Thaise huishoudens en bedrijven kampen al jaren met torenhoge elektriciteitskosten. Die prijzen zijn niet alleen het gevolg van internationale energieprijzen, maar vooral van langdurig gebrekkig energiebeleid, doorgeschoven verantwoordelijkheden en politieke belangen. Tot frustratie van burgers en experts is een echte hervorming tot nu toe uitgebleven.
Structureel probleem begon bij overschatting van de vraag
Het fundament voor de huidige problemen werd al gelegd tijdens het premierschap van Yingluck Shinawatra (2011–2014). Haar regering overschatte de toekomstige vraag naar elektriciteit, wat leidde tot overmatige investeringen in nieuwe capaciteit. Om deze investeringen aantrekkelijk te maken, subsidieerde de overheid producenten die hun centrales paraat hielden, ook als die geen stroom leverden. Deze zogenaamde ‘beschikbaarheidsbetalingen’ (availability payments of AP’s) werden een structureel onderdeel van het energiesysteem.
Ook opvolgende regeringen, waaronder die van generaal Prayut Chan-o-cha, bleven vasthouden aan deze regeling. Tegelijkertijd werd de productie van hernieuwbare energie gestimuleerd, onder meer via langdurige inkoopcontracten met private exploitanten, de zogenaamde Power Purchase Agreements (PPA’s).
De internationale gasprijzen stegen in deze periode door geopolitieke spanningen en instabiliteit rondom gasconcessies in de Golf van Thailand. Vooral de prijs van vloeibaar aardgas (LNG), cruciaal voor elektriciteitsproductie, schoot omhoog. Het resultaat: een flinke stijging van de elektriciteitsprijzen in heel Thailand.
Nieuwe regeringen, oude aanpak
De regeringen van Srettha Thavisin (2023) en Paetongtarn Shinawatra (2024) beloofden hervormingen, maar zetten de koers van hun voorgangers grotendeels voort. Ze handhaafden de AP-regeling en sloten nieuwe PPA’s af met exploitanten van duurzame energie. Deze aanpak leidde tot kritiek vanuit het parlement én de samenleving. Volgens tegenstanders profiteert een kleine groep met politieke connecties, terwijl consumenten en bedrijven de rekening betalen.
Oppositie: vriendjespolitiek en belangenverstrengeling
De grootste oppositiepartij, de Volkspartij, beschuldigt de regering van vriendjespolitiek. Zo zouden bepaalde exploitanten van hernieuwbare energie, met banden met voormalig premier Thaksin Shinawatra, vader van de huidige premier Paetongtarn, bevoordeeld worden bij het toekennen van lucratieve PPA’s.
EGAT, het staatsenergiebedrijf, sloot onlangs nieuwe PPA’s met een looptijd van 25 jaar, wat volgens parlementslid Supachot Chaiyasat mogelijk meer dan 100 miljard baht aan kosten met zich meebrengt voor de bevolking.
Energie-experts zien structurele fouten
Onafhankelijke economen en energieonderzoekers delen de zorgen. Praipol Koomsup, die het beleid al jaren volgt, stelt dat zulke langdurige PPA’s achterhaald zijn. Door de snel dalende kosten van hernieuwbare energie zou flexibiliteit juist essentieel moeten zijn. Hij benadrukt dat de contracten korter moeten worden, om toekomstige kosten te drukken en mee te kunnen bewegen met technologische ontwikkelingen.
Toch verdedigt de overheid haar aanpak. Wattanapong Kurovat, directeur-generaal van het Bureau voor Energiebeleid en -Planning, wijst erop dat hernieuwbare energie juist goedkoper is dan conventionele elektriciteit uit de EGAT-centrales. Hij noemt een gemiddelde kostprijs van 2,7 baht per kilowattuur voor hernieuwbare energie, tegenover 3,18 baht uit het EGAT-netwerk. Ook noemt hij zonne-energie (2,18 baht) en windenergie (3,10 baht) als concurrerende bronnen.
Volgens hem is het programma nodig om buitenlandse investeerders aan te trekken en om te voldoen aan eisen van exportmarkten zoals de EU, die hun CO₂-importafdruk willen verkleinen via het zogeheten Carbon Border Adjustment Mechanism.
Gebrek aan transparantie en beleidscorruptie
Toch heerst er onder experts scepsis. Onafhankelijk onderzoeker Sarinee Achavanuntakul uitte haar zorgen over de prijsvorming van elektriciteit en wees op een gebrek aan transparantie in de selectie van in aanmerking komende bedrijven. Volgens haar leidt deze aanpak tot beleidscorruptie en ondermijnt het de publieke steun voor duurzaamheid.
Daarnaast bekritiseert ze de focus van de overheid op grootschalige projecten en pleit ze voor decentralisatie, waarbij huishoudens en bedrijven makkelijker hun eigen zonne-energie kunnen opwekken en terugleveren aan het net.
Te veel reservecapaciteit
Een ander probleem is het aanhouden van reservecapaciteit via AP-betalingen. Volgens Praipol is de reservecapaciteit inmiddels opgelopen tot 40 procent, wat financieel niet te verantwoorden is. Hij roept op om deze betalingen stop te zetten.
Ook de vertraging bij het goedkeuren van het nieuwe Energieontwikkelingsplan 2024–2040 (PDP 2024) is hem een doorn in het oog. Het plan, dat onder andere kleinschalige kerncentrales en een groter aandeel duurzame energie introduceert, ligt al meer dan een jaar op de plank. Volgens Praipol wordt er op hoog ambtelijk niveau nog geprobeerd het plan aan te passen.
Overschotten en verkeerde inschattingen
De overschatting van de elektriciteitsvraag, die gebaseerd was op optimistische groeiprognoses, heeft geleid tot een ongewenst overschot. Omdat de werkelijke economische groei achterbleef, blijft de verwachte toename in vraag uit. Dit resulteert in onnodige kosten en inefficiënte benutting van capaciteit.
Sommige ambtenaren verdedigen dit achteraf als onvermijdelijk. Niemand had immers kunnen voorspellen dat een militaire coup Yingluck zou afzetten en dat Thailand daarna in een lange periode van lage economische groei zou belanden.
Hervormingsvoorstellen van het TDRI
Het Thailand Development Research Institute (TDRI) pleit voor ingrijpende hervormingen. De denktank formuleerde vier concrete aanbevelingen:
- Herzie de vraagprognoses
Pas de ramingen in het PDP 2024 aan op basis van realistischere economische groeiscenario’s. - Actualiseer het gasbeheerplan
Beperk de LNG-import en stimuleer binnenlandse opwekking uit schone bronnen voor meer energiezekerheid. - Stel investeringen in LNG-terminals uit
De huidige terminals zijn nog niet volledig benut. Extra capaciteit is dus vooralsnog overbodig. - Onderhandel opnieuw over waterkrachtcontracten
Herzie bestaande overeenkomsten om financiële lasten te verlichten.
Tijdelijke subsidies zijn geen structurele oplossing
Om de pijn voor huishoudens enigszins te verzachten, verlaagt de overheid tijdelijk de elektriciteitsprijs van 4,15 naar 3,99 baht per kilowattuur. Maar volgens critici zijn dit slechts doekjes voor het bloeden. De onderliggende oorzaken blijven bestaan, en de kosten worden alleen doorgeschoven.
Kans voor zonne-energie bij handelsconflicten
Tot slot wijst Praipol op een unieke kans voor Thailand. Door de handelsspanningen tussen de VS en China daalt de prijs van zonnepanelen. Dat maakt het aantrekkelijker om kleinschalige zonne-energieprojecten op daken te realiseren. Als de overheid deze ontwikkeling ondersteunt, kan dat een doorbraak betekenen in de overgang naar een meer duurzame en betaalbare energievoorziening.
Bron: ThaiPBS – https://world.thaipbs.or.th/detail/no-end-in-sight-to-the-high-cost-of-electricity-in-thailand-/57393
Over deze blogger
-
Dit artikel is geschreven en gecontroleerd door de redactie. De inhoud is gebaseerd op persoonlijke ervaringen, meningen en eigen onderzoek van de auteur. Waar relevant is er gebruikgemaakt van ChatGPT als hulpmiddel bij het schrijven en structureren van teksten. Hoewel er zorgvuldig wordt omgegaan met de inhoud, kan niet worden gegarandeerd dat alle informatie volledig, actueel of foutloos is.
De lezer is zelf verantwoordelijk voor het gebruik van de informatie op deze website. De auteur aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade of gevolgen die voortvloeien uit het gebruik van de geboden informatie.
Lees hier de laatste artikelen
Maatschappij12 januari 2026Moeten kinderen in Thailand worden geweerd van sociale media
Toerisme12 januari 2026Thailand zet in 2026 vol in op kwaliteitstoerisme en hogere opbrengsten
Toerisme12 januari 2026Chinese reizigers trekken massaal de wereld in en Thailand profiteert mee
Vliegtickets12 januari 2026Bangkok Airways stunt met nieuwjaarstickets voor Thailand en de regio
Behalve het vermijden van de stroomstoringen die regelmatig voorkomen, was dit ook een van de redenen waarom wij nu een zonne-installatie hebben. Ik betaal nu nog maar een derde van wat ik vroeger betaalde.
Als ik de electra-prijs tussen Thailand en Nederland vergelijk, dan valt er in Thailand niets te klagen.
In NL gemiddeld 33 eurocent (12 baht) per Kwh en hier 4 baht. Structureel mag het hier met overcapaciteit een rommeltje zijn, maar in NL hebben ze een leverings probleem en soms een aansluitings-stop. Dus tel uit je winst..
Electriciteit is helemaal niet duurder geworden in Thailand:
15 jaar geleden betaalde ik precies hetzelfde per kilowattuur nl. 4,3 Baht per kWh.
Het is dus eerder goedkoper geworden en met de nieuwe maatregel van de regering wordt het nog gooedkoper: onder de 4 Baht per kWh.
: