Hoe gaat het eraan toe op een Thaise school?

Grade 1 or Prathom Suksa 1 students in Chiang Mai (TOON DANUCHOT / Shutterstock.com)

Weet u u hoe een Thaise schooldag er uit ziet? Wat leren de kinderen en wat voor atmosfeer hangt er?  Laat mij een globaal beeld schetsen van de basisschool en middelbare school in Thailand. De kleuterschool Anuban (อนุบาล, à-nóe-baan) en het vervolgonderwijs (technische school, universiteit) laat ik onbesproken.

De basisschool: Prathom 1- 6

De basisschool noemen we Prathom (ประถม, prà-thǒm), heeft 6 leerjaren en is voor kinderen van 7 t/m 12 jaar. Deelname is verplicht, maar de staatsscholen zijn kosteloos. Boeken, uniform en dergelijke moet men wél zelf betalen, wat voor de armste een probleem kan zijn. Rapportcijfers gebruiken doorgaans het systeem 0 t/m 4, waarbij 0 een onvoldoende is. Zittenblijven komt weinig voor, toetsen kan men overdoen of bijles volgen in de zomerschool. Net als in Nederland is er 1 leraar die in (bijna) alle vakken lesgeeft. Elke klas heeft dus een eigen leraar en eigen leslokaal.

De Middelbareschool: Matayom 1-3 en 4-6

De Matajom (มัธยม, má-thá-jom) is voor kinderen 13 t/m 18 jaar en opgesplitst in tweeën. De eerste 3 leerjaren zijn verplicht maar kosteloos indien men naar een staatsschool gaat. De andere 3 jaar zijn vrijwillig en ter voorbereiding op eventueel vervolgonderwijs. Ook hier moet men zelf boeken, uniform en dergelijke kosten zelf betalen. Cijfers en zittenblijven gaat eveneens zoals op de Prathom. Voor de diverse vakken zijn er aparte leraren, op de meeste scholen wisselen de leerlingen van lokaal.

(tawanroong / Shutterstock.com)

Het schooljaar

Het schooljaar start begin mei, met een korte vakantie eind september, en gaat verder van begin oktober tot ergens in maart. Tussen eind maart en begin mei, de heetste periode, is er bijna twee maanden zomervakantie. Een schooldag begint om 8 uur en dan staan alle kinderen opgesteld in rijen voor het zingen van het volkslied en hijsen van de vlag. Ook prevelen gelovigen boeddhistische gebeden, dreunen samen het schoollogo op en luisteren naar een docent die een praatje over ethiek houdt. Dan gaat men in rijen naar de klas (bij de deur je schoenen uit!) en nemen de kinderen plaats achter hun tafel. Deze zijn vaak in rijen opgesteld maar het komt voor dat de tafels in groepjes staan zoals wij dat kennen. Een doorsnee klas heeft 30 à 50 kinderen. Als de leraar binnenkomt staan alle kinderen op om deze welkom te heten, dan mag men weer gaan zitten. School duurt veelal tot 15.30, maar kan met extra (naschoolse) klassen oplopen tot 17.00 of nog later.

Uniform en haardracht

Kinderen moeten rein en ordelijk zijn. Ze dragen een uniform en de haardracht moet aan bepaalde regels voldoen. Het uniform, het kapsel, de nagels en de oren moeten netjes verzorgd en schoon zijn, daar is ook controle op. Berucht zijn de ouderwetse haardracht regels uit 1972 waar diverse scholen nog aan vasthouden. Die regels stellen een zeer kort, militaristische kapsel verplicht (dat volgens historicus Nidhi Eoseewong zijn oorsprong heeft bij de Japanse bezetter en hoofdluis problemen). Niet op alle scholen is men zo streng, de regels zijn namelijk sinds 1976 versoepeld (en dat is nog eens herbevestigd in 2013 en 2020).

Straf

Naast soms ouderwetse regels zijn er soms ook leraren van de oude Thaise school: die zetten voor straf persoonlijk de schaar in te lange kapsels. Leerlingen moeten zelfs persoonlijke vernedering ondergaan, de leraar scheert ze als straf (of les?) een raar kapsel of hangt een bord met waarschuwende tekst om de nek. Leerlingen die zich misdragen of ‘dom’ zijn geweest kunnen worden soms ook uitgescholden of vernederd door de leraar.

En al mag het formeel niet: op social media gaan zelfs filmpjes rond van kinderen die een tik op de vingers of dergelijke lijfstraf krijgen. Gelukkig zijn er ook zeer gepassioneerde, warme leraren maar menig leerling omschrijft de doorsnee leraar als afstandelijke robot en ouderwets. ‘Als we niet luisteren gooit de leraar ons spullen naar het hoofd’ is voor Thailand geen ongekend iets.

De manier van lesgeven

Het lesgeven is vooral eenrichtingsverkeer: de leraar leest voor, de kinderen zeggen of schrijven na. Leren betekent vooral rijtjes stampen en herhalen. Ook de schoolboeken staan vol herhalingen. Over en weer vragen stellen of discussiëren is er niet bij. Kinderen hebben te luisteren en te gehoorzamen, hun hoofd moet ten alle tijden lager zijn dan die van de docent. Komt een kind aan het bureau dan zal het kind op de knieën moeten als blijk van ontzag/respect. Voor het verlaten en betreden van de klas moet een leerling toestemming vragen aan de leraar.

Eigen initiatief en spontaniteit wordt zeker niet aangemoedigd. Het is belangrijk dat de kinderen respect leren voor autoriteit: respect en ontzag voor de ouders, leraar en andere mensen hoger op de ladder. Kinderen leren de juiste fysieke en mentale houding aan te nemen. Hoe een correcte Wai (het samenvouwen van de handen op de juiste hoogte) uit te voeren, het maken van een Kraab (กราบ , kràab, jezelf aan iemands voeten ter aarde werpen) en ander correct gedrag. Discipline hebben en je plek kennen zijn uitermate belangrijk.

Het curriculum

Zowel op de Prathom als Mathajom krijgen de kinderen les uit een acht verschillende leergebieden. Uiteraard begint dat in de eerste klassen zeer eenvoudig en zal de leerlingen door de schooljaren heen zich verder verdiepen en specialiseren in (bepaalde) vakken. De leergebieden zijn:

  1. Thaise taal
  2. Wiskunde
  3. Natuurwetenschappen (natuurkunde, scheikunde, biologie etc.)
  4. Maatschappijleer, religie en ethiek (incl. cultuur, economie, geschiedenis, aardrijkskunde)
  5. Gezondheid en sport
  6. Kunsten (visueel, muziek, drama)
  7. Beroepen en technologie (design en technologie, ICT, beroepsvorming)
  8. Vreemde talen (bijvoorbeeld Engels of Chinees)

De inhoud van de schoolboeken is veelal zwart wit, ingewikkeld, technisch en dodelijk saai. De zeer theoretische inhoud staat ver van het leven in de praktijk. Uit het hoofd leren van relatief ingewikkeld materiaal wordt aangemoedigd. Het is voor de kinderen wel zo praktisch om volgens het boekje te werken, de procedures strikt te volgen, uit het hoofd te leren en verder niet na te denken.

(Cat Act Art / Shutterstock.com)

Maatschappijleer

Thailand en de boeddhistische cultuur staan op de Thaise school centraal. Uiteraard leren de kinderen de juiste Thaise normen en waarden. Het beeld van de (morele) maatschappij is nogal simplistisch: je behoort ertoe of geheel niet. Goed gedrag voorkomt gezichtsverlies en draagt bij aan het imago van de groep. Als iedereen juist handelt in het gezin, op school en de maatschappij dan blijft het volk vrij van problemen.

Kinderen leren dat het gezin de hoeksteen van de samenleving is, en men zichzelf weg dient te cijferen of offers te brengen ten bate van gezin, maatschappij of de meerderheid. Vader en moeder zijn de bron van de hoogste goedheid, ook al uiten ouders dat soms op manieren die kinderen niet (kunnen) begrijpen. Kinderen hebben hun dankbaarheid te tonen aan de ouders. Ze hebben hun ouders te helpen, in en rond het huis te helpen, de goede naam van de familie hoog te houden en voor hun ouders te zorgen bij ziekte of ouderdom.

Geschiedenisles

Uiteraard passeren in de Thaise schoolboeken ook zaken zoals het stenen tijdperk, oude wereldrijken (bijvoorbeeld het Chinese keizerrijk) en internationaal grootste of beruchte personen (o.a. een Gandhi en Hitler). Maar voor het grootste deel gaat de aandacht uit naar het eigen verleden. Volgens de schoolboekjes begon die vanaf het Sukhothai tijdperk met zijn machtige krijgsheer-koningen. Allerlei machtige, vaderlijke koningen die leidinggaven over de glorieuze koninkrijken van Sukhothai, Ayutthaya en Bangkok passeren de revue. Opstandige vazalstaten waren ondankbare rebellen. Van het verre verleden tot aan het heden kent het land allemaal nobele vorsten die zich altijd belangeloos hebben ingezet voor het volk, het boeddhisme en het land. Zonder koningen geen Thailand is de boodschap.

Hét motto is ‘natie, religie, koning’

Het ministerie van onderwijs ziet als belangrijkste doel leerlingen af te leveren met de juiste kennis, ethiek en moraliteit. Zo zal men zich een weg vinden in de maatschappij. Dat komt samen in het motto ‘natie, religie, koning’. Deze tekst kom je ook tegen op muren van diverse overheidsinstellingen. De natie staat voor nationale eenheid, saamhorigheid en trots.

Religie (het boeddhisme) geeft de juiste moraliteit en verbindt het volk. De koningen hebben door de geschiedenis heen zoveel bereikt en altijd met de beste bedoelingen voor het land en volk. Zonder land geen koning, zonder religie geen moreel kompas, zonder koning geen verbindende vader. Zonder deze drie pilaren zou het land ontrafelen in verdeeldheid en ten onder gaan. Wees een brave burger want goed gedrag leidt tot acceptatie, beloning, liefde en vooruitgang. Slecht gedrag leidt tot negativiteit, verlies, ziekte of zelfs de dood.

 

Grade 6 students at the Satitpatumwan School in Bangkok (noppasit TH / Shutterstock.com)

Slechte schoolresultaten

In Prathom 6, Mathajom 3 en Mathajom 6 worden diverse eindtoetsen afgelegd; de belangrijkste daarvan is O-Net (Ordinary National Education Test). Zo door de jaren heen gemiddeld genomen zakken de leerlingen voor praktisch alle (!) examenvakken. Daarbij moet wel worden opgemerkt dat de cijfers per regio (en school) sterk verschillen. De resultaten zijn in Bangkok en het noorden van Thailand het hoogst, elders -in het bijzonder de Isaan- een flink stuk lager.

Zijn de kinderen daar dommer? Nee, van invloed zijn factoren zoals de sociaaleconomische status van de ouders, de gezinssituatie thuis, de bereikbaarheid van de school, aanmoediging en motivatie van het kind, de middelen en vrijheid die een school ter beschikking (lees: tekort aan) heeft.

Ook valt er af te dingen op de kwaliteit van de eindtoetsen; de examens zitten soms nogal vreemd in elkaar. Om een berucht voorbeeld te noemen, neem deze vraag uit het examen van Mathajom 6 uit het vak Gezondheidszorg:

“Wat moet je doen als je seksueel opgewonden bent?

  1. Je vrienden bellen om een potje te gaan voetballen
  2. Met je familie gaan praten
  3. Proberen te slapen
  4. Met iemand van het andere geslacht uit gaan
  5. Een goede vriend uitnodigen een film te kijken”

Het juiste antwoord is A, 17-18-jarigen moeten gaan voetballen als hun hormonen opspelen. De meer voor de hand liggende oplossing voor jongens (laat staan de meiden) ontbreekt… Je kan je ook afvragen of deze vraag wel betrekking op gezondheid heeft of vraagt naar de juiste moraliteit rondom seksueel gedrag.

Het leven op school samengevat

De doorsnee klas komt aan op het eindeloos herhalen van saaie, droge feiten. Stampen van feiten zonder duidelijke praktijktoepassingen. De inhoud is eenzijdig, zwart-wit, nationalistisch en royalistisch. Leerlingen leren hun plek in de maatschappij te kennen, verzorgen zichzelf goed, hebben discipline, zijn trots te zijn op hun land, geloof en koning. Vragen stellen of kritisch denken, is er niet bij. Wat school leuk maakt zijn de klasgenootjes en met wat geluk is de leraar geen robot maar een mens van vlees en bloed met passie voor zijn/haar vak.

Wanneer zullen deze niet bepaald gunstige omstandigheden veranderen? De kinderen verdienen beter!

Belangrijkste bronnen: