Het breken van mannen: het verhaal van een dienstplichtige – Het leger rechtvaardigt alles om te profiteren van gratis arbeid

Hier plaats ik weer een belangrijk en voortreffelijk opiniestuk van mijn meest gewaardeerde schrijver in de Bangkok Post: Sanitsuda Ekachai. Nu over de vreselijke toestanden in het Thaise leger en hoe het beter kan. 

Zijn gezicht ziet er vermoeid en gespannen uit. Zijn stem trilt; de pijn en bitterheid van de ontmenselijking die hij als dienstplichtige heeft doorstaan, verraadt hij.

In een videofragment dat vorige week viraal ging, vertelde hij dat hij voor zijn dienstplicht ongeveer 16.000 baht per maand verdiende. Twee jaar later kwam hij er armer, gehavend en vol verbazing uit, zich afvragend hoe “het dienen van het land” op dwangarbeid was gaan lijken.

“Twee weken na mijn basisopleiding werd ik naar het huis van een officier gestuurd om voor zijn bedlegerige vader te zorgen,” herinnerde hij zich bitter. “Ik moest vloeibaar voedsel klaarmaken, hem via een sonde voeden en zijn ontlasting en urine opruimen.”

Hij deed dit, samen met andere huishoudelijke klusjes, dag en nacht, en kreeg nauwelijks slaap. Voor de maaltijden moest hij eten halen bij een nabijgelegen tempel. “Ik zei dat ik moslim ben. Ik kan dat niet eten,” zei hij.

Het antwoord doet hem nog steeds pijn: “Maak er geen drama van. Je gaat er niet dood van. Eet alleen geen varkensvlees.” Uiteindelijk betaalde hij van zijn eigen schamele salaris halal voedsel om zelf te koken.

Na enkele maanden was zijn geduld op. Toen hij protesteerde, werd hij geslagen en naar een ander huis overgebracht. Daar moest hij gras maaien en andere handarbeid verrichten, en hij mocht zelfs het gebouw niet in.

Toen hij zich opnieuw verzette, werd hij weer geslagen. In twee jaar dienstplicht, zo vertelde hij, had hij slechts drie keer een geweer afgevuurd tijdens korte trainingen. “De rest van de tijd,” zei hij cynisch, “vocht ik tegen gras, mieren en huishoudelijke klusjes.”

De video werd meer dan vier miljoen keer bekeken en leidde tot een stortvloed aan reacties waarin opvallend vergelijkbare ervaringen met dwangarbeid en ontgroening werden beschreven. Zij waren de gelukkigen. Zij overleefden de slavernij, het fysieke geweld en de systematische aantasting van hun waardigheid. Velen niet.

Tussen 2009 en 2024 zijn volgens Human Rights Watch minstens 21 dienstplichtigen overleden als gevolg van fysiek geweld of zogenaamde “onnatuurlijke oorzaken” tijdens hun training.

De meeste daders ontkwamen aan juridische vervolging.

Het rapport van Amnesty International uit 2020 bevestigde dat ontgroening in het Thaise leger routine is, geen uitzondering. Voormalige dienstplichtigen beschreven mishandelingen met laarzen en geweerkolven, seksuele vernedering, gedwongen lichaamsbeweging tot ze erbij neervielen, en de opdracht om te eten “als honden” of door vuil te kruipen.

Sommigen spraken over het feit dat ze in septische tanks werden geduwd. Anderen beschreven collectief seksueel misbruik als straf. Zo ziet ontgroening eruit wanneer die wordt beschermd door de geheimhouding die inherent is aan het systeem.

Zijn video dook niet per ongeluk op. Hij plaatste hem als reactie op een ander verhaal over het militaire hervormingsbeleid van de Volkspartij en hun slogan: “Waar hebben we het leger voor nodig?”

Nu de campagne voor de algemene verkiezingen van 8 februari op gang komt, worden de aanvallen steeds feller. Conservatieven beschuldigen de Volkspartij ervan soldaten te beledigen, de nationale veiligheid te ondermijnen en onpatriottisch te zijn. Hij was het daar niet mee eens.

Het probleem, zei hij, zit hem niet in de gewone soldaten van lage rang. Het probleem zit hem in het systeem – te beginnen met de dienstplicht. Elk jaar heeft het leger ongeveer 80.000 nieuwe dienstplichtigen nodig. Gezien een diensttijd van twee jaar, betekent dat zo’n 160.000 dienstplichtigen tegelijk – bijna de helft van de totale strijdkrachten van ongeveer 360.000.

Het leger is topzwaar, met ongeveer 1400 generaals – ruwweg één generaal op elke 212 soldaten. Deze generaals, samen met gepensioneerde generaals, zijn afhankelijk van een enorme pool van goedkope of gratis arbeidskrachten om hun privileges en status te behouden, allemaal betaald door de belastingbetaler.

Ik bezocht ooit een kazerne voor een informeel gesprek met een kolonel. Een groep dienstplichtigen dromde om hem heen en bogen zich voorover om hem op zijn wenken te bedienen, alsof hij van koninklijke afkomst was. Ze behandelden zijn jonge dochter ook als een prinses.

Ik schaamde me toen ze mij op dezelfde manier behandelden. Maar ik begon de diepgewortelde feodale cultuur van het leger te begrijpen – en waarom het zich zo fel tegen verandering verzet. Een professioneel leger zou betekenen dat deze oude, vertrouwde privileges verloren zouden gaan.

De strijdkrachten runnen ook grote bedrijven: hotels, golfbanen, restaurants, benzinestations, radio- en televisiestations. Al deze bedrijven hebben arbeidskrachten nodig. Voor hen werkt gratis arbeid, gefinancierd door de belastingbetaler, het beste.

Toch blijven hun financiën grotendeels ontoegankelijk voor het publiek en weet niemand precies waar de winst naartoe gaat. Volgens het Thailand Development Research Institute worden er jaarlijks zo’n 70.000 productieve werknemers uit de arbeidsmarkt gehaald door de verplichte dienstplicht.

In een land dat al kampt met arbeidstekorten en een snelle vergrijzing, is dit niet alleen een militair probleem; het is ook een economisch probleem.

Het Thaise systeem van verplichte dienstplicht draait om een loterij. Rode kaart, zwarte kaart. Op 21-jarige leeftijd trekken jonge mannen hun toekomst uit een doos. Rood betekent maximaal twee jaar dienstplicht. Zwart betekent vrijheid.

In 2025 moesten 429.175 jonge mannen zich melden voor de dienstplicht om een quotum van 88.255 dienstplichtigen te halen. Ongeveer 53% meldde zich vrijwillig aan. De rest werd aan het lot overgelaten. Het betekende een gok van één op tien met twee jaar van hun leven.

Angst maakt meer geld los. Sommige ouders betalen in stilte, zodat hun zonen helemaal niet hoeven te loten. De “vrijheidsvergoedingen” zouden variëren van 30.000 tot 50.000 baht.

Voor degenen die niet vooraf kunnen betalen, is het niet ongebruikelijk dat dienstplichtigen hun salaris aan hun meerderen overhandigen, zodat ze naar huis kunnen terugkeren. Zolang de loterij bestaat, zal er geld blijven circuleren.

Dienstplichtigen die aan de privéwoningen van officieren worden toegewezen – botweg “dienende soldaten” genoemd – zijn een integraal onderdeel van het systeem. Ze worden uit hun eenheden gehaald en ingezet om huizen schoon te maken, auto’s te wassen, boodschappen te doen of voor familieleden te zorgen, en opereren volledig buiten het zicht van de autoriteiten.

Misbruik in deze omgeving is moeilijk te bewijzen en gemakkelijk te ontkennen. Het leger houdt vol dat dit slechts een klein deel van de dienstplichtigen treft. Hervormers zeggen dat er jaarlijks duizenden worden afgeleid van hun daadwerkelijke defensietaken om privéwerk te verrichten – betaald door de belastingbetaler en genoten door de betrokkenen.

Wanneer de spanningen aan de grens oplopen, zijn het vaak de dienstplichtigen, jonge mannen met beperkte gevechtstraining, die zich het dichtst bij het gevaar bevinden.

Naarmate de verkiezingen dichterbij komen, strijden politieke partijen om de gunst van jonge kiezers met beloftes over de dienstplicht. De meeste partijen zijn nu voorstander van vrijwillige dienstneming met een hoger salaris, wat de publieke opinie weerspiegelt die het leger niet langer kan negeren.

De Bhumjaithai Partij stelt 100.000 vrijwillige rekruten voor met een hoger salaris. De Pheu Thai Partij is voorstander van het afschaffen van de verplichte dienstplicht en het omvormen van kazernes tot beroepsopleidingscentra, samen met een bezuiniging van 10% op het militaire budget.

De Volkspartij gaat nog een stap verder: geen verplichte dienstplicht, minder soldaten, minder generaals, betere training en een volledig professioneel en modern leger. Niet kwantiteit, maar kwaliteit. Niet blinde gehoorzaamheid, maar professionaliteit.

Critici zeggen dat dit onrealistisch is tijdens regionale spanningen. Maar moderne oorlogsvoering wordt niet gewonnen door slecht opgeleid personeel. Het wordt gewonnen door bekwame professionals, verantwoording en vertrouwen.

En vertrouwen kan niet groeien in een gesloten systeem. Eerder deze maand stemde het kabinet ermee in om de militaire begroting geheim te houden. In naam van de nationale veiligheid werd het publieke toezicht verder ingeperkt, waardoor de geheimhouding die misbruik en corruptie al lange tijd beschermt, werd versterkt.

De vraag keert dus terug, aangescherpt door het verhaal van één man. Wat voor soort leger wil Thailand? Een leger gebouwd op angst, stilte en dwangarbeid? Of een leger dat soldaten behandelt als professionals, niet als wegwerpbare eenheden?

“Waar zijn jullie bang voor?” vroeg de voormalige dienstplichtige aan de ontkenners van de hervormingen. “Zijn jullie bang voor verandering? Of voor het zien van een beter leger – en ons land?”

Een leger dat beweert de natie te verdedigen, zou dat niet moeten doen door zijn jonge mannen te breken. Thailand heeft nog steeds een keuze.

Bron: Bangkok Post – Breaking men: a conscript’s tale

Over deze blogger

Tino Kuis

Geboren in 1944 in Delfzijl als zoon van een eenvoudige winkelier. Gestudeerd in Groningen en Curaçao. Drie jaar als arts gewerkt in Tanzania, daarna als huisarts in Vlaardingen. Een paar jaar vóór mijn pensioen getrouwd met een Thaise dame, we kregen een zoon die drie talen goed spreekt.
Bijna 20 jaar in Thailand gewoond, eerst in Chiang Kham (provincie Phayao) daarna in Chiang Mai waar ik graag allerhande Thai lastigviel met allerlei vragen. Volgde het Thaise buitenschoolse onderwijs waarna een diploma lagere school en drie jaar middelbare school. Deed veel vrijwilligerswerk. Geïnteresseerd in de Thaise taal, geschiedenis en cultuur. Woon nu alweer 5 jaar in Nederland samen met mijn zoon en vaak met zijn Thaise vriendin.

Lees hier de laatste artikelen

Oudere postings van deze blogger

• Boeddhisme17 februari 2026De sociale kant van het boeddhisme
• Geschiedenis16 februari 2026Een Nederlander reist naar ‘Boeddha’s Voetafdruk’
• Achtergrond15 februari 2026De afschaffing van het prostreren door koning Chulalongkorn en de rol van Netiwi
• Achtergrond14 februari 2026‘De laatste biecht voor de gang naar de executiekamer’, autobiografie van een drugshandelaar