Digitaal prutswerk: het Thaise IT-landschap door de ogen van een Nederlandse programmeur (lezersinzending)

Toen ik in 2021 weer naar Thailand wilde reizen, stond er één obstakel tussen mij en het vliegtuig: de Thailand Pass. Een digitaal systeem dat moest controleren of je aan de toelatingseisen voldeed, waaronder vaccinatiestatus en medische verzekering. De site zag er op het eerste gezicht degelijk uit. Alles in het Engels, instructies duidelijk. Totdat ik bij het gedeelte kwam waar je moest aangeven of je gevaccineerd was of niet.

De optie ‘not vaccinated’ stond er wel, maar was grijs en niet aanklikbaar. Geen uitleg, geen foutmelding, niets. Voor iemand zonder technische kennis zou dat het einde van de aanvraag betekenen. Maar ik drukte op F12, opende de DOM (Document Object Model), en paste het element aan. Binnen een paar seconden had ik de propperty ‘disabled’ verwijderd van het optielijstje, formulier verder ingevuld, en op verzenden gedrukt. De aanvraag werd goedgekeurd. Klaar.

Op dat moment drong het pas goed tot me door hoe kwetsbaar en amateuristisch het systeem was opgebouwd. Als een simpele wijziging aan de voorkant van de site al voldoende is om het hele proces te manipuleren, dan weet je één ding zeker: aan de achterkant wordt niets gevalideerd. Geen controles. Geen logica. Geen beveiliging. Alleen façade.

Een paar jaar later kreeg ik er opnieuw mee te maken. Mijn Thaise rijbewijs moest verlengd worden, en dat kon alleen nog via een online systeem. Voor buitenlanders was het proces zogenaamd geautomatiseerd: je account werd automatisch aangemaakt op basis van je paspoortnummer. De gebruikersnaam? De letter ‘P’, gevolgd door je landcode en paspoortnummer. Het wachtwoord? Je geboortedatum in cijfers. Geen extra authenticatie, geen e-mailverificatie, geen mogelijkheid om het wachtwoord te wijzigen. Je hoefde alleen maar iemands paspoort te hebben, iets wat in Thailand tientallen keren per dag gebeurt in hotels, scooterverhuurwinkels en immigratiekantoortjes, en je had toegang tot zijn of haar account.

Dit is geen incident. Het is symptomatisch voor een veel groter probleem.

De digitale infrastructuur van de Thaise overheid, en ook van veel semi-overheidsinstellingen, is gebouwd als een rammelend huis zonder fundering. Alles oogt misschien acceptabel aan de buitenkant, maar zodra je een stap naar binnen zet, zie je het afbladderende pleisterwerk, de scheve ramen en de lekkende leidingen. Je krijgt het gevoel dat er haast is gemaakt, dat het goedkoop moest zijn, en vooral dat niemand zich verantwoordelijk voelt voor het eindresultaat.

Wat je ziet in de IT-sector, lijkt sterk op wat je ziet in de bouwsector hier. Aannemers die zonder planning beginnen, gebruikmaken van goedkope materialen, en vertrekken zodra het geld op is. Het resultaat is voorspelbaar: een bouwwerk dat alleen bij elkaar blijft zolang je er met je vingers vanaf blijft.

In de IT betekent dat: gebrekkige beveiliging, slecht onderhouden systemen, geen tests, geen monitoring. En vooral: geen gevoel van urgentie. Want wie moet je aanspreken? Niemand weet wie het systeem heeft gebouwd, of welk bedrijf verantwoordelijk was. Officiële instanties reageren zelden inhoudelijk. Alles verdwijnt in een bureaucratische mist.

Dat deze staat van digitale nalatigheid al jaren voortduurt, is deels te verklaren door hoe onderwijs hier werkt. Informaticaopleidingen zijn vaak oppervlakkig. Studenten leren vooral om iets te laten ‘werken’, niet om het goed, veilig of schaalbaar te maken. Kritisch denken, beveiligen, documenteren, het komt nauwelijks aan bod. Wie het curriculum niet aankan, koopt zijn diploma of doet klusjes voor de docent. Iedereen weet dat het gebeurt, niemand doet er iets aan.

Ik wil niet suggereren dat er geen kundige programmeurs in Thailand zijn. Die zijn er wel degelijk. Maar ze werken meestal niet aan overheidssystemen. De goedkopere, ongecontroleerde krachten winnen bijna altijd de aanbesteding. Niet omdat ze beter zijn, maar omdat het niemand echt interesseert wat er na oplevering gebeurt.

En zo blijven we achter met een digitale overheid die afhankelijk is van Excel-bestanden, gedeelde Google Drives, en websites die breken zodra je iets invult wat niet was voorzien. Wie Thailand wil begrijpen, hoeft niet alleen naar het verkeer te kijken of naar hoe huizen gebouwd worden. Je hoeft alleen maar in te loggen op een overheidsportaal.

Dat is genoeg om te zien dat de façade van vooruitgang dun is, en het fundament al jaren rot.

Ingezonden door Bert