De gekroonde boomgierzwaluw (Hemiprocne coronata) is een veelvoorkomende broedvogel met als verspreidingsgebied het Indisch subcontinent tot aan het oosten van Thailand. De gekuifde boomgierzwaluw en de gekroonde gierzwaluw zijn nauw verwant en werden in de vorige eeuw soms als één soort beschouwd.
De gekroonde boomgierzwaluw is een vrij grote, slanke vogel van 23 cm lengte. Van boven is de vogel duifgrijs gekleurd en van onder wit. De vleugels zijn donkergrijs van boven. De vogel heeft een kuif en een diepgevorkte staart. Het volwassen mannetje heeft oranjekleurige “wangen”. Jonge vogels zijn grijs van boven en verder gestreept.
De gekroonde boomgierzwaluw komt voor in India, Sri lanka, Bangladesh, Nepal, Bhutan, Zuidwest-China, Cambodja, Laos, Myanmar, Thailand en Vietnam. Het is een vogel die je kan spotten in halfopen bosgebieden, bosranden, secundair bos, parken en tuinen.
De gekroonde boomgierzwaluw heeft een groot verspreidingsgebied en daardoor alleen al is de kans op uitsterven uiterst gering.
Een gierzwaluw die graag even gaat zitten
De gekroonde boomgierzwaluw (Hemiprocne coronata) hoort bij de boomgierzwaluwen, een kleine groep die net iets anders in elkaar steekt dan de gierzwaluwen die je uit Europa kent. In de lucht zie je lange, gebogen vleugels en een diepgevorkte staart. Dat geeft hem een sierlijk, bijna zwevend silhouet, alsof hij de bochten met gemak uittekent.
Wat hem extra leuk maakt voor vogelaars in Thailand: hij is vaak niet alleen een schicht hoog in de lucht. Hij gebruikt graag een open uitkijkpost, bijvoorbeeld de top van een kale boom of een uitstekende tak aan de rand van een bos. Daar zit hij opvallend rechtop, met die kleine kuif als een kroontje.
Zo herken je hem zonder stress
Op afstand lijkt het vooral grijs en wit, maar de details helpen. Volwassen vogels zijn boven grijzig en onder wit. Het kuifje is donker en steekt net genoeg af om je aandacht te trekken. Het mannetje heeft bij de oorstreek een kastanjebruine vlek, terwijl het vrouwtje die kleur meestal mist. Jonge vogels zijn wat valer en hebben vaak lichtere randen aan de veren, waardoor ze minder strak getekend ogen.
Let ook op het gedrag. Hij jaagt op insecten in de lucht en keert dan terug naar dezelfde zitplek. Dat patroon maakt hem makkelijker te volgen. Zie je een vogel die telkens een rondje maakt en daarna weer op precies dezelfde tak landt, dan zit je vaak goed.
Leefgebied in Thailand en waar je hem kunt tegenkomen
In Thailand kom je de soort tegen in open bos, loofbos en gebieden met losse bomen. Denk aan bosranden, parken, tuinen en open plekken waar insecten rondzweven. Vooral laaglandgebieden zijn geschikt, al kun je hem plaatselijk ook wat hoger tegenkomen. Het is dus geen soort waarvoor je per se diep de jungle in moet of uren moet hiken. Soms zit hij gewoon boven een rustige weg met bomen, of bij een park waar jij je ochtendkoffie haalt.
Een praktische tip: kijk in de late ochtend of vroege namiddag naar open lucht boven bomen. Insecten zijn dan actief en de boomgierzwaluwen profiteren daarvan. En als het warm en stil is, kan het ineens gebeuren dat je er meerdere tegelijk ziet cirkelen.
Het bijzondere nest dat bijna te klein lijkt
De broedbiologie van deze soort is bijna een trucje. Het nest is klein, dun en ondiep, gemaakt van lichte materialen zoals stukjes schors en veren. Alles wordt met speeksel vastgeplakt aan de zijkant van een blootliggende tak. Het resultaat is zo subtiel dat een broedende vogel soms lijkt op een verdikking of knoest op de tak.
Meestal is er maar één ei, blauwgrijs van kleur. Beide ouders broeden en zorgen voor het jong. In delen van het verspreidingsgebied valt de broedperiode vaak in de warme maanden, grofweg van het voorjaar tot in de zomer. Voor Thailand kan de timing lokaal verschillen, maar het principe blijft hetzelfde: warmte, insecten en een veilige uitkijkplek zijn de sleutel.
Status en waarom hij toch aandacht verdient
Wereldwijd staat de gekroonde boomgierzwaluw bekend als een soort met een groot verspreidingsgebied en een status van niet bedreigd. Dat klinkt geruststellend, maar het blijft een vogel die afhankelijk is van bomen in een open landschap. Juist die mix van open ruimte en geschikte zitplekken bepaalt of je hem blijft zien, ook in de buurt van steden en landbouwgebieden.
Voor jou als reiziger is dat eigenlijk het mooie: je hoeft geen zeldzaamheid te vinden om iets bijzonders te beleven. Soms is het juist de alledaagse soort die je Thailand net wat rijker laat voelen, omdat je opeens ziet hoe verfijnd en slim de natuur zich aanpast.
Over deze blogger
-
Dit artikel is geschreven en gecontroleerd door de redactie. De inhoud is gebaseerd op persoonlijke ervaringen, meningen en eigen onderzoek van de auteur. Waar relevant is er gebruikgemaakt van ChatGPT als hulpmiddel bij het schrijven en structureren van teksten. Hoewel er zorgvuldig wordt omgegaan met de inhoud, kan niet worden gegarandeerd dat alle informatie volledig, actueel of foutloos is.
De lezer is zelf verantwoordelijk voor het gebruik van de informatie op deze website. De auteur aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade of gevolgen die voortvloeien uit het gebruik van de geboden informatie.
Lees hier de laatste artikelen
Vliegtickets3 maart 2026Ticketprijzen van Azië naar Europa fors stijgen nu reizigers het Midden-Oosten mijden
Vliegtickets3 maart 2026Eerste Thailandgangers terug in Nederland na chaos in Abu Dhabi
Kort nieuws3 maart 2026Thailand nieuwsupdate (algemeen) – 3 maart 2026
Criminaliteit3 maart 2026Thailand nieuwsupdate criminaliteit en veiligheid – 3 maart 2026
Iedere dag weer genieten. Ga zo door aub,
Zijn mooie foto’s. Ik woon in een gebied in Bangkok met veel groen maar ik zie niet 1 van deze vogels langskomen, alleen de vervelende Asian Koel vogel met zijn ellendige geschreeuw om 4 uur ’s ochtends. Ik hoop eens de vogels te zien te krijgen die ik hier elke dag langs zie komen. Dankuwel.