‘Morgen is geen datum maar een gemoedstoestand in de tropen’
In mijn vorige leven, dat zich afspeelde in de regenachtige polders van Nederland, was tijd een lineair gegeven. Een dag had vierentwintig uur en als je met iemand afsprak om tien uur, dan stond je er om tien uur, of liever nog vijf minuten eerder. Hier, tussen de rijstvelden en de lome honden die alleen bewegen als de zon draait, is tijd vloeibaar geworden. Mijn horloge draag ik alleen nog uit gewoonte, of misschien als sieraad om mijn pols te laten verkleuren, want de wijzers hebben hun dwingende macht verloren.
Het grote leerproces begon toen ik probeerde een timmerman te regelen voor mijn lekkende dak. “Phrung ni,” zei hij met een stralende glimlach die alle twijfel wegnam. Morgen. Ik zette koffie, ik wachtte, ik ijsbeerde en ik leerde uiteindelijk een harde les. Voor een farang is morgen de dag na vandaag. Voor mijn Thaise buren is morgen een mystieke plek in de toekomst waar alle problemen worden opgelost en alle klusjes worden gedaan, maar waar je zeker niet noodzakelijk haast mee hoeft te maken.
De eerste keer dat “morgen” niet kwam, voelde ik de bekende westerse irritatie opborrelen. Ik belde de timmerman. Hij nam op met een vrolijkheid die in schril contrast stond met mijn frustratie. “Ja, ja, morgen!” riep hij boven het lawaai van een feestje uit. Ik keek naar mijn agenda, dat heilige boekje waarin ik mijn leven probeer te ordenen. Voor mij was het een gebroken belofte, een gat in de planning. Voor hem was het slechts een intentieverklaring.
Ik besefte dat wij westerlingen verslaafd zijn aan de zekerheid van de kalender. Wij willen weten waar we aan toe zijn. Hier in het dorp leeft men meer met de waan van de dag. Als het regent, werk je niet. Als je neef monnik wordt, werk je niet. En als je gewoon geen zin hebt, is “morgen” het perfecte woord om de harmonie te bewaren. Het is geen leugen, het is sociale smeerolie om te voorkomen dat je “nee” moet zeggen.
Na drie weken van dagelijkse teleurstellingen begon er iets in mij te verschuiven. Ik stopte met wachten. Wachten is namelijk een actieve bezigheid; het is het opschorten van je leven tot er iets gebeurt. In plaats daarvan begon ik te leven in de tussentijd. Ik zat op mijn veranda en keek hoe een rij mieren een dode kever ontleedde. Een klus die ze overigens wel heel efficiënt aanpakte, zonder enige vorm van vergadering.
Ik leerde dat tijd hier niet iets is dat opraakt, maar iets wat er altijd in overvloed is. Waarom zou je je haasten? De tempelklokken luiden toch wel, de zon komt toch wel op en dat dak lekt alleen als het regent. Mijn bloeddruk daalde en ik begon de charme in te zien van het uitstel. Het geeft je de ruimte om na te denken, of beter nog: om helemaal nergens aan te denken.
Toen de timmerman uiteindelijk opdook, op een dinsdagmiddag die nergens in de afspraken voorkwam, was hij niet verontschuldigend. Hij lachte, klopte op mijn schouder en zei: “Ik ben er!” Alsof hij precies op tijd was. En in zijn belevingswereld was hij dat ook. Het moment was daar. Hij repareerde het dak in een uurtje, dronk drie glazen ijskoffie en vertrok weer naar een andere “morgen”.
Ik was niet eens meer boos. Ik had de westerse logica, waarin oorzaak en gevolg strak op elkaar volgen, losgelaten. Ik had geleerd dat je in Thailand niet vecht tegen de tijd, maar erin meedrijft, zoals een blad op de rivier. Soms blijf je even haken achter een tak, soms stroom je door. Het heeft geen zin om tegen het water te schreeuwen.
Morgen is een mooi concept, zolang je er maar niet op rekent. Ik heb mijn horloge inmiddels in een lade gelegd. De batterij is op en ik heb geen haast om een nieuwe te halen. Dat doe ik morgen wel. Of de dag erna. Het leven is hier misschien minder efficiënt, maar het is wel een stuk vriendelijker voor de ziel. En dat lekkende dak? Dat heeft me geleerd dat geduld geen deugd is, maar een noodzakelijk overlevingsmechanisme…
Over deze blogger
-
Mijn leeftijd valt officieel onder de categorie ‘bejaard’. Ik woon al 28 jaar in Thailand, probeer dat maar eens na te doen. Nederland was ooit het paradijs, maar het raakte in verval. Dus ging ik op zoek naar een nieuw paradijs en vond Siam. Of was het andersom en vond Siam mij? Hoe dan ook, we waren elkaar goed gezind.
De ICT zorgde voor een regelmatig inkomen, iets wat jullie ‘werk’ noemen, maar voor mij was het vooral een tijdverdrijf. Schrijven, dat is de echte hobby. Voor Thailandblog pak ik die oude liefde weer op, want na 15 jaar zwoegen verdienen jullie wel wat leesvoer.
Ik begon op Phuket, verhuisde naar Ubon Ratchathani, en na een tussenstop in Pattaya woon ik nu ergens in het noorden, midden in de natuur. Rust roest niet, zeg ik altijd, en dat blijkt te kloppen. Hier, omgeven door het groen, lijkt de tijd stil te staan, maar dat doet het leven gelukkig niet.
Eten, vooral lekker, dat is mijn passie. En wat maakt een avond compleet? Een goed glas whisky en een sigaar. Dan heb je het wel zo’n beetje, vind ik. Proost!
Lees hier de laatste artikelen
Cultuur16 februari 2026‘Waarom de haan van de buren mijn bioritme gijzelt met zijn nachtelijke solo’
Cultuur9 februari 2026‘Kansberekening verliest het hier altijd van een boomstam met een gekke vorm’
Cultuur2 februari 2026‘Democratie wordt hier gemeten in decibellen en gratis blikjes makreel’
Cultuur25 januari 2026‘Waarom ik als een bange astronaut door de rijstvelden tuf’
De enige tijd die voor een Thai belangrijk is is etenstijd.
Ik weet nog dat dorpelingen hier een “carport” kwamen aanleggen. Een dak met palen dus. Ze kwamen inderdaad wanneer het uitkwam, we moesten ze van eten voorzien en ook nog een paar flessen bier. Opschieten deed het niet. Op een gegeven moment, na een slordige week, wisten ze niet hoe het verder moest. Dus ze gingen weg. Wel graag even betalen. Meer professionele roofers uit een stad verderop hadden de klus in een paar uur geklaard. Maar ze zeiden dat het moeilijk was omdat van de hele constructie niets deugde. Sindsdien heb ik het eigenlijk wel gehad met die dorpstimmerlui. Al heb ik wel gelachen
Ik wil niet offensief overkomen maar eigenlijk betekent het dat men je niet serieus neemt.
Connecties zijn zo belangrijk en hoe hoger in de lokale boom van de familie des te minder last van laaielichters.
Zou het zo zijn? Mijn schoonvader had die lui uitgezocht en ik was niet de opdrachtgever maar mijn Thaise zwager. Ik heb ook niet betaald. Mijn zwager betaalde. Ik was slechts toeschouwer. En fotograaf. Leuke foto’s. Ik heb hier niet eens een auto dus wat moet ik met een carport. Laaielichters? Eerder arme sukkels. Misschien wilde schoonpappa ze een paar bahtjes laten verdienen of zo. Mijn Thaise zwager zat er ook niet echt mee. Hij werkt elders en toen hij terug kwam hebben we samen gelachen. Oh ja een heb bier gekocht voor de bouwers! Die lui uit de stad namen hun eigen Lao Khao mee. En een horloge.
Ik heb wel meer leuke dorpsverhalen. Zo reed ik eens naar de locale sleutelaar om de olie van het snelbrommertje te laten verversen. De man bleek weer eens straal bezopen. Knalhatde muziek, de locale Isaanse smartlappen natuurlijk. Ik had natuurlijk gewoon weer weg moeten gaan maar het eindigde ermee dat ik op de vuile vloer laag en hij mij het gereedschap aangaf. Hij kon amper rechtop blijven staan. Toen ik thuis kwam was mijn vrouw verbijsterd. Wat zie jij er uit! Ben je met de motor gevallen of zo? Zij was pissig. Ik vond het vermakelijk.
Dit soort verhalen uit eigen beleving deel ik graag met mijn broer die er doodziek van wordt dat ik het leven met Nederland vergelijk.
Mijn boodschap is simpel. Waarom moet je een schuld van een opgeblazen huizenprijs accepteren wetende dat het elders, en niet per se Thailand, veel goedkoper is. Koop of huur een huis over de grens bv.
Daarnaast zitten veel mensen met hele prettige overwaarde in een oud huis terwijl als je bij verkoop van het huis gaat landen hoppen dan krijg je bij leven het geld nog niet op en zeker in Thailand niet.
In mijn ogen regeert de angst in het calvanistische landje terwijl er zoveel te beleven valt buiten die benauwde gedachte. 95% van de wereldwijde bevolking heeft het veel slechter en toch maar de schoonheid en het geluk van het leven niet in willen zien.
De genoemde timmerman en velen met hem weten wel beter. Leven gaat over pluk de dag en morgen zien we wel.
Met geld het graf in gaan is het tekort doen in je eigen leven behalve als het ten goede komt aan de levenspartner.
Ooit komt de erfenis bij de kinderen en geluk ermee.
Momenteel is het weer de tijd van de feesten in de diverse gemeenschappen en ik kan het heel goed waarderen dat ze door de weeks feesten belangrijker vinden dan werk.
En daarom is men minder rijk, maar lopen ze ook niet overspannen thuis op kosten van de samenleving oftewel de werkenden.
Thailand ten voeten uit, wat ze wel willen is dat je betaald en liefst veel en op tijd, verder met hun instelling en mentaliteit is het niet vreemd dat ze niet vooruit komen.
En als je niet uitkijkt met hun glimlach ben je je geld kwijt en kan je fluiten naar je spullen.
Gr. Arno
Thai niet punctueel qua tijd? Probeer maar eens de 90 dagen of visa extension te overschrijden, dan weten ze je te vinden en te plukken…
Frank Sinatra zong al: Tomorrow Never Comes
Zo mooi! En waar.
“de wijzers hebben hun dwingende macht verloren.” — de kunst om te “leven in de tussentijd”.
Mijn dag is weer goed.
Geniaal beschreven!
Prachtig geschreven.
Zo was ik nog niet zolang geleden op Koh Muk toen de speedboot maatschappij belde dat ze ons vergeten waren en dat ze ons over “een uurtje” op zouden komen halen. We hebben toen bij de pier maar even een brommertje geregeld en zijn het halve eiland weer over gereden en hebben een heerlijke lunch genoten. Toen de boot uuuuren later kwam zaten en enkele toeristen bijzonder opgewonden en stampvoetend aan boord omdat ze nu het vliegtuig naar huis niet meer konden halen. Waarop mijn vriendin reageerde: ” ach.. morgen gaat er vast weer een vlucht”