Geestenhuisjes

Door Joseph Jongen

In het leven van alledag spelen geesten bij de Thaise bevolking een belangrijke rol. Bij vele huizen zie je daarom vaak een zogenaamd ‘Geestenhuisje’ staan.

Als een nieuw huis wordt gebouwd worden de geesten die op het betreffende stuk land huizen in feite verjaagd. Je weet daarom maar nooit op welke wijze ze voor dat feit ooit wraak zullen nemen. Om de geesten gunstig te stemmen zet je daarom bij je eigen huis maar een, en meestal twee geestenhuisjes, als nieuw onderkomen voor de verjaagde geesten. Om hen extra mild te stemmen versier je het geheel met allerhande beeldjes zoals kleine olifantjes, danseressen, paardjes en door onze westerse ogen bezien nog veel meer tierelantijnen.

Daarmee ben je er op lange na nog niet, want twee tafeltjes die voor de huisjes komen te staan dienen voor regelmatige offergaven en daarop leg je rijst en fruit, want hongerige geesten veranderen anders in boze geesten. Aan het einde van de dag wordt de rijst weggegooid en het fruit opgegeten, aannemend dat de geesten zo goed zijn geweest er niet van te hebben gesnoept.

Vergeet ook niet op het plateau waarop het huisje staat bloemen in een vaasje te plaatsen, want ook geesten houden van sfeer. Het vervaardigen van de huisjes en de bijbehorende beeldjes is uitgegroeid tot wat je kunt stellen een kleine bedrijfstak. Langs de weg tref je deze kleine ondernemingen dikwijls aan. Ze zijn gemakkelijk herkenbaar aan de vele huisjes die buiten voor het oog goed zichtbaar staan opgesteld. Zo stimuleren de geesten toch ook een klein beetje de economie van het land.

De inwijding

Het benodigde geld varieert van een paar honderd baht voor een zeer eenvoudig geestenhuisje tot vele duizenden voor een meer luxueuze versie. Het geestenhuisje wordt op een in het oog springende plaats voor het betreffende menselijke onderkomen geïnstalleerd. Aan een achtenswaardig, meestal oudere man uit de leefgemeenschap wordt gevraagd het huisje te komen inwijden. Over de dag waarop deze plechtigheid zal plaatsvinden heeft hij een hele studie gemaakt en zal mede te maken hebben met de stand van de maan en sterren. Ook het plaatsen van de gememoreerde olifantjes, danseresjes en de overige beeldjes is een van zijn taken. Hij zal er op letten dat in de huisjes verschillende afbeeldingen komen te staan.

Wellicht heeft dat met jalousie te maken tussen de geesten onderling, want ooit waren ook zij menselijke wezens. Uiteraard gaat dat allemaal gepaard met gebed. De goede man is een wijze oudere man, want voor zijn diensten vraagt hij geen geld, maar laat het over aan de goedgeefsheid van de betreffende opdrachtgever. Uiteraard wil die wel goed voor de dag komen, want als je te weinig geeft kan dat wellicht de geesten minder mild stemmen, om maar te zwijgen over het feit dat ze boos kunnen worden.

Geen grapjes 

Maak niet de fout die ik ooit maakte om er grapjes over te maken. Bij het plaatsen van een nieuw imposant geestenhuisje maakte ik de opmerking dat alle geesten uit de omgeving, die een minder mooi huis bezitten, nu wel naar dit mooie onderkomen zouden gaan verhuizen. Het werd, aan de gezichten van de omstanders te oordelen, niet bepaald gewaardeerd. Over dit soort in de ogen van de Thai serieuze zaken dien je geen grapjes te maken. Westerlingen zijn wat dat betreft in hun denkwijze veel te nuchter. Het is niet altijd gemakkelijk om je in de gedachten van de Aziaat te verplaatsen. En denk maar niet dat iemand in zijn of haar eentje in het donker, en dat is al rond zes uur in de avond, langs de crematie- plaats durft te lopen of te rijden. Je weet maar nooit wat al die geesten, die vooral op deze plaats rondzwerven, in de zin hebben.

Als ik ooit in Thailand zou gaan wonen, wat zeer onwaarschijnlijk is, zou ook ik beslist een dergelijk huisje voor ‘Good Luck’ voor mijn huis plaatsen. Bepaalde gebruiken moet je in ere houden.

.

Geestenhuisjes kom je overal tegen in Thailand
Wanneer men een huis of iets dergelijks gaat bouwen moet de beschermheer (geest) van het terrein vereert worden. Degene die het huis bouwt plaatst een geestenhuisje, in de vorm van een klein tempeltje op een verhoging. Je ziet ze

geestenhuisje

overal in het straatbeeld en zelfs in een bar. Het geestenhuisje zorg ervoor dat de geesten van wie men het stuk grond heeft afgepakt tevreden worden gehouden door ze een nieuw onderkomen aan te bieden.
Bij het plaatsen van het geestenhuisje moeten er een paar regels in acht genomen worden. Zo moet het bijvoorbeeld in oostelijke of zuidelijke richting van de eigenlijke woning gebouwd worden, zodat de schaduw van de woning niet op het geestenhuisje kan vallen.

Het tijdstip van het oprichten wordt ook precies bepaald volgens astronomische berekeningen. Het moet in ieder geval voor 11:00 uur klaar zijn, zodat de geesten in alle rust kunnen middageten.
De geesten krijgen als offer voedsel zoals rijst, fruit of vlees. Maar ook limonade of sigaretten worden aangeboden om de geesten tevreden te stemmen en ze vooral niet boos te maken. Wanneer blijkt dat er toch nog steeds boze geesten rondhangen in het huis moet men monniken van de tempel laten komen om de rusteloze geesten te overtuigen om te verhuizen naar het geestenhuisje.

Amuletten van Boeddhabeeldjes ter bescherming tegen het kwaad
Als je bij een Thai in een auto of in een taxi stapt zie meestal verschillende Boeddhabeeldjes op het dashboard staan. Maar ook

amuletten

dragen veel Thai halskettingen met kleine Boeddhabeeldjes, armbandjes met een amulet of een oude munt.
Kleine Boeddhabeeldje die met een ketting om de nek worden gedragen zijn erg populair ook bij Thaise mannen. Ze bestaan uit allerlei soorten materialen zoals metaal, klei,hout, ivoor en hars maar een combinatie van verschillende materialen kan ook. De beeldjes van klei worden geperst in een mal en daarna gebakken. Gezien de grote vraag komen er ook steeds meer plastic beeldjes op de markt. De Thai hebben zelf een voorkeur voor oude en antieke amuletten, deze zijn dan ook vrij prijzig.

De Boeddhabeeldjes worden gemaakt door oude monniken
Hoewel in principe iedereen de beeldjes kan maken, worden ze in de meeste gevallen gemaakt door oude monniken. Voor het maken van een

oude-monnik

afbeelding van Boeddha, ook bekend als Phra phim, is een monnik nodig omdat zij de meeste kennis hebben van de materie maar ook omdat zij het beeldje kunnen zegenen met heilige spreuken. De kennis van het heilige schrift en heilige tekeningen zorgen er voor dat het amulet zijn beschermende werking krijgt.
Bijna net zo populair als Boeddha beelden zijn de metalen beschermende medaillons die het hoofd van een heilige persoon uitbeelden, met aan de ene kant een Khom en aan de andere zijde een Yan Ook populair zijn medaillons met het gezicht van koning Chulalongkorn, maar het meest in trek zijn medaillons met de afbeelding van een monnik die is beroemd om zijn magische krachten. Deze medaillons worden gemaakt door commerciële bedrijven, meestal voor het werven van fondsen voor een ceremonie.

Speciale markten voor amuletten
De amuletten zijn vrijwel overal te koop, zelfs in warenhuizen. Maar er zijn ook speciale amulet markten zoals in de buurt van de Grand Palace in Bangkok. Naast Thai en toeristen zul je er ook monniken aantreffen die op zoek zijn naar een bijzonder amulet. Sommigen Thai trekken er een dag voor uit om dat ene mooie amulet te vinden. Omdat het kopen van heilige artikelen eigenlijk niet gebruikelijk is noemen de Thai het huren in plaats van kopen. Maar het gehuurde hoeft natuurlijk niet teruggegeven te worden.

.