Lahu: Legendes en verhalen deel 4 (nr. 10)

Uit: deel vier met zeventien Lahu vertellingen. Nummer tien; Een wees.

Lang geleden leefde er een wees. Zijn huis was niet best; gemaakt van simpele stammetjes. Hij wilde eens een vissenval maken maar dat kon hij niet… Hij vroeg het anderen maar niemand wilde het hem vertellen. Ze mochten hem niet. Maar hij vond ergens een oude vissenval en maakte hem zo goed mogelijk na maar het werd niet veel soeps.

Toen vroeg hij rond waar hij hem moest plaatsen maar ze hielden hem voor de gek. ‘Je moet hem in een boom hangen, boven de rivier.’ Maar hij geloofde dat en hing hem daar. Die nacht regende het verschrikkelijk hard en het water stond hoger dan anders.

De volgende morgen ging iedereen naar zijn vissenval kijken maar er was er maar één intact: die van hem. De andere vallen waren allemaal weggespoeld. Hij had er zelfs een vis in! De vis nam hij mee naar huis en stopte hem in een bak water. Iedere morgen wilde hij de vis doden en opeten maar hij vergat dat steeds… Dus de vis bleef in die bak water leven….

Hij werkte op het rijstveld, iedere dag. En kwam eens thuis en zag dat zijn huis helemaal opgeruimd en geveegd was, en dat de rijst en de curry klaar stonden. Dat verbaasde hem. Hij vroeg dat in de buurt: ‘Hebben jullie gezien wie mijn huis heeft gepoetst en wie rijst en curry heeft gemaakt voor mij?’ Maar de mensen zeiden ‘Denk je nu echt dat iemand die smerige hut van jou veegt, en ook nog eten maakt?’ Hij antwoordde maar niet en ging naar zijn hut.

Maar de volgende dag was het huis weer schoon! En dat ging maar door. Tot de dag dat hij stiekem terugsloop naar zijn huis. Hij zag een knappe jongedame uit die bak water klimmen. Ze veegde het huis en kookte rijst en curry. Hij rende naar binnen en sloeg de bak water kapot. Hij vroeg haar ‘Ben je mijn moeder? Of mijn vrouw? Mijn bediende?’ En het meisje zei ‘Ik ben gekomen om jouw vrouw te worden.’ Dus ze bleven daar samen wonen.

De geheimzinnige vrouw geeft goeie tips…

Op een dag zei ze tegen haar man ‘Maak eens hokken voor veel dieren.’ Hij deed dat. Daarna riep zijn vrouw veel dieren om in de hokken te wonen en van de handel daarin werden ze erg rijk. De buurt zag dat en werd jaloers. De dorpsoudste zei hem toen ‘Laten we een hanengevecht houden. Als jouw haan verliest dan krijg ik jouw vrouw en al jouw dieren. En als mijn haan verliest krijg jij mijn vrouw en al mijn dieren.’

Maar de man werd hiervan somber. Zijn vrouw vroeg hem waarom en hij vertelde de vraag van de dorpsoudste. ‘Maak je nou geen zorgen. Ik leer het je wel. Ga het bos in en roep ‘Koe, Koe’. En wat er ook komt aanrennen, pak het in een handdoek en breng het naar het gevecht.’ Hij deed dat; er kwam een wilde kat op af. Hij pakte dat dier in een handdoek en nam het mee voor het hanengevecht. Maar toen hij de handdoek af nam veranderde de kat in een haan. Die pikte de haan van de dorpsoudste dood maar de man was nog niet tevreden. ‘Laat onze stieren maar vechten, morgen’ zei hij.

Zijn vrouw moest hem weer adviseren. ‘Pak wat dakstro en ga het bos in. Steek het dakstro in de fik en roep ‘Heu, Heu’. Dan komt er een dier en bedek die met het laken.’ Deze keer kwam er een tijger die veranderde in een stier en die spietste de stier van de dorpsoudste dood. Die man verloor dus opnieuw.

Toen zei de dorpsoudste tegen de wees ‘Vermoord jouw vrouw. Dan krijg je mijn dochter.’ En dat wilde de wees; schoonzoon worden van de dorpsoudste. Hij dacht er echt aan zijn vrouw te vermoorden. Daarom zei zijn vrouw hem ‘Als je me niet meer wil, ga de berg op en graaf een groot meer.’ Dat deed hij en nam zijn vrouw er naar toe. Op de weg omhoog vroeg zei hem ‘Kan je echt wel zonder mij?’ En hij zei ‘Schiet eens wat op; dadelijk ga je dood.’

Eenmaal bij het meer ging de vrouw het water in en zei nog eens ‘Je kunt echt niet zonder mij…’ en verdween onder water. Maar … toen liepen al hun dieren ook het water in en verdwenen. Het enige dier dat hij kon redden was een manke, graatmagere waterbuffel. Hij liep naar beneden, naar de dorpsoudste, en zei ‘Ik heb mijn vrouw vermoord. Geef me nu je dochter zoals beloofd.’ Maar die man zei ‘Nee! Al jouw dieren zijn weg. Je krijgt mijn dochter niet en je wordt niet mijn sschoonzoon.’

Spijt en verdriet! Hij ging dagelijks naar het meer en huilde dikke tranen. Toen kwam ineens een kikker naar hem toe. Hij vertelde van zijn verdriet en de kikker zei ‘Wees niet bedroefd; ik ga jouw vrouw zoeken.’ De kikker slikte al het water van het meer naar binnen. Toen zag hij in het gat een weg naar de bodem van het meer. De kikker zei hem ‘Volg die weg en je komt aan het huis van jouw vrouw.’

Toen zijn vrouw hem zag zei ze ‘Je zei dat je niet meer van me houdt. Dat je niet samen met mij wil leven. Je wilde me vermoorden, niet? Waarom kom je nu achter me aan?’ En de man antwoordde. ‘Ja, je hebt gelijk. Zo dacht ik toen. Maar ik kan echt niet zonder jou. Daarom kom ik door mijn groot verdriet achter je aan.’ Ze had medelijden met hem en aanvaardde hem weer.

Pa is boos….

Maar die dag was haar vader niet thuis! En zij wist dat hij bij thuiskomst haar man zou vermoorden. Daarom verstopte ze hem tussen haar Chinese wokken: zeven onder hem, zeven op hem. Toen haar vader thuis kwam riep hij ‘Ik ruik mensenbloed.’ Hij begon overal te zoeken en sloeg tegen de Chinese wokken; hij kon ineens haar man zien!

Zijn dochter zei hem ‘Vader, dit is jouw voormalige schoonzoon.’ Vader wilde dat niet geloven. ‘Als jij echt mijn schoonzoon bent dan doen we een potje verstoppertje spelen. Vader ging zich het eerste verstoppen. De wees vroeg zijn vrouw hoe hij de oude man kon vinden. ‘Ga naar het midden van het dorp en als je een haan ziet, zeg dan ‘Ik zie mijn schoonvader.’ Dat deed hij en hij zag een haan. ‘Ik zie mijn schoonvader’ zei hij. Die lachte en kwam uit de haan tevoorschijn.

Toen moest de wees zich verstoppen maar had geen idee hoe dat aan te pakken; dus hij vroeg het zijn vrouw. Die maakte een naald van hem en ging er mee zitten naaien. Haar vader zocht en zocht maar vond hem niet, dus hij vroeg zijn dochter om raad. ‘Zie je die lap stof hier? Als je een naald ziet pak hem beet en zeg ‘Hier is mijn schoonzoon…’. Dat deed vader en zijn schoonzoon stapte uit de naald.

Later zei hij tegen zijn schoonzoon ‘Als je echt mijn schoonzoon bent ruim dan alle bomen op van drie bergen en drie dalen zodat we daar rijst kunnen planten.’ De wees had geen idee wat daarmee te doen en vroeg het zijn vrouw. ‘Neem de bijl mee naar de bergen en de dalen en hak een kleine boom om. Daarna zeg je ‘Kom alsjeblieft, en help me het veld schoonmaken voor de dorpsoudste.’ Ga daarna naar de rand van het veld om te slapen.’

Dat deed hij. Toen hij wakker werd waren alle bergen en dalen vrij van bomen dus hij liep naar huis. En kreeg een nieuwe opdracht van schoonpa. ‘Brand in één dag de velden af die je schoongemaakt hebt.’ Maar hij moest het weer eerst aan zijn vrouw vragen… ‘Maak een klein vuurtje in ieder veld. En als het vuur uit is, hak in ieder veld een boompje om. Ga dan slapen aan de rand van het veld.’ Dat deed hij en toen hij wakker werd waren alle velden schoon opgeruimd. Tijd om naar huis te gaan.

Maar er was een nieuwe opdracht. ‘Ga naar de velden en plant drie zakken met sesamzaad. En als dat klaar is, raap dan alle zaadjes weer op…’ Gelukkig had zijn vrouw advies voor hem: ‘Neem maar een paar zaadjes, en plant ze. Raap ze daarna weer op en ga slapen aan de rand van het veld.’ En bij het ontwaken zag hij drie volle zakken sesamzaad staan die hij mee naar huis nam. Maar zijn schoonvader telde de zaadjes na en zei ‘Ik mis er drie! Ga ze maar zoeken!’

Weer had zijn vrouw advies. ‘Ga naar het land. Dan zie je drie duiven zitten op een tak. Schiet de duif aan de linkerkant dood met jouw kruisboog. Kijk in de krop en je vindt de drie zaadjes. Maar kijk heel goed uit als je schiet: raak niet de duif aan de rechterkant.’ En dat deed hij. Hij doodde de duif links en nam de drie zaadjes uit de krop en nam ze mee naar huis. Maar hij had bij het schieten de duif rechts lichtelijk geraakt in de vleugel!

Eenmaal thuis zag hij dat zijn vrouw bloedde aan haar pink! Ze zei ‘Ik heb je toch verteld dat je moest uitkijken als je schoot? Kijk, jouw pijl heeft mijn pink geraakt, en bloedt nu! Weet je, je hebt jouw schoonmoeder, die zat links, gedood! Mijn vader zal je nu zeker vermoorden! Dus jij gaat morgen terug naar dat veld en dan zie je een wirwar van lange wijnstokken. Neem jouw hakmes mee! Hak die wijnstokken in kleine porties; doe je dat niet dan krult de wijnstok om je heen en ga je dood.’

Hij zag die lange wijnstokken. Pakte zijn hakmes en kapte het in kleine stukjes. Die lange wijnstok was inderdaad zijn schoonvader; die was een weerwolf en wilde zijn schoonzoon opvreten.

Maar nu had hij beide schoonouders vermoord en kon opnmieuw met zijn vrouw trouwen. En ze leefden nog lang en …. !

Bron ’49 Lahu Stories’, uitgeverij White Lotus, ISBN 9789744800183. Vertaald en bewerkt door Erik Kuijpers. Wordt vervolgd.

Over deze blogger

Erik Kuijpers

Bouwjaar 1946. Kreeg de bijnaam 'Lopende belastingalmanak' en heeft 36 jaar in dat vak gewerkt. Op zijn 55e naar Thailand verhuisd. Invaliditeit dwong hem van zijn gezin in Nongkhai naar huisje met thuiszorg en scootmobiel in Súdwest-Fryslân.

Lees hier de laatste artikelen

Oudere postings van deze blogger

• Cultuur6 januari 2026Lahu: Legendes en verhalen deel 4 (nr. 16)
• Cultuur29 december 2025Lahu: Legendes en verhalen deel 4 (nr. 15)
• Cultuur24 december 2025Lahu: Legendes en verhalen deel 4 (nr. 14)
• Belasting Nederland20 december 2025Belastingen: hoe is de stand van zaken rond de exitheffing?