Huiselijk, intiem en vol plezier: zo omschrijft Tino Kuis de minder bekende muurschilderingen in de Isaan. In een vierdelige serie bespreekt hij ze. In deel 4: de Nariphon boom, vrijend paar, feestvierders, boeren, drie oude vrouwen die het land bewerken, bevalling.


Democratische, moralistische, erotische en fun-loving muurschilderingen in de Isaan

De meesten van ons kennen de muurschilderingen in Thaise tempels. Ze lijken stilistisch erg op elkaar en zijn meest van royalistische oorsprong.

De muurschilderingen die ik hier bespreek, zijn geheel anders en alleen te vinden in het hart van de Isaan.  Hun unieke vorm en inhoud zijn gebaseerd op plaatselijke ideeën over esthetiek, gewoonten, literatuur en sociale waarden. De beelden zijn huiselijk, intiem en vol plezier, heel anders dan de verheven, goddelijk geïnspireerde en stereotype afbeeldingen in Centraal Thailand.

Vele zijn in de afgelopen decennia verloren gegaan door de culturele kolonisatie van de Centrale Thaise Staat die deze afbeeldingen niet op prijs stelde. Een aantal zijn bewaard gebleven en veel organisaties, zoals de Siam Society, zetten zich in om ze te behouden.

De schilderingen zijn te vinden op de buitenmuren van een ubosot of kortweg bot  (spreek uit bòot). In het Isaans heet dit gewijde gebouw een sim naar het Pali sema,  grensstenen die de heilige ruimte markeren. Hier vinden wijdingen van monniken plaats en vrouwen zijn er niet welkom. De sim is niet in elk tempelcomplex te vinden en staat los van de wihaan, het markante tempelgebouw, waar iedereen welkom is.

De ouderdom van de schilderingen is moeilijk te achterhalen maar de oudste stammen waarschijnlijk uit het begin van de twintigste eeuw. De namen van de artisten zijn niet bekend maar er is wel een zelfportret van een zwierige en trotse kunstenaar.

Democratische tekeningen schreef ik hierboven. In de Isaanse muurschilderingen staan alle schepsels door elkaar heen terwijl in de royalistische schilderingen een scherpe scheiding wordt gemaakt: de goden en de Boeddha boven, in het midden de koningen, de monniken en de edelen en geheel onder het gewone volk.

Moralistisch mag duidelijk zijn. De schilderingen dienen ter leeringh ende vermaeck.

Erotisch zijn ze op veel plaatsen. Naaktheid wordt niet geschuwd maar is onschuldig en nauwelijks opwindend. Flirtende paren zijn niet zeldzaam, ze omarmen elkaar en op één afbeelding zien we een man in een optocht die zijn been om een vrouw slaat.

Aan de Nariphon boom groeien malse maagden als vruchten, in de rest van Thailand zijn ze netjes gekleed. Het vrijend paartje staat op een tempelmuur in de provincie Loei.

Fun-loving (plezier) hoef ik nauwelijks te verklaren. De schilderingen zijn gevuld met dansende, zingende en Khaen-spelende mannen en vrouwen.

Maar ook werken is sanoek. Zie de afbeeldingen boeren en drie oude vrouwen die het land bewerken (foto boven).

Het gewone leven ontbreekt niet. Een afbeelding van een bevalling (zie onder). Een hurkende vrouw (beter dan liggend bevallen) die zich boven aan een touw vasthoudt.

Bron
Een uitmuntende gids met meer fraaie afbeeldingen:

  • Buddhist Murals of Northeast Thailand, Reflections on the Isan Heartland, Bonnie Pacala Brereton and Somroay YenYencheuy, Mekong Press, 2010

Het boek verwijst naar de volgende tempels (in bovengenoemd boek staan de kaarten waar de tempels zich bevinden):

  • In de provincie Khon Kaen: Wat Chai Si; Wat Sanuan Wari; Wat Ban Lan en Wat Sa Bua Kaeo.
  • In de provincie Maha Sarakham: Wat Ban Yang; Wat Pa Rerai en Wat Phottaram.

» Laat een reactie achter


No votes yet.
Please wait...

6 reacties op “Bijzondere muurschilderingen op Isaanse tempelgebouwen (deel 4)”

  1. Tino Kuis zegt op

    Gringo zegt op 17 februari 2017 om 04:57
    Best interessant, Tino, ik hoop wel, dat er in de volgende afleveringen meer tekst en uitleg komt over het ontstaan van deze schilderingen.
    Ook de diepere betekenis mag best uitgelegd worden, zodat we weten waarom jij het democratisch, moralistisch en erotisch noemt

    Beste Gringo,
    Dat zegt het bovengenoemde boek dat ik als bron gebruikte. Maar ik ben het er na alle schilderingen in het boek te hebben gezien, grotendeels mee eens. En wat vind jij nu?

    Het ontstaan van deze tekeningen is een duistere zaak. Waarschijnlijk waren het lokale kunstenaars….

    • Gringo zegt op

      Tino, ik vind het mooie plaatjes en in de omschrijvingen kan ik mij wel vinden.
      Het blijven toch wel gissingen over wat de makers met die afbeeldingen bedoeld hebben. .
      Mag ik het boek van je lenen, ha ha?

  2. l.lagemaat zegt op

    De ouderdom is moeilijk te bepalen, maar aan het begin van de 20e eeuw.
    Dat is niet erg oud of is er sprake van een vergissing.

    • Tino Kuis zegt op

      Er zijn ongetwijfeld muurschilderingen die een aantal honderd jaren oud zijn. Maar muurschilderingen zoals in Thailand verliezen snel hun glans zoals je in veel tempels kunt zien.
      In de periferie van Thailand waren tempels vaak eenvoudige gebouwen van hout en bamboe. Pas eind 19e- begin 20e eeuw werden er meer tempels opgezet van (bak)steen. Verreweg de meeste schilderingen, vooral in de periferie en buiten de grotere steden zoals deze schilderingen, stammen uit die tijd. Vergelijk het maar met graffiti……

  3. Fransamsterdam zegt op

    Ik zie bij die ‘erotische’ schildering nog wel wat gelijkenis met afbeeldingen in geïllustreerde boeken uit de regio China van vóór de 20e eeuw. Maar ja, die hadden in dat klimaat ook niet het eeuwige leven.

    • Fransamsterdam zegt op

      Eén van de conclusies van de wetenschappers:

      “The explicit erotic images within China’s historical art were not necessarily intended to be ‘pornographic’; they were influenced by practices from the ancient Daoist religion. In Daoism, sex was a way to be one with nature and to reach happiness and long life. The importance of Daoist practices made sex a major issue throughout dynastic history (AFP 2014; Griffiths 2011). ”

      zou, mede gelet op het feit dat ‘de Thai’ volgens de wetenschap een zuid-chinees clubje is dat op drift geraakt is, best wel eens mee hebben kunnen geholpen aan de – laten we het maar eerlijk zeggen – betrekkelijke eenvoud die er is om met Thaise vrouwen seksueel contact te hebben.

      Om mijn hypothese te ondersteunen zou ik moeten weten of dat Daoisme nog van invloed is op de huidige Thaise bevolking, maar dat zoek ik morgen wel uit.


Laat een reactie achter

Thailandblog.nl gebruikt cookies

Dankzij cookies werkt onze website het beste. Zo kunnen we je instellingen onthouden, jou een persoonlijk aanbod doen en help je ons de kwaliteit van de website te verbeteren. Lees meer

Ja, ik wil een goede website