Lanna – het verloren koninkrijk van een miljoen rijstvelden in het noorden van Thailand
Als je aan Thailand denkt, zie je waarschijnlijk meteen de gouden tempels van Bangkok of de witte stranden in het zuiden voor je. Maar in het bergachtige noorden vind je een heel andere sfeer. Hier ademt alles nog de geest van het oude Lanna-koninkrijk. Het is een regio waar het leven net iets trager gaat en waar de mensen trots vasthouden aan hun eeuwenoude tradities. De identiteit van het noorden is veel meer dan alleen een geografische aanduiding; het is een gevoel en een manier van leven.
Lanna betekent letterlijk ‘een miljoen rijstvelden’ en was eeuwenlang een onafhankelijk rijk. Hoewel het nu officieel onderdeel is van Thailand, voelt het voor veel bezoekers als een land in een land. De cultuur is zachter, de taal klinkt anders en het eten heeft een eigen karakter. In dit verhaal duiken we dieper in deze bijzondere wereld en laten we zien waarom het noorden zo speciaal is en waarin het verschilt van de ‘gemiddelde’ Thaise cultuur die je in Bangkok vindt.
De opkomst van het koninkrijk van koning Mangrai
Het verhaal van Lanna begint officieel aan het einde van de 13e eeuw. De visionaire koning Mangrai verenigde verschillende kleine stadstaten in het noorden. In 1262 stichtte hij eerst Chiang Rai, maar zijn meesterwerk volgde in 1296 met de stichting van Chiang Mai, wat letterlijk ‘Nieuwe Stad’ betekent. Chiang Mai werd de hoofdstad en het culturele hart van het rijk.
Het koninkrijk bloeide op dankzij de strategische ligging op de handelsroutes tussen China, Birma (het huidige Myanmar) en de rest van Zuidoost-Azië. De gouden eeuw van Lanna vond plaats in de 15e eeuw, toen kunst, literatuur en boeddhisme een hoogtepunt bereikten. Toch was het niet altijd vrede. Het rijk heeft eeuwenlang strijd gevoerd en is zelfs tweehonderd jaar bezet geweest door de Birmezen. Pas aan het einde van de 19e eeuw werd Lanna langzaam maar zeker geannexeerd door Siam, het huidige Thailand. Ondanks deze overname is de lokale bevolking haar wortels nooit vergeten.
Architectuur die de hemel probeert te raken
Een van de zichtbaarste overblijfselen van de Lanna-cultuur is de architectuur. Als je door Chiang Mai loopt, zie je dat de tempels anders zijn dan in Bangkok. De Lanna-stijl kenmerkt zich door daken die in verschillende lagen zijn opgebouwd en heel laag naar de grond reiken. Dit geeft de gebouwen een elegante, bijna nederige uitstraling.
Houtsnijwerk speelt een enorme rol. Omdat het noorden rijk was aan teakbossen, zijn veel oude structuren versierd met ingewikkeld houtsnijwerk, vaak ingelegd met gekleurd glas dat schittert in de zon. Een belangrijk verschil met centraal Thailand is ook de focus op de ‘Viharn’ (de gehoorzaal) in plaats van de ‘Stupa’ (de toren). In de Lanna-cultuur is de plek waar mensen samenkomen minstens zo belangrijk als het monument zelf.
Een taal en schrift dat je bijna nergens anders ziet
Je zult het misschien niet direct horen als je geen Thais spreekt, maar de taal in het noorden is anders. De lokale bevolking spreekt ‘Kham Muang’. Dit dialect is veel melodieuzer en zachter van toon dan het standaard Thais, dat soms wat harder en sneller kan klinken. Waar men in Bangkok ‘kap’ (voor mannen) of ‘ka’ (voor vrouwen) gebruikt om een zin beleefd af te sluiten, hoor je in het noorden vaak het zachtere ‘jao’.
Historisch gezien had Lanna zelfs een heel eigen schrift, het Tai Tham-schrift. Dit zie je nu nog terug op oude tempelbordjes of in heilige geschriften die door monniken worden bewaard. Hoewel jongeren op school gewoon standaard Thais leren, wordt de eigen taal thuis en op de markt nog volop gesproken. Het spreken van Kham Muang is voor veel noorderlingen een teken van verbondenheid en trots.
De unieke smaken van de noordelijke keuken
Als je denkt dat je Thais eten kent, zal de Lanna-keuken je verrassen. Het eten hier is minder zoet en minder vurig pittig dan in centraal Thailand, maar juist rijker aan kruiden, bittere tonen en umami. Het belangrijkste verschil is de rijst. In plaats van de bekende jasmijnrijst, eet men in Lanna ‘Khao Niew’, oftewel kleefrijst. Dit eet je traditioneel met je handen, door er kleine balletjes van te kneden.
Beroemde gerechten zijn ‘Khao Soi’, een romige kokoscurry met noedels die invloeden uit de moslimcultuur en China verraadt, en ‘Sai Oua’, een kruidige worst met citroengras en kaffir-limoen. Ook typisch is het ‘Khan Tok’ diner. Hierbij zit je op de grond rondom een lage, ronde tafel en deel je verschillende kleine bakjes met dipsauzen, groenten en vlees. Dit gemeenschappelijke eten symboliseert de gastvrijheid die zo centraal staat in het noorden.
Hoe Lanna verschilt van de centrale Thaise cultuur
De verschillen tussen Lanna en de centrale Thaise cultuur (Bangkok) zitten niet alleen in tastbare zaken, maar ook in mentaliteit. De mensen in het noorden staan bekend als ‘Khon Muang’ en worden vaak omschreven als ‘Jai Yen’, wat ‘koel hart’ betekent. Dit houdt in dat ze over het algemeen rustiger, geduldiger en minder gehaast zijn dan de inwoners van de drukke hoofdstad.
Ook in kleding zie je verschillen, vooral tijdens festivals of vrijdagen, wanneer veel mensen traditionele kleding dragen. Vrouwen dragen vaak een ‘Pa Sin’, een lange kokerrok met een gedetailleerd geweven patroon aan de onderkant. Mannen zie je in de comfortabele ‘Mor Hom’, de indigoblauwe katoenen boerenkleding. In Bangkok is de kledingstijl vaak moderner en westerser, terwijl het noorden mode gebruikt om zijn identiteit te claimen.
Wat we vandaag nog zien van deze oude beschaving
De Lanna-cultuur is geen museumstuk, maar een levende cultuur. Dit zie je het duidelijkst tijdens de jaarlijkse festivals. Het bekendste voorbeeld is het Yi Peng festival. Terwijl de rest van Thailand Loy Krathong viert met drijvende bloemstukjes op het water, laten ze in het noorden duizenden papieren lantaarns opstijgen naar de hemel. Dit levert magische beelden op en is een directe erfenis van de Lanna-traditie om ongeluk los te laten.
Daarnaast is er een recente opleving van de ‘Lanna-renaissance’. Jonge ontwerpers, architecten en chefs herontdekken hun wortels. Ze combineren oude technieken met modern design. Je ziet dit in boetiekhotels die gebouwd zijn in oude stijlen, maar ook in moderne kunstgalerijen in Chiang Mai. De Lanna-cultuur bewijst daarmee dat ze de tand des tijds niet alleen heeft doorstaan, maar zichzelf ook opnieuw blijft uitvinden voor de toekomst.
Tot slot
De Lanna-cultuur is een prachtige herinnering aan de diversiteit van Thailand. Het herinnert ons eraan dat dit land bestaat uit een lappendeken van koninkrijken en invloeden. Wie de tijd neemt om het noorden echt te verkennen, vindt daar een rijkdom aan geschiedenis die veel dieper gaat dan de oppervlakte. Van de zachte klanken van de taal tot de unieke smaak van de kleefrijst: het koninkrijk van de miljoen rijstvelden leeft nog steeds.
Bron: Historische archieven van het Chiang Mai City Arts & Cultural Centre en publicaties van de Tourism Authority of Thailand over de Noordelijke Regio.
Over deze blogger
-
Dit artikel is geschreven en gecontroleerd door de redactie. De inhoud is gebaseerd op persoonlijke ervaringen, meningen en eigen onderzoek van de auteur. Waar relevant is er gebruikgemaakt van ChatGPT als hulpmiddel bij het schrijven en structureren van teksten. Hoewel er zorgvuldig wordt omgegaan met de inhoud, kan niet worden gegarandeerd dat alle informatie volledig, actueel of foutloos is.
De lezer is zelf verantwoordelijk voor het gebruik van de informatie op deze website. De auteur aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade of gevolgen die voortvloeien uit het gebruik van de geboden informatie.
Lees hier de laatste artikelen
Maatschappij12 januari 2026Moeten kinderen in Thailand worden geweerd van sociale media
Toerisme12 januari 2026Thailand zet in 2026 vol in op kwaliteitstoerisme en hogere opbrengsten
Toerisme12 januari 2026Chinese reizigers trekken massaal de wereld in en Thailand profiteert mee
Vliegtickets12 januari 2026Bangkok Airways stunt met nieuwjaarstickets voor Thailand en de regio