Dertig Jaar van Hoop, Crisis en Herhaling – Een drieluik over Thailand’s moderne politieke geschiedenis (1997-2026) – lezersinzending
Inleiding: Wie Thailand probeert te begrijpen, raakt vaak verstrikt in een labyrint van kleuren, staatsgrepen en juridische uitspraken. Toch zit er een dwingende logica achter de gebeurtenissen. Sinds de verwoestende Azië-crisis van 1997 bevindt het land zich in een voortdurende beweging die veel weg heeft van een cirkel. Van de economische as van de vorige eeuw naar de technocratische ambities van vandaag: Thailand heeft zichzelf herhaaldelijk geprobeerd opnieuw uit te vinden, om vaak weer bij hetzelfde punt uit te komen. Anno 2026 heeft het land met meerdere crises tegelijk te maken. Aan de grenzen met buurlanden is het onrustig, er bestaan grote schuldenbergen bij de bevolking, de economie hapert, toeristenstromen worden dunner, er worden scam- en oplichtingspraktijken in alle geledingen van de samenleving gemeld. Thailand zal zichzelf opnieuw moeten uitvinden. Immers, het land draait al drie decennia in een cirkel om zichzelf heen. Aanstaande 8 februari zijn er parlementsverkiezingen. De Senaat doet niet meer mee in de benoeming van een premier.
Dit drieluik neemt je mee langs de drie cruciale tijdperken die het Thailand van nu hebben gevormd, eindigend bij de vooravond van de historische verkiezingen van 8 februari 2026.
De enige gebruikte bron is : https://nl.wikipedia.org/wiki/Hoofdpagina. Via het zoekveld bovenin is alle informatie terug te vinden. Klik door op links voor nog meer informatie.
Deel 1: Van Crisis naar Crisis (1997 – 2011)
Deel 2: Hoe Yingluck plaats maakt voor Prayuth (2011 – 2023)
Deel 3: De Strijd om Verandering (2023 – heden)
==-=-=-=-=-=-=-=-==
Deel 1: Van Crisis naar Crisis (1997 – 2011)
1. De Azië-crisis van 1997
Eind vorige eeuw begon in Thailand de Azië-crisis. Een complexe gebeurtenis met een kettingreactie aan oorzaken, met als gevolg dat de crisis zich razendsnel naar andere “Aziatische Tijgers” zoals Indonesië, Zuid-Korea en Maleisië verspreidde. De Thaise overheid werd gedwongen de koppeling van de baht aan de Amerikaanse dollar los te laten. Grote internationale hedgefondsen zagen dat de Thaise economie fundamenteel ongezond was (te veel schulden, een vastgoedzeepbel en afnemende export). Zij leenden enorme hoeveelheden baht, en verkochten die direct voor dollars. Op 2 juli 1997 was de bodem van de Thaise schatkist bereikt. Thailand had vrijwel geen bruikbare buitenlandse reserves meer over om de munt te ondersteunen. De overheid had simpelweg geen andere keuze dan de koppeling los te laten en de markt de waarde te laten bepalen. De economie stortte in, met grote sociale onrust als gevolg.
2. De jaren van Thaksin (2001 – 2006)
Een zekere oud-politiechef, en nadien telecom-zakenman, Thaksin Shinawatra, was in 1997 vicepremier. Hij zou voorkennis hebben gehad over het besluit om de koppeling van de baht aan de dollar los te laten. Zijn telecombedrijf zette vlak voor de devaluatie enorme leningen in dollars om naar baht, en omgekeerd. Hij redde hiermee zijn bedrijf van faillissement, in tegenstelling tot veel andere Thaise bedrijven, en boekte tegelijkertijd enorme winsten.
In 1998 richt hij een eigen politieke ‘Thai Rak Thai’-partij. Hij behaalde in 2001 een parlementaire meerderheid en werd vervolgens premier. Maar Thaksin wordt beschuldigd van het aanpassen van wetgeving om zijn eigen bedrijven te bevoordelen. Met Myanmar via een lening, en met Singapore door verkoop van eigen aandelen, met alle winsten voor eigen gebruik en vitale nationale infrastructuur (satellieten en het grootste telecom-netwerk) in handen van een buitenlandse overheid.
In 2005 wint hij opnieuw de verkiezingen, maar zijn omstreden handel met Singapore deed hem de das om. Onder andere ook omdat zijn groeiende macht als een bedreiging wordt gezien voor de positie van heersende elites. In 2006 pleegt het leger een staatsgreep terwijl Thaksin in New York bij een vergadering van de VN was. Vanuit NY vertrekt hij naar London. Pas in augustus 2023 keert hij terug uit vrijwillige ballingschap, maar blijft Thailand’s politiek via zijn familie beïnvloeden.
Maar toch: toen Thaksin in 2001 aantrad, kampte Thailand nog steeds met de naweeën van de crisis van 1997. Hij ging over op stimulering van de binnenlandse economie door geld te injecteren in de rurale gebieden (het “Village Fund” programma). En hij wist buitenlandse investeringen aan te trekken en de export te stimuleren. Thailand’s economie groeide met 5% per jaar tijdens zijn ambtstermijn. Onder zijn bewind daalde de armoede in Thailand inderdaad aanzienlijk. Volgens gegevens van de Wereldbank daalde het percentage mensen dat onder de armoedegrens leefde van ongeveer 21% in 2000 naar rond de 11% in 2006. Populistische programma’s zoals de “30-baht gezondheidszorg” en schuldverlichting voor boeren speelden hierbij een grote rol.
Thailand had na de crisis van 1997 een noodpakket van 17,2 miljard dollar ontvangen van het IMF en andere landen. Op 31 juli 2003 kondigde Thaksin in een nationale televisietoespraak aan dat Thailand de laatste termijn van de schuld had voldaan. Twee jaar eerder dan de oorspronkelijke deadline van 2005. Hij presenteerde dit als een symbool van nationale onafhankelijkheid en economische soevereiniteit.
Thaksin kon in 2001 winnen dankzij de “Grondwet van het Volk”: de nieuwe grondwet van 1997. Deze was bedoeld om stabiele regeringen te creëren en de macht van versplinterde partijen in te dammen. Ironisch genoeg gaf precies deze grondwet Thaksin de macht die de elite later zo zou gaan vrezen.
3. Geel versus Rood (2007 – 2008)
Na de coup van september 2006 raakte het land diep verdeeld. De periode tussen 2007 en 2011 was er een van voortdurende strijd tussen de “gevestigde orde” (leger, monarchie en de stedelijke elite), verenigd in de ‘Geelhemden’, en de populistische krachten rondom de familie Shinawatra, de ‘Roodhemden’: vooral onder de plattelandsbevolking. Er kwam een interim-regering en een nieuwe grondwet. Nadat het leger in 2007 weer verkiezingen toestond, won de People’s Power Party (PPP) met een enorme meerderheid.
Voor de Geelhemden was dit onacceptabel: zij zagen de PPP als niets meer dan een herstart van Thaksins verboden partij. De nieuwe premier Samak Sundaravej, noemde zichzelf openlijk een “nominee” van Thaksin. Dit was voor de PAD/People’s Alliance for Democracy/Geelhemden het startsein in mei 2008 om de straat op te gaan. De boel werd op de spits gedreven toen de regering Samak de poging van Cambodja steunde in juli van dat jaar om de Preah Vihear-tempel op de UNESCO-Werelderfgoedlijst te krijgen. De Geelhemden beschuldigden de regering van landverraad. Ze beweerden dat de regering Thais grondgebied “verkocht” aan Cambodja in ruil voor zakelijke belangen van Thaksin in dat land. Dit wakkerde een fel nationalisme aan, waardoor de steun voor de PAD in Bangkok enorm groeide.
Ondertussen was premier Samak in september 2008 door de rechter afgezet vanwege een triviale zaak rondom een kookprogramma op tv. De PPP verving hem door Somchai Wongsawat., maar die was de schoonbroer van Thaksin. Voor de PAD een ultieme belediging. Ze zagen het als een bewijs dat de familie Shinawatra Thailand als hun persoonlijke eigendom beschouwde. De regeringsgebouwen werden bezet, en vervolgens in november 2008 zowel Suvarnabhumi als Don Mueang. Tienduizenden toeristen zaten vast, en de economische schade was miljarden dollars. De bezetting eindigde pas toen het Grondwettelijk Hof de regeringspartij (PPP) ontbond wegens verkiezingsfraude, waardoor Somchai moest opstappen.
De Pheu Thai Partij was als reserve-partij al opgericht op 20 september 2007, en werd opvolger van de ontbonden (PPP, en de oorspronkelijke Thai Rak Thai Partij (TRT). PT werd hiermee politiek erfgename van Thaksin Shinawatra’s beweging. Deze PT speelt nadien een centrale rol in de Thaise politiek als een belangrijke populistisch-georiënteerde beweging, met sterke steun in Noord- en Noordoost-Thailand.
4. De DP neemt het stokje over (2008 – 2011)
December 2008: de politiek leider van de Democratische Partij Abhisit Vejjajiva werd door het parlement gekozen als nieuwe premier. Hij werd hiermee de eerste premier in jaren die niet uit het kamp van Thaksin kwam, zonder dat er nieuwe verkiezingen aan te pas waren gekomen. Maar de Roodhemden voelden zich bestolen. Zij hadden de verkiezingen gewonnen, maar de elite had hun stem ongeldig gemaakt. De Roodhemden begonnen hun eigen massale protesten.
In april 2009 verstoorden zij een ASEAN-top in Pattaya, waardoor wereldleiders per helikopter moesten worden geëvacueerd. De top werd onmiddellijk geannuleerd en in de regio Pattaya en Chonburi werd de noodtoestand uitgeroepen.
Deze gebeurtenis was de reden dat de Roodhemden in 2010 dachten dat ze de regering konden dwingen tot aftreden door massaal naar Bangkok te trekken. Ze hadden immers gezien dat ze zelfs een internationale top konden stilleggen. Hetgeen gebeurde: in maart 2010 trokken tienduizenden Roodhemden uit het noorden en noordoosten naar Bangkok. Ze bezetten eerst de historische binnenstad en later het luxe winkeldistrict Ratchaprasong , in het hart van Bangkok met malls als CentralWorld en Siam Paragon. De demonstranten bouwden metershoge muren van autobanden en bamboestokken, gedrenkt in benzine, om het leger buiten te houden. Hun eis: onmiddellijke ontbinding van het parlement en nieuwe verkiezingen.
5. Het leger grijpt in
Op 10 april 2010 probeerde het leger de demonstranten bij de Phan Fa-brug te verdrijven. Dit liep uit op een bloedig gevecht waarbij mysterieuze “Mannen in het Zwart” (gewapende militanten aan de kant van de Roodhemden) granaten en geweren gebruikten tegen het leger. Er vielen 25 doden, waaronder een Japanse journalist en een Thaise kolonel. Vanaf dat moment was de sfeer grimmig en onomkeerbaar gewelddadig. Na weken van belegering en sporadische schietpartijen (waarbij scherpschutters van het leger werden ingezet vanaf wolkenkrabbers), volgde de eindaanval. Pantserwagens reden door de barricades bij Ratchaprasong. Terwijl de leiders van de Roodhemden zich overgaven om meer bloedvergieten te voorkomen, braken er branden uit in de stad. Het prestigieuze winkelcentrum CentralWorld en de Thaise beurs werden in brand gestoken. De totale crisis in 2010 kostte aan ten minste 92 mensen het leven en er vielen meer dan 2.000 gewonden. Het merendeel van de slachtoffers waren ongewapende burgers.
Ingezonden door Ruud B.
Over deze blogger
Lees hier de laatste artikelen
Lezersinzending12 januari 2026TV distributie (lezersinzending)
Lezersinzending12 januari 2026Te koop van een lezer: ruime woning nabij Nakhon Ratchasima met veel mogelijkheden
Visumvraag12 januari 2026Thailand Immigration vraag Nr 008/26: Mag ik geld van de 800 000 Baht gebruiken?
Lezersvraag12 januari 2026Thailand lezersvraag: OTP-code voor aanmaken van een AirAsia Account
Een vrije goede bondige beschrijving van de afgelopen 30 jaar, al wil ik er wel op wijzen dat het, reeds in 2007, de militaire regering van generaal Sarayud Chulanont die instemde met Cabodja’s voorstel om te tempel tot werelderfgoed te benoemen. Dit wel op voorwaarde dat het betwiste gebied naast de tempel geen onderdeel van dit verzoek zou zijn. Deze militaire regering steunde de voordracht van Cambodja dan ook bij de vergadering van de UNESCO World Heritage Committee die in 2007 in Christchurch plaatsvond.
In 2008 kwam UNESCO tot een positieve stemming hierover, en toen was inmiddels de regering van premier Samak Sundaravej aan de macht. Die zagen de heersende als iemand die trouw was aan Thaksin en daarmee ongewenst omdat Thaksin zijn elite netwerk dat van de bestaande bedreigde. Plots was de tempelvoordracht een probleem… Kunstmatig opgeklopt nationalisme kwam er aan de pas, eigenlijk net als we nu weer zien. De oude elites zwaaien fanatiek met de vlag als ze iets meer van hun taartpunt in moeten of dreigen te moeten in te leveren. En dat recept lijkt vaak helaas maar weer al te effectief: schaart zich achter de vlag, strak in de pas, hulde aan de dappere militairen. De generaals en diverse families varen er wel bij en de onder en middenklasse betaald de rekening, zowel in bloed als in sociaaleconomisch opzicht.
NB: voor de goede orde, ik gruwel van die generaals, en een Thaksin of een Abhisit. Geen van hen dient de belangen van de Thai die niet tot de een of andere hogere klasse behoren. Geen van hen wil dat die gewone Thai serieuze invloed krijgen op de koers van het land (politiek, economie, kapitaal).
Rob V, Inderdaad, U beschrijft het goed.
En dat is het … ‘daarom’… dat er na de verkiezingen, hoe die ook uitvallen er niets zal veranderen.
Alleen het palet van mensen die ‘aan de beurt’ zijn om er wel bij te varen verschuift deels.
Vandaag zijn er gemeenteraad verkiezingen (subdistricten), volgens mijn stiefdochter in het hele land. Ik was er niet zeker van want ik heb er niets over gelezen, wel rijden er al wekenlang geluidswagens door de dorpen en hangen er affiches.
Misschien dat uit de uitslagen al iets te zeggen valt over de parlementsverkiezinegn van volgende maand.
Bij de lokale verkiezingen gaat het om hele andere zaken zoals het verkrijgen van inkomsten de volgende 4 jaar en de invloed. De voorzitter van de Subdistricts Administratieve Organisatie (Or Bor Tor) vangt tussen de 25-35 k baht per maand afhankelijk van het aantal inwoners en hun rijkdom.
In kleine arme gemeenschappen loont het daarom om tijdens dit soort periodes af en toe de helpende hand toe te steken. De haves investeren en bij winst krijgen ze het met rente, invloed en aanzien terug.
Alleen om deze reden zal op lokaal politiek niveau een geboren dubbeltje zelden tot nooit een kwartje worden en blijft overal veel bij hetzelfde.
Beste Ruud B, prima overzicht voor degenen die TH nog niet zo goed kennen, of er hun eerste stappen (naar toe) maken. Ik ben benieuwd naar de deel 2 en 3 want je hebt het over een drieluik. En nog meer benieuwd of je een koppeling maakt met de komende verkiezingen van 8 februari. Het zal niet voor niets zijn dat je jouw overzichten nu aanbiedt ter plaatsing. Jammer dat dit soort inzendingen zo slecht gelezen/gepromoot worden. Daar zou de redactie wel eens wat meer werk van mogen maken. Die AOW-kwestie is nu bijna 3.000 keer gelezen, jouw inzending haalt de 10%. Mij lijkt dat je er toch veel werk in hebt gestoken.