Condominiumwet valt, was dit voor veel kopers een manier om toch controle over land en woning te krijgen.
Wat lang als grijs gebied werd gepresenteerd, komt nu nadrukkelijker in beeld als iets waar de overheid tegen optreedt. Dat maakt de waarschuwing voor deze route opnieuw actueel, juist omdat zulke aanbiedingen nog steeds zichtbaar zijn in de vastgoedmarkt.
Overheid pakt nominee constructies steviger aan
De huidige campagne laat zien dat Thailand de strijd tegen nominee-structuren serieuzer organiseert dan voorheen. Het gaat niet alleen om controle bij één loket, maar om samenwerking tussen meerdere overheidsdiensten die informatie naast elkaar leggen. Daardoor wordt het moeilijker om papieren constructies in stand te houden die vooral bedoeld zijn om de wet te omzeilen.
Volgens de nieuwe lijn kijkt de overheid scherper naar wie werkelijk profiteert van een bedrijf, wie de aandelen heeft betaald en wie de feitelijke controle uitoefent. Daarmee verschuift de aandacht van alleen documenten naar de werkelijkheid achter de constructie. Voor buitenlandse bezitters van land via een bedrijf is dat een belangrijk signaal.
AI helpt bij de grote schoonmaak
Een opvallend onderdeel van deze aanpak is het gebruik van AI. Dat is logisch, want de Thaise Land Offices hebben al jaren te maken met veel dossiers en beperkte mankracht. Door digitale systemen en data analyse te combineren, kunnen afwijkende patronen sneller worden opgespoord. Denk aan bedrijven met dezelfde aandeelhouders, verdachte eigendomsstructuren of herhaalde transacties die niet goed verklaarbaar zijn.
Die technologische steun maakt de campagne niet alleen groter, maar ook gerichter. Waar controles vroeger vaak traag en versnipperd verliepen, kan de overheid nu sneller verbanden leggen tussen registraties, aandeelhouders en eigendom. Daardoor neemt de kans toe dat schijnconstructies eerder aan het licht komen dan vroeger.
Ook makelaars en adviseurs liggen onder vuur
De discussie beperkt zich niet tot kopers alleen. Er klinkt ook kritiek op makelaars, tussenpersonen en juridische adviseurs die zulke constructies jarenlang hebben aangeprezen alsof ze normaal en veilig waren. Nog altijd verschijnen op sommige vastgoedsites aanbiedingen waarin bezit via een bedrijf impliciet of expliciet als oplossing wordt neergezet.
Juist daar wringt het. Wie actief meewerkt aan een constructie die bedoeld is om regels te omzeilen, helpt een praktijk in stand die steeds moeilijker te verdedigen is. Dat geldt des te meer in een sector waar kennis van eigendom, titel en hypotheek onmisbaar is. De roep om ook deze groep strenger aan te pakken, zal daarom waarschijnlijk verder toenemen.
De boodschap is inmiddels helder: wie in Thailand vertrouwt op een nominee constructie om landbezit af te schermen, begeeft zich op steeds dunner ijs. Wat jarenlang werd verkocht als slim geregeld, kan nu omslaan in een juridisch en financieel probleem. Voor kopers, verkopers en bemiddelaars is voorzichtigheid geen luxe meer, maar noodzaak.
Ingezonden door Walter E.J. Tips