Kippen(!) & Eieren

Door Theo van der Schaaf
Geplaatst in Column, Leven in Thailand, Theo van der Schaaf
Tags: , , ,
27 juli 2019

“Wat gaan we nu eigenlijk precies doen vanmorgen?”, vraag ik aan Nut wanneer we eenmaal in de auto zitten. Het is zondagmorgen negen uur na een late zaterdagavond, zeg maar, vroege nacht (of morgen?). Ik schat dat we tegen drieën in bed lagen na nog een noodzakelijk slaapmutsje en een romantisch baantje zwemmen.

Rond twaalf uur gisteravond werd ik uitgeschakeld in de kwartfinale van een nine-ball pooltoernooi, had vooraf nog een gokje gewaagd op de winnaar van de avond, maar die werd om één uur helaas ook uitgeschakeld in de halve finale. Toen bleef er niets anders over dan naar de finale kijken die uitgevochten werd tussen twee dames. Afijn, het werd dus laat.

“Gonna thank Buddha!”, zegt mijn vriendin. “Oh, hoezo, en waarom en waarvoor dan, en waarom zo vroeg?”, vraag ik, veel te veel en vooral overbodige vragen aaneenvoegend. Ze is al de hele week bezig mij te informeren dat ze opzoek is naar kippen! In eerste instantie begreep ik er geen jota van. Wat voor kippen dan? Haar Engels schiet te kort om het proper uit te leggen en tot aan gisterenmiddag bleef het een raadsel. Laat in de middag kwam ze thuis en zei: “kijk maar achter in de auto”. Ik open de achterklep en zie…. twee dozen waaruit twee hanenkoppen steken. Ze kijken agressief, die koppen. Nieuwsgierig scheur ik een van de dozen wat verder open en zie opstandige, bont geschilderde vleugels en een bronskleurige borst. “They make from cement and straw”, weet Nut nu opeens wel! Hanen, klaar voor het gevecht, zo ziet het er uit.

“These are no chickens but roosters”, zeg ik, veronderstellend dat ze een foute aankoop heeft gedaan. Nut slaat mijn kennis in één klap aan flarden, zegt, “we don’t mind, we call everything chicken”. Ik wil graag nog wat doorfilosoferen over het onderscheid tussen mannen en vrouwen in de dierenwereld, maar accepteer dan toch met wat tegenzin de Thaise logica. Bovendien stijgt mijn nieuwsgierigheid met de minuut. Wat, in boeddha’s naam, staat er morgen te gebeuren?

De grootte van de hanen heeft te maken met de mate waarin boeddha bedankt moet, licht Nut toe. Die van haar zijn ongeveer veertig cm hoog. Dat zit zo. Toen haar moeder enige tijd geleden ernstig ziek werd, levensbedreigend, heeft Nut boeddha beloofd dat, als ze honderd procent zou opknappen om dan twee kippen van een meter hoog te brengen naar de Wat Huay Mongkol en wel honderdnegenennegentig gekookte eieren naar de Wat Hua Hin in het centrum. Nou is haar moeder is wel aan de beterende hand, maar nog niet echt wat je noemt ‘alive and kicking’. Maar om van mogelijke, allengs ontwakende, schuldgevoelens verlost te geraken gaan er dus kleinere kippen en maar negenennegentig eieren naar de respectievelijke tempels. Logisch!

Ze heeft ook allerlei fruit (mango, ananas, bananen) drank (water en felgekleurde zoetigheid) en gele bloemenkransen achterin de auto geladen. “We have to go tempels early because monk cannot eat after twelve”, verklaart ze als antwoord voor het vroege tijdstip. Waarom de eieren en de kippen niet naar een en dezelfde tempel kunnen, vraag ik. “Theo, don’t do difficult please?” We gaan eerst haar zus ophalen. Die heeft de nacht nuttig doorgebracht en dat massale aantal eieren gekookt. Ze liggen in een enorme zinken schaal die ze nu achterin de auto angstvallig op schoot houdt. Nut vindt de laatste parkeerplek, vlak bij de ingang van de Wat Hua Hin. Ik krijg bloemenkransen in mijn handen, Nut neemt eten en drinken en zus dus eieren. Zo wandelen we de trappen op. Boven aangekomen schoenen uit en naar binnen.

Om een beginnetje te maken voor boeddha, worden er een paar eieren gepeld en terug in de schaal gedaan waarna die voor het altaar wordt geplaatst. Fruit en drank komen ernaast te staan. Ook een banaan wordt half afgepeld om boeddha gemakkelijker aan het eten te krijgen. De bloemenkransen moet ik naast boeddha leggen verordent Nut. Ze heeft voor ons drieën ondertussen stokjes in de brand gestoken en de vlammetjes daarna weer uitgeblazen waardoor ze nu smeulen en geuren. Ik krijg er drie en loop er wat verloren mee rond. Nut en zus zitten met naar achteren gekruiste benen voor het altaar en buigen regelmatig het hoofd tot op de vloer. Dit alles onder het prevelen van vermoedelijke dankbaarheidsgebedjes. Wellicht ook verontschuldigingen voor de niet nagekomen belofte van het aantal eieren.

Boeddha heeft het zo te zien wel heel druk gehad afgelopen tijd met zaken ten goede keren want er staan duizenden eieren en grote hoeveelheden drinken en eten. Ook het aantal bezoekers (bedankers?) doet dat bevestigen want het is stervensdruk bij het altaar als we naar buiten gaan. De stokjes worden onderweg naar de auto, nog altijd smeulend, rechtop in een zandbakje gestoken. Zus gaat niet mee naar de Wat Huay Mongkol, onze volgende missie. “Hebben ze daar koffie, echte koffie?”, vraag ik Nut in de auto, opeens weer aan aardse zaken denkend, ook al omdat mijn lichaam zich de avond ervoor herinnerd. “I think so”, zegt ze.

Een kilometer of twintig, schat ik, is de weg naar Wat Huay Mongkol, vanaf het centrum van Hua Hin. Bij aankomst vinden we, ondanks grote drukte, alweer makkelijk een parkeerplek.

Ik zie als eerste een onbemande ‘sala’ (overdekt vierkant hutje met balustrades rondom) alwaar kleine haantjes verkocht worden voor de kleine portemonnee. Honderd en tweehonderd baht zijn ze, bijna te geef voor een serieuze bedankceremonie! Een geldschaaltje staat ernaast. Er wordt op eerlijkheid geanticipeerd hier. Een gestolen haan zal waarschijnlijk ook geen nut hebben, schat ik in.

We sjouwen beiden een haan (ik kan ze nu echt geen kip meer noemen, sorry) richting een enorm altaar alwaar…… duizenden kippen, sorry hanen dus, ons vechtlustig aankijken. Mini haantjes, maar ook metershoge exemplaren. Daar moet nogal wat dankbaarheid in schuilen, bedenk ik. Hoeveel dank kun je boeddha laten blijken en waarvoor dan? Mijn gedachten slaan wat op hol…  “Kan je wel aankomen met die in het niets vallende haantjes van ons?”, vraag ik Nut. Ze geeft geen antwoord maar kijkt dwars door mij heen en loopt het altaar op met haar haan. Zonder iets te zeggen komt ze terug en pakt mijn haan uit mijn handen. Bij het weglopen roept ze knorrig: “can you take fruit, drink and flowers from the car?”.

Ik fotografeer me ondertussen een ongeluk, heb in mijn tienjarige aanwezigheid in Hua Hin, nog nooit zoiets gezien. Onze hanen, nou ja, haantjes, krijgen een prominente plek van Nut, midden voor de boeddha, waarachter, en vooral boven het standbeeld van… TAKSIN THE GREAT! Gezeten op een paard en, net als de hanen, in de gevechtshouding, want zwaaiend met een zwaard. Daar kan de huidige Thaksin nog een puntje aan zuigen, bedenk ik. De hanen krijgen van Nut een bloemenkrans om hun nek, wat echt schattig staat. Ik maak haar een compliment, “Suai maak tirak” (heel mooi schat!).

Aan de koffie, die echte koffie en echt lekker is, vraag ik wat door over die zwaardzwaaiende meneer op het paard en het waarom van de agressieve hanen. Deze grote Taksin, ook wel Phra Chao Krung Thonburi genoemd, was een buitengewoon liefhebber van hanengevechten, vertelt ze. Maar hij heeft ook veel goede zaken voor Thailand gedaan zoals land veroveren van andere landen, en op zijn tijd (nieuw) of bestaand Thais grondgebied verdedigen. Iedereen in Thailand is nog altijd dol op hem, vandaar deze herhaaldelijke hanenverering!? Ik pluis thuis nog wat na en kom erachter dat deze landveroveraar -verdediger en ook nog eens koning, slechts achtenveertig jaar is geworden. Hij leefde van 1734 tot 1782. Waarom zo kort? Hij werd geëxecuteerd! Waarom? En waarom dan toch zo geëerd en vereerd, en ook nog eens een standbeeld in de Wat Huay Monkol en in het Rajabhakti Park, het park van de zeven koningen in Hua Hin? Allemaal vragen aan Nut bij thuiskomst. “I am tired Theo, stop please?”

Note: de gebeurtenissen, weergegeven in dit verslag, kunnen plaatsvinden op alle dagen, behalve op een officiële Boeddha dag!


» Laat een reactie achter


17 reacties op “Kippen(!) & Eieren”

  1. Frank zegt op

    Fantastisch geschreven..

    VA:F [1.9.22_1171]
    Waardering: +3 (obv 3 stemmen)
  2. Appelmoes zegt op

    Leuk geschreven, toch een kritische noot. Het bijzondere aan dit soort verhalen is dat als een Nederlandse partner, beelden van kippen en hardgekookte eieren zou offeren voor een zieke moeder bij een standbeeld ergens in Nederland, wij ons kapot zouden schamen. En dezelfde dag nog de huisarts zouden bellen om een verwijsbrief te vragen voor een goede psychiater voor haar.
    Na slechts 12 uur vliegen vinden wij het opeens prachtig, maken er foto’s van en zetten het op een blog zodat iedereen ervan kan meegenieten.
    Liefde maakt niet alleen stekeblind het zorgt er ook voor dat alles wat wij geleerd hebben over normaal en abnormaal gedrag laten varen of voor het gemak ophangen aan de cultuurkapstok.
    Vreemd toch?

    VA:F [1.9.22_1171]
    Waardering: +13 (obv 13 stemmen)
    • theo zegt op

      Dit verhaal is geschreven onder het motto; ‘s lands wijs ‘s lands eer’ meneer Appelmoes.

      VA:F [1.9.22_1171]
      Waardering: +8 (obv 8 stemmen)
      • Appelmoes zegt op

        Of het ‘s lands wijs ‘s lands eer’ is betwijfel ik. Dat is een meer een excuus om het gedrag goed te praten.

        Mijn Thaise vriendin gaat misschien 3 keer per jaar naar een tempel. En als haar vader ziek, is ze ongerust en hoopt ze dat hij snel opknapt. Geen auto vol kippenbeelden, gekookte eieren, bloemenkransen, fruit en limonade om de hogere machten te plezieren.

        Helaas geen antwoord op de vraag: Wat indien een Nederlandse partner naar Jomanda zou gaan om daar de goden van de andere wereld aan te roepen? Bijvoorbeeld om haar moeder te genezen van hardnekkige schimmelinfectie. Iets om trots op te zijn? Of zou je zeggen: doe ff normaal….?

        VA:F [1.9.22_1171]
        Waardering: +4 (obv 4 stemmen)
        • theo zegt op

          Beste meneer Appelmoes, dit verhaal is gewoon een observatie met een knipoog waar onderaan een opvangbakje staat voor de ironie, maar dat is u ontgaan vermoed ik zo maar. Zelfs Nut kan er in alle nuchterheid om lachen kan ik u verzekeren.

          VA:F [1.9.22_1171]
          Waardering: +3 (obv 3 stemmen)
    • Jasper zegt op

      Och… Na helemaal naar de andere kant van de wereld vliegen is de wereld prachtig, en volkomen anders in wijs en gebruik dan dat wij dat gewend zijn. Eigenlijk worden we er mee geconfronteerd vooral ook hoe abnormaal ons eigen gedrag eigenlijk is, afgezet tegen een groot deel van de rest van de wereld.
      Confrontatie met andere denkbeelden laat ons vooral de ogen openen -in het gunstigste geval- voor alle bizondere extra’s die een andere zienswijze ons te bieden heeft.

      De mens, hem/haar is niets vreemd.

      VA:F [1.9.22_1171]
      Waardering: +6 (obv 6 stemmen)
    • Leo Bossink zegt op

      Beetje vreemde reactie Appelmoes. Theo woont met zijn vrouw Nut in Hua Hin, Thailand. Dit gelijk maar even betrekken op Nederland slaat nergens op. Thailand is Thailand en Nederland is Nederland. Niet gaan mengen. In het bijna volledig atheistische Nederland komen de beschreven offerandes niet (meer) voor. De tijd dat we mensen vanwege hun geloof op de brandstapel gooide, ligt ook al weer achter ons. Daarbij vergeleken is het brengen van offerandes in de vorm van hanen, fruit, eten en drank een weldaad.

      VA:F [1.9.22_1171]
      Waardering: +12 (obv 12 stemmen)
    • Tino Kuis zegt op

      Ik begrijp de reactie van Appelmoes heel goed. Het heeft niets te maken met de verschillen tussen Nederland en Thailand. Toen ik mij op twintigjarige leeftijd afkeerde van het katholieke geloof had ik dezelfde gedachtegang. Ik weet nu beter.

      Rituelen hebben geen logische achtergrond, Het is een uitdrukking van emotie, van liefde en dankbaarheid. Het is een verzoek om vergeving, om meer zekerheid in het leven, om sterkte en geduld.

      Als een Thai wierookstokjes opsteekt voor een Boeddhabeeld gaat het hierom. Het is niet anders dan wanneer ik bloemen leg op het graf van mijn vader, moeder en broer, en denk aan het verleden. De uitingen zijn in iedere cultuur anders maar de achterliggende emotie is hetzelfde. Laten we dus niet oordelen over de vorm van de rituelen maar empathie voelen voor de achterliggende gedachten en emoties.

      VA:F [1.9.22_1171]
      Waardering: +13 (obv 13 stemmen)
      • niek zegt op

        Hoe zo Tino weet je nu beter? Heb je er soms spijt van dat je je indertijd afgekeerd hebt van het katholieke geloof? Rituelen hebben idd geen logische achtergrond maar hebben wel vaak de gedachtegang van horigheid, onderworpenheid en schuld bekennen incl. het vergeving vragen voor fouten en zonden en dat is zeker het geval met het katholieke geloof.
        Lang hebben de katholieken met het aflatensysteem daar een serieuze veel geld opbrengende business mee gemaakt en zo doen ook veel boedhistische monniken goede zaken met hun verhaaltjes over boeddha en hoe je moet leven en vooral veel geld aan hun moet afgeven.

        VA:F [1.9.22_1171]
        Waardering: +6 (obv 6 stemmen)
      • Och, ik maak mij ook niet druk over dergelijke rituelen, moet iedereen zelf weten. Ze doen er niemand kwaad mee. Wat ik wel mis in jouw opmerking als Boeddha kenner, is dat het offeren van eten en andere zaken, niets maar dan ook niets met het Boeddhisme hebben te maken. Boeddha zou zich in zijn graf omdraaien.
        Thai zijn dan ook veel meer animisten dan boeddhisten, maar goed dat is maar mijn mening.

        VN:F [1.9.22_1171]
        Waardering: +2 (obv 2 stemmen)
        • Tino Kuis zegt op

          Als we al zouden kunnen vaststellen wat het echte, authentieke boeddhisme inhoudt dan nog zijn mijn opmerkingen geldig. Die gaan over rituelen in het algemeen. Dat hanengedoe heb ik gekenmerkt als voortkomend uit ultranationalistische overwegingen.

          Maar ik ben het met je eens dat verreweg de meeste rituelen in tempels etc. niets met het boeddhisme te maken hebben. Het is meer geldklopperij.

          VA:F [1.9.22_1171]
          Waardering: +2 (obv 2 stemmen)
    • Sjaak S zegt op

      Je vergeet wel even snel dat Theo niet met een Nederlandse partner dat doet en dat een Thaise partner dat in Nederland in een Thaise tempel net zo goed zou kunnen doen. En daar komt ons cultuur vingertje weer… wat wij als normaal of abnormaal vinden, is niet het a en o van de wereld. Ik kan het verhaal van Theo goed navolgen… ik ben op beide plekken geweest en ik vond het reuze interessant. Toch zal ik zelf niet zo snel een kip of haan aan Boeddha offeren… dat mag mijn vrouw zelf doen. Zij voelt zich beter daardoor.

      VA:F [1.9.22_1171]
      Waardering: +3 (obv 3 stemmen)
  3. Tino Kuis zegt op

    Voor zover ik weet is er maar één Thais woord dat aangeeft welk geslacht een dier heeft. Dat is พลาย phlaai voor een mannelijke olifant. Als je specifiek een kip wil benoemen zeg je ไก่่ตัวเมีย kai toea mia (tonen: laag, midden, midden) en een haan ไก่ตัวผู้ kai toea phoe: (tonen laag, midden, dalend). Op kaarten wordt Thailand vaak afgebeeld in de vorm van een haan.

    In het midden van de 16e eeuw veroverden de Birmezen Ayutthaya en namen de kroonprins Naresuan mee naar Birma. Daar daagde hij de Birmese kroonprins uit voor een hanengevecht en voegde er aan toe dat als zijn haan zou winnen hij Siam zou bevrijden van de Birmezen. Zo geschiedde. Een meer recente film daarover leidde tot al die hanen toestanden. Het is dus een verafgoding van de royalistische nationalistische ideologie, Siam/Thailand boven alles, dank zij de koningen, alle koningen. Voor koning Taksin geldt dus hetzelfde. (zie link). Het boeddhisme onderschrijft dat en de Boeddha moet bedankt worden voor zijn bescherming van Siam/Thailand.
    Koning Taksin werd geëxecuteerd op bevel van generaal Chao Phraya, zijn jeugdvriend, die hem vervolgens als koning Rama I, de stichter van de Chakri dynastie, opvolgde.

    Rituelen zijn bijna altijd onbegrijpelijk en onlogisch, maakt niet uit in welk ;land. Het heeft weinig zin naar de betekenis ervan te vragen. Kritiek erop is ook zinloos.

    ‘Waarom’ vragen zijn vaak alleen maar kritische opmerkingen. Waarom ben je zo laat? Waarom parkeerde je de auto dáár? Waarom al die hanen? Ik denk dat Nut het scepticisme hoort en daarom een uitleg uit de weg gaat. ‘Ik wil graag meer weten over de betekenis van die hanen’ is een meer neutrale vraag.

    http://thesowardsinthailand.blogspot.com/2013/11/the-ayutthaya-rooster.html

    VA:F [1.9.22_1171]
    Waardering: +7 (obv 7 stemmen)
    • Rob V. zegt op

      Een kip kan man of vrouw zijn. Een hen is een vrouwtje, een haan een mannetje. Dus als je specifiek een vroutjeskip (hen) wil aanduiden zeg je ไก่่ตัวเมีย.

      VA:F [1.9.22_1171]
      Waardering: +4 (obv 4 stemmen)
  4. Ser zegt op

    Mooi!

    VA:F [1.9.22_1171]
    Waardering: +4 (obv 4 stemmen)
  5. niek zegt op

    Wat een onzin toch allemaal. In de loop van mijn reeds lange verblijf in Thailand heb ik inmiddels een serieuze afkeer ontwikkeld tegen het ophemelen en vertellen over allerlei rituelen, ceremonies gebaseerd op bijgeloof. Zolang dat nog dominant in de Thaise samenleving aanwezig blijft zal het feodale onderhorige karakter van de Thaise samenleving niet veranderen.

    VA:F [1.9.22_1171]
    Waardering: +7 (obv 7 stemmen)
    • Tino Kuis zegt op

      Vandaag is de koning jarig en er zullen heel wat kaarsen worden ontstoken.
      Ik ben het met je eens, Niek, maar ben ook van mening dat je moet proberen te begrijpen waarom mensen die rituelen uitvoeren. Ik begrijp heel goed waarom mijn moeder tot de heilige maagd Maria bad toen ik difterie had. Ik weiger dat ‘onzin’ te noemen. Dat religieuze autoriteiten geldelijk profiteren van de emoties bij gelovigen veroordeel ik ook. Het gaat er uiteindelijk om wat de mensen doen als ze de kerk of de tempel verlaten.

      VA:F [1.9.22_1171]
      Waardering: +4 (obv 4 stemmen)

Laat een reactie achter

Thailandblog.nl gebruikt cookies

Dankzij cookies werkt onze website het beste. Zo kunnen we je instellingen onthouden, jou een persoonlijk aanbod doen en help je ons de kwaliteit van de website te verbeteren. Lees meer

Ja, ik wil een goede website