Hoe jammer genoeg ‘Oranje zich schuldig maakt aan het neerkijken op de provincie – Thaise politiek: intellect versus realiteit (lezersinzending)
In een tweetal online-artikelen werd begin van de week forse kritiek geuit op het handelen van de People’s Party (PP) en haar leider Natthaphong Ruengpanyawut. De artikelen schetsen een beeld van een partij die door tactische fouten van haar leider en een arrogante houding van haar achterban een zware nederlaag heeft geleden, ondanks het succes in de hoofdstad. De PP lijkt haar eigen grootste vijand te zijn geworden.
1- NATTHAPHONG EN ZIJN PP CREËERDEN HUN EIGEN ‘FRANKENSTEIN”
De scherpste kritiek op Natthaphong is dat hij zelf de weg heeft vrijgemaakt voor de overwinning van zijn rivaal, Anutin Charnvirakul (Bhumjaithai-partij). In september vorig jaar stemden Natthaphong en de PP voor Anutin als premier. Volgens de artikelen was dit een naïeve en arrogante beslissing. Hierdoor kreeg Anutin de macht om belangrijke posten en gouverneurs te benoemen, wat de basis legde voor zijn enorme verkiezingswinst (van 71 naar bijna 200 zetels). Natthaphong wordt verweten dat hij nooit excuses heeft aangeboden voor deze “kortzichtige” zet.
De twee artikelen wijzen op een gebrek aan bescheidenheid binnen de partij en bij haar achterban. Na het verlies in de provincies hebben PP-aanhangers de kiezers daar “dom” genoemd en beweerd dat ze het systeem niet begrijpen.
Citaat: “After the election, once the results were known, they looked down on and insulted people in the provinces who did not vote for them, calling them stupid and accusing them of not understanding the political system — claiming that MPs are only responsible for proposing and scrutinising laws, not for listening to people’s problems.”
(Google Translate: “Na de verkiezingen, toen de uitslag bekend was, keken ze neer op en beledigden ze de mensen in de provincies die niet op hen hadden gestemd. Ze noemden hen dom en beschuldigden hen ervan het politieke systeem niet te begrijpen. Ze beweerden dat parlementsleden alleen verantwoordelijk zijn voor het voorstellen en controleren van wetten, en niet voor het luisteren naar de problemen van de mensen.”)
Dit wordt gezien als een herhaling van oude elitaire fouten uit het verleden. Senator Angkhana Neelapajit bekritiseert de “nieuwe generatie” binnen de PP omdat ze niet luisteren naar advies en iedereen die kritiek heeft meteen aanvallen. Ze zouden gevangen zitten in een eigen bubbel (echokamer) waarin ze geloven dat alleen zij de waarheid in pacht hebben.
De PP lijkt steeds meer geïsoleerd te raken. De partij heeft een talent om bondgenoten te verliezen en ruzie te maken met eigen parlementsleden. De breuk tussen de “Oranje” (PP) en “Rode” (Pheu Thai) kampen is nu totaal. De harde kernen vallen elkaar constant aan, wat het pro-democratische kamp als geheel heeft verzwakt.
De PP is de “scherpe randjes” van haar campagne kwijtgeraakt. Thema’s zoals de hervorming van de wet op majesteitsschennis of de strijd tegen de militaire dictatuur zijn minder effectief geworden om kiezers te mobiliseren. Bovendien probeerde de PP mee te liften op ultranationalisme (rondom de grens met Cambodja), maar daarin werd ze moeiteloos overtroffen door de Bhumjaithai-partij.
Hoewel de PP een historische overwinning behaalde in Bangkok (alle zetels), onderstreept dit volgens de auteurs juist het probleem: de PP wordt steeds meer een partij van de stedelijke elite, terwijl ze het contact met de realiteit en de behoeften op het platteland verliest. Wetenschapper Pavin Chachawalpongpun waarschuwt dat zolang PP-aanhangers provinciale kiezers blijven beledigen, de partij nooit een nationale meerderheid zal behalen.
https://world.thaipbs.or.th/detail/return-of-bangkok-versus-provinces-debate/60377 (9 feb.)
2- INTELLECT DAT HET AFLEGT TEGEN CONSERVATISME
De paradox is dat telkenmale hoogopgeleide, intellectuele zwaargewichten (Oxford, Harvard, tech-ondernemer) tot 3x toe in dezelfde politieke valstrikken lopen. Is het een mix van ideologische overmoed en tactisch amateurisme, of zit er een diepere laag onder die te maken heeft met hun politieke DNA. Kunnen zij daarom “hazen” zo moeilijk vangen
Thanathorn, Pita en Natthaphong spreken de taal van de 21e eeuw: het gaat om begrippen als transparantie, data, mondiale standaarden en structurele hervormingen. Maar het probleem is dat de Thaise politiek buiten Bangkok nog steeds draait om cliëntelisme. (Baan Mueang- zie Wikipedia) De Bank van Thailand had het over extra opnames van kleine coupures bij commerciële banken tot honderden miljoenen baht. In de provincies stemmen mensen vaak niet op een ideologie, maar op de persoon die de weg repareert, bij begrafenissen verschijnt en lokale netwerken beheert. (Baan Yai- zie: Wikipedia). De PP-leiders onderschatten de kracht van het diepgewortelde netwerk van de gevestigde orde (TPTB). Zij lijken te geloven dat zij met hun “gelijk” het pleit al hebben beslecht.
Uiteindelijk hield de PP niet vast aan hun eigen ideologie. De PP bleek niet onbuigzaam. Ga je compromissen sluiten met het leger of met TPTB (zoals de Pheu Thai partij van Thaksin uiteindelijk deed), dan verlies je geloofwaardigheid. De “Anutin-blunder” van Natthaphong is er een schoolvoorbeeld van, en bleek een fataal experiment. Hij probeerde “politiek schaak” te spelen door Anutin te steunen, in de hoop zo een grondwetswijziging af te dwingen. Terwijl Natthaphong bezig was met democratische theorieën, gebruikte Anutin de verkregen macht om de provinciale structuren te consolideren. Als meester in de traditionele Thaise machtspolitiek veegde hij de PP van tafel. Natthaphong dacht dat hij een partner had gevonden voor hervorming, maar hij gaf zijn grootste concurrent simpelweg alle ruimte die maar kon.
Door tegenstanders argumenten te verschaffen, geven zij machthebbers precies de munitie die nodig is om hen via het rechtssysteem (het Constitutioneel Hof) uit te schakelen. Ze weten hoe de hazen lopen, maar ze weigeren mee te rennen in de richting die de gevestigde orde dicteert. Hun eigen richting bleek doodlopend te zijn: Thanatorn (Oxford), wegens leningen aan de FFP, tot 10 jaar een politieke ban en de partij ontbonden. Pita (Harvard) onderschatte de macht van de conservatieve senaat, en de weerstand tegen hervorming van artikel 112, werd tegengehouden premier te worden, zijn partij de MFP werd ontbonden, en hijzelf idem voor 10 uit de politiek verbannen. Natthaphong (bachelor Chulalongkorn), politiek onervaren bleek naïef in zijn steun aan Anutin, won de verkiezingen in Bangkok, maar verloor die in TH.
Wat overblijft is de vraag of een partij in Thailand überhaupt kan overleven als ze niet bereid is om concessies te doen aan heersende machten: is eender welke “Oranje-beweging” gedoemd om elke paar jaar van naam te veranderen en opnieuw te beginnen? Het lijkt erop dat als je het ene niet wilt, het andere moet.
3- HET SPEL VAN ANUTIN MET DE TROEFKAARTEN VAN DE PP
Anutin ontwikkelde een heel ander spel: het aan zich binden van de ‘gewone man en de vrouw in de straat’, door netwerken aan te grijpen, en door te zwaaien met de Thaise vlag. Anutin bleek een meester in ‘Pragmatisch Populisme’. De PP bleef praten over abstracte zaken als “structurele hervormingen” en “het breken van monopolies”. Anutin had het over zaken die de gewone Thai direct in zijn portemonnee of dagelijks leven voelde. Zijn beloften voor de verkiezingen van 2026 (vaak gebundeld onder de noemer “Economy 10 Plus”) waren uiterst concreet en gericht op het wegnemen van directe zorgen.
De kracht van Anutin is dat hij zijn beloften opdeelt. Hij geeft niet iedereen hetzelfde, maar hij geeft de ‘Baan Yai’ de middelen om gunsten uit te delen in hun eigen district. PP zegt: “We gaan de wet veranderen zodat iedereen gelijk is.” Klinkt ver weg en is onzeker. Anutin zegt: “Als je op mijn man stemt, zorg ik dat er dit jaar een nieuwe weg komt, je schuld wordt bevroren en je krijgt die elektrische scooter voor bijna niks.” Is tastbaar en direct. Anutin belooft ‘cadeautjes’ die gefinancierd worden door de overheid, maar uitgedeeld worden door zijn eigen netwerk. Voor een kiezer in de provincie die moeite heeft om de eindjes aan elkaar te knopen, wint een elektrische scooter van 300 baht het altijd van een discussie over Artikel 112 of de macht van het Constitutioneel Hof.
Anutin speelde de nationalistische kaart veel harder dan de PP, wat op het platteland erg goed werkte. Zijn meest opvallende belofte was het bouwen van een 100 kilometer lange muur en patrouilleweg langs de grens met Cambodja om illegale immigratie, drugs en smokkel tegen te gaan. De PP wil het leger kleiner, Anutin beloofde een vrijwilligersleger met een goed salaris. Zo hield hij het leger te vriend en beloofde werkgelegenheid aan jongeren op het platteland. De PP ziet dit als corruptie; Anutin ziet dit als effectief management.
Anutin heeft iets wat Natthaphong of Pita nooit zullen krijgen: het vertrouwen van ‘de gevestigde orde’. Hij is de perfecte ‘bliksemafleider’ voor de elite. Hij is conservatief genoeg om de monarchie en het leger niet aan te vallen, maar hij is ook een burgerpoliticus met alle democratische legitimiteit die je maar wensen kan. De stem van het volk in overgrote meerderheid behaald. Hij vormt geen dreiging voor de status quo, en speelt het spel binnen de lijntjes die de machthebbers hebben getrokken.
4- DE CIJFERS
Hoewel de officiële bevestiging door de Kiescommissie (EC) soms even op zich laat wachten, zijn de (vrijwel volledige) officieuze uitslagen op basis van 94-95% van de getelde stemmen al naar buiten gebracht. De data bevestigen het gigantisch verschil tussen “populair zijn in stemmen” (ideologie) en “zetels winnen” (machtspolitiek).
De zetelverdeling (prognose op basis van 94% telling (10 feb 26): https://www.thaipbs.or.th/election69/result/en?tab=summary
| Partij | Totaal zetels | Kiesdistricten (Provincies) | Partijlijsten |
| Bhumjaithai (Anutin) | ~194 | 175 | 19 |
| People’s Party (PP) | ~116 | 85 | 31 |
| Pheu Thai | ~76 | 60 | 16 |
| Kla Tham | ~57 | 55 | 2 |
| Democraten Party | ~22 | 22 | 12 |
De People’s Party heeft inderdaad geschiedenis geschreven in de hoofdstad: ze hebben naar alle waarschijnlijkheid alle 33 zetels in Bangkok gewonnen. Dit verklaart ook waarom ze zich aanvankelijk “overwinnaars” voelden op de verkiezingsavond. Als je naar de landelijke stemmen (Partijlijst) kijkt, is de PP met bijna 31% (geeft 31 zetels) veruit de grootste. Maar omdat ze de lokale districten aan BJT en Kla Tham hebben ze in totaal veel minder macht. Natthaphong wordt niet regerings-, maar oppositieleider.
De “zwijgende meerderheid”: (de stem op de partij-ideologie). De PP kreeg ongeveer 9,7 miljoen stemmen (31%) van de ‘partij-lijsten’, terwijl de winnende partij van Anutin bleef steken op ongeveer 5,9 miljoen (17,2%). Dit betekent dat de PP landelijk gezien nog steeds de populairste partij is, maar dat hun stemmen “verdampten” in de provinciale districten waar de Baan Yai van Anutin heersten.
Abhisit en de Democratische Partij hebben het in de districten (de provincies) heel zwaar gehad (slechts 10 zetels), maar hun landelijke populariteit is juist gestegen naar 11,09%. Hierdoor slepen ze 12 zetels binnen via de partijlijst. Ze zijn een “nationale” partij gebleven, ondanks de verliezen op lokaal niveau.
Kla Tham: Deze partij van Thamanat Prompow (een oud-vertrouweling van Prawit) is het tegenovergestelde. Ze hebben nauwelijks landelijke aanhang (1,84%, goed voor 2 zetels), maar ze zijn ijzersterk in de districten. Met 55 districtszetels laten ze zien dat hun ‘Baan Yai’ netwerk (lokale machthebbers) in specifieke regio’s extreem effectief is.
De opkomst was met ongeveer 65,2% aanzienlijk lager dan in de 75% van 2023. Analisten wijzen erop dat veel jonge kiezers of gedesillusioneerde “rode” kiezers dit keer thuisbleven. Er waren 52.922.923 geregistreerde kiezers. Het totaal aantal uitgebrachte stemmen komt neer op ongeveer 34,5 miljoen.
Het Referendum: met de verkiezingen werd er gestemd over een nieuwe grondwet. Ongeveer 60% tot 65% van de Thai stemde “JA” voor het herschrijven van de door het leger opgestelde grondwet van 2017. Dit is een bittere pil voor de conservatieven, want het volk wil dus wél een nieuwe koers, maar koos op lokaal niveau toch voor de “zekerheid” van Anutin.
Totaal uitgebrachte stemmen voor het Referendum: ruim 32,9 miljoen. Ongeveer 19,7 miljoen mensen (65,4%) stemden vóór een nieuwe grondwet, wat laat zien dat zelfs kiezers die op conservatieve partijen stemden, toch ook van de oude leger-grondwet van 2017 af willen.
Anutin heeft 251 zetels nodig om opnieuw premier te worden. Hij zal dus een coalitie moeten vormen. Met Kla Tham heeft hij die 251 zetels. Hij kan er enkele kleinere partijen bij doen. Met Pheu Thai komt hij uit op 270 zetels, ruim voldoende dus. Anutin begreep dat je in Thailand geen premier wordt door de populairste te zijn op Facebook of op de universiteiten van Bangkok. Je wordt premier door de meeste zetels te halen in de modder van de provincies, waar loyaliteit aan de lokale “baas” en nationalistische trots zwaarder wegen dan democratische hervormingen. Natthaphong dacht dat hij een schaakwedstrijd speelde; Anutin wist dat het een potje worstelen was—en hij kwam met een boksbeugel naar de ring.
5- ONRUST OM DE TELLING EN DE ‘ LEGAL TRAP’ DIE DICHTVALT
Ondertussen is het onrustig (11 feb 26) erg onrustig in Thailand. Slechts drie dagen na de verkiezingen staat de Kiescommissie (ECT) onder druk door een veelheid aan meldingen over onregelmatigheden. De officiële teller van de Kiescommissie staat op 113 formele klachten.
https://www.nationthailand.com/news/politics/40062371
En terwijl de discussie over de cijfers woedt, is de “gevestigde orde” alweer begonnen met de juridische aanval op de People’s Party. Afgelopen maandag heeft de anti-corruptiewaakhond 44 parlementsleden van de PP, waaronder leider Natthaphong, voorgedragen voor vervolging bij het Hooggerechtshof. De reden? Hun eerdere pleidooi in 2023 voor hervorming van de wet op majesteitsschennis. https://www.bangkokpost.com/thailand/general/3193620
Ingezonden door Ruud B.
Over deze blogger
Lees hier de laatste artikelen
Lezersinzending12 februari 2026Hoe jammer genoeg ‘Oranje zich schuldig maakt aan het neerkijken op de provincie – Thaise politiek: intellect versus realiteit (lezersinzending)
Visum Kort Verblijf12 februari 2026Schengenvisum: Verslag van een aanvraag voor visum kort verblijf in België
Belgie vraag12 februari 2026Thailand – Belgie vraag: Hoe voorkom je dubbele belasting als België en Thailand elkaar kruisen in je aangifte?
Lezersvraag12 februari 2026Thailand lezersvraag: Hoe krijg je Mijn ING en de ING App weer werkend als je nergens meer kunt inloggen?
Ruud,
wat wil je met dit selectief knip- en plakwerk eigenlijk bewijzen ?
perse hakken op een progressieve partij, te intellectueel ?
je kennis van de Thai (binnen kamers) politiek ? Je eigen ideologie ?
had het feitelijk al kunnen afleiden uit de keuze van je titel.