Parkinson is meer dan trillen en stijfheid. Veel mensen krijgen al jaren eerder last van verstopping, buikpijn of een opgeblazen gevoel. Onderzoekers kijken daarom steeds vaker naar de darmen. Daar leeft je microbioom: miljarden bacteriën die meebeslissen over ontsteking en afweer.
Een grote review in The Lancet Neurology van januari 2026 zet die puzzelstukken naast elkaar. De conclusie: ontsteking is een rode draad bij Parkinson, niet alleen in de hersenen, maar in het hele lichaam. Veranderingen in het microbioom lijken die afweerreactie te sturen, en dat maakt de weg vrij voor nieuwe behandelingen die eerder ingrijpen mogelijk maken bij klachten.
Ontsteking als stille motor bij Parkinson
Ontsteking klinkt alsof je het meteen merkt, maar bij Parkinson gaat het vaak om een langdurige, sluimerende activatie van het afweersysteem. In de hersenen kunnen microglia, de afweercellen van het zenuwstelsel, langdurig “aan” blijven staan. Tegelijk zie je ook signalen van afweeractiviteit in het bloed en in de darmen. Dat is belangrijk, omdat ontsteking niet alleen een gevolg kan zijn van schade, maar ook een versneller. In een lichaam dat voortdurend geprikkeld is, worden zenuwcellen kwetsbaarder.
Een microbioom dat uit balans raakt
Bij mensen met Parkinson wordt vaak een andere samenstelling van darmbacteriën gevonden. Grofweg zie je minder bacteriën die helpen om ontsteking te dempen, en juist meer soorten die ontstekingsprocessen kunnen versterken. Dieronderzoek laat zien dat zo’n verschuiving kan bijdragen aan het samenklonteren van alfa-synucleïne, een eiwit dat bij Parkinson een centrale rol speelt, en aan extra ontsteking in de hersenen. Bij mensen zijn er aanwijzingen dat darm en afweer al vroeg meedoen, nog voordat de bekendste motorische klachten opvallen.
Auto-immuniteit als mogelijke schakel
Een spannend spoor is auto-immuniteit. Dat betekent dat afweercellen te fel reageren op het eigen lichaam. Het microbioom kan de “stand” van het immuunsysteem beïnvloeden. In de review wordt genoemd dat autoreactieve T-cellen, afweercellen die in theorie eigen weefsel kunnen aanvallen, mogelijk bijdragen aan zenuwdegeneratie. Dat maakt parkinson niet automatisch tot een auto-immuunziekte, maar het helpt wel om het bredere plaatje te begrijpen: darm, afweer en brein beïnvloeden elkaar.
Hoe raakt je microbioom uit balans
Je microbioom is geen vast gegeven. Het reageert op je leven van alledag, vaak sneller dan je denkt. Dit zijn bekende aanjagers van een minder gunstige balans:
- Weinig vezels en weinig variatie aan plantaardig eten, waardoor “goede” bacteriën minder brandstof krijgen.
- Veel ultrabewerkte producten (o.a. frisdrank, chips, koekjes, mama-noedels, fastfood), veel toegevoegde suikers en weinig echte voeding.
- Regelmatig alcohol en weinig slaap, wat je darmwand en je afweer kan prikkelen.
- Langdurige stress, omdat stresshormonen invloed hebben op darmbewegingen en ontstekingssignalen.
- Antibiotica, die naast ziekteverwekkers ook nuttige bacteriën kunnen wegvagen. Herstel kan weken duren en soms langer, afhankelijk van kuur en persoon.
- Weinig bewegen. Beweging hangt samen met een diverser microbioom en een rustiger ontstekingsprofiel.
Wat je kunt doen en eten om je microbioom te herstellen
Je microbioom “repareer” je niet met één truc. Het gaat om een optelsom van gewoontes. Dit zijn de meest praktische knoppen waar je aan kunt draaien.
Begin bij vezels en variatie
Vezels zijn de basis, omdat veel darmbacteriën ze omzetten in stoffen die je darmwand voeden en ontstekingsremmend kunnen werken. Richt je op dagelijks veel verschillende planten, niet alleen groente, maar ook peulvruchten, volkoren granen, noten, zaden en fruit. Bouw rustig op als je snel last krijgt van gasvorming.
Kies bewust voor prebiotische voeding
Dit zijn voedingsmiddelen die bepaalde gunstige bacteriën extra ondersteunen. Denk aan ui, knoflook, prei, asperges, haver, gerst, peulvruchten en iets groens bij elke maaltijd.
Gebruik gefermenteerde producten slim
Gefermenteerde voeding kan levende bacteriën leveren en de diversiteit ondersteunen. Neem kleine porties en kijk hoe je darmen reageren. Voorbeelden zijn yoghurt of kefir met levende culturen, zuurkool uit het koelschap, kimchi en miso.
Voer je “goede” bacteriën met resistent zetmeel
Afgekoelde aardappelen, rijst en pasta bevatten meer resistent zetmeel dan wanneer ze net gekookt zijn. Dat kan als extra brandstof dienen voor bacteriën die gunstige vetzuren maken.
Ga voor polyfenolen, minder voor poeder en pillen
Polyfenolen zijn plantenstoffen die vaak samenhangen met een gezondere darmflora. Je vindt ze in bessen, extra vierge olijfolie, cacao, groene thee, kruiden en specerijen.
Maak het haalbaar met een simpel dagritme
- Ontbijt: havermout met yoghurt of kefir, blauwe bessen, walnoten en kaneel.
- Lunch: volkoren boterhammen of een kom met linzen, groente, olijfolie en een schep zuurkool.
- Diner: veel groente, een portie peulvruchten of volkoren granen, en vis of een plantaardige eiwitbron.
- Tussendoor: fruit, ongezouten noten, eventueel een klein bakje gefermenteerd voedsel.
Let op bij kwetsbaarheid
Als je een verminderde afweer hebt of ernstige darmklachten, overleg dan met je arts voordat je met probiotica of grote hoeveelheden gefermenteerde producten start. En als je medicijnen gebruikt, zeker bij Parkinson, is het slim om veranderingen in voeding stap voor stap te doen.
Wat betekent dit voor behandeling
De link tussen microbioom, ontsteking en Parkinson maakt het logisch dat onderzoekers kijken naar behandelingen die mikken op de darm en het immuunsysteem. Denk aan voedingsinterventies en in sommige onderzoeken aan transplantatie van darmflora. De wetenschap is volop in beweging. Wat nu al duidelijk is: een vezelrijk, gevarieerd en weinig bewerkt eetpatroon is een veilige basis waar je darmflora bijna altijd van opknapt, los van de vraag of het parkinson beïnvloedt.
Tot slot
De darm is bij Parkinson steeds minder een bijzaak. Het microbioom lijkt mee te bepalen hoe actief je afweer is, en ontsteking speelt een centrale rol in het ziekteproces. Je kunt het microbioom niet perfect sturen, maar je kunt het wel helpen. Met meer variatie, meer vezels, wat gefermenteerde voeding en een rustiger leefritme geef je je darmen de beste kans om weer in balans te komen.
Bronvermelding
- De Castro Fonseca, M., Zanetti, L., Fanourakis, S., Sulzer, D. L., & Mazmanian, S. K. (2026). The gut microbiome, systemic inflammation, and autoimmunity in Parkinson’s disease. The Lancet Neurology, 25(1), 103-114.
Over deze blogger
-
Bekend als Khun Peter (63), woont afwisselend in Apeldoorn en Pattaya. Al 14 jaar een relatie met Kanchana. Nog niet gepensioneerd, heb een eigen bedrijf, iets met verzekeringen. Gek op dieren, vooral honden en een liefhebber van goede muziek.
Genoeg hobby's: schrijven voor Thailandblog, fitness, gezondheid en voeding, schietsport, kletsen met vrienden en nog wat eigenaardigheden.
Lees hier de laatste artikelen
Gezondheid27 februari 2026Relatie tussen je darmgezondheid en Parkinson steeds vaker aangetoond
Gezondheid17 februari 2026In Thailand groeien de afslankprikken, maar stoppen blijkt het lastigste moment
Gezondheid15 februari 2026Ook in Thailand kan vitamine D na een hartinfarct het verschil maken
Gezondheid13 februari 2026Onderzoek: Aspirine voorkomt bij ouderen geen kanker