Dao, een Birmese vrouw die in de Noord-Thaise stad Chiang Mai werkt, is er nog niet uit. “Ik weet niet wat er met mijn ouders in Birma zal gebeuren als ik mezelf thuis aanbiedt. Ze kunnen in de problemen komen als de overheid beslist ons huis te doorzoeken. En zelf weet ik niet of ik nog zal kunnen terugkeren.” Veel Birmese migranten zijn zonder de nodige vergunningen vertrokken, en het regime maakt zich zorgen over de massale aanwezigheid van migranten in Thailand. Daar leven ook veel dissidenten die kritiek spuien op de dictatuur in Birma.

Illigale-birmezen

Bijna 1,4 miljoen migranten in Thailand die enkel een tijdelijke werkvergunning hebben, moeten zich aan het proces van nationale verificatie onderwerpen. Daarbij moeten onder meer de autoriteiten in hun herkomstland gegevens over de levensloop van de onderzochte migranten leveren. Laos en Cambodja hebben erin toegestemd dat het hele onderzoek in Thailand plaatsvindt. Maar de militaire regering in Birma staat erop dat de naar schatting 1,1 miljoen Birmese migranten die in aanmerking komen, zich thuis aanbieden.

Delicate vragen
Veel migranten twijfelen nog. Naar verluidt hebben nog maar 400.000 migranten in Thailand zich opgegeven voor de verificatie. De helft daarvan komt uit Birma. Thaise ambtenaren geven toe dat sommige migranten in Birma delicate vragen krijgen voorgeschoteld als “steunt u de Birmese regering” of “bent u een Rohingya?”. Veel leden van die etnische minderheid zijn naar het buitenland gevlucht omdat ze zwaar leden onder het militaire regime”. Toch zouden er bijna alle migranten tot hiertoe de nodige papieren hebben gekregen.

Volgens de Thaise overheid zullen migranten die de procedure doorlopen, dezelfde rechten krijgen als andere buitenlanders met volwaardige visa. Ze zouden ook ingeschakeld worden in het systeem van sociale zekerheid.

Maar critici van de Thaise premier Abhisit Vejajiya vrezen dat de procedure vooral een voorwendsel is om illegale migranten harder te kunnen aanpakken. Ze eisen onder meer dat de deadline verschoven wordt. Mensenrechtenactivisten vrezen dat migranten zonder de nodige papieren na 28 februari nog kwetsbaarder zullen worden voor uitbuiting.

Er werken ruim 2 miljoen migranten in Thailand. Ze doen vooral hard en slecht betaald werk in fabrieken, op plantages en in de visserij. Ook veel huispersoneel komt uit het buitenland. Illegale migranten zijn de allergoedkoopste werkkrachten en experts geloven dan ook niet dat ze snel uit Thailand zullen verdwijnen.

Bron: MO

Thailand gaat volgend jaar vier nieuwe grensovergangen naar Birma openen. Dit om de wederzijdse handel met minimaal 100 miljoen euro te vergroten en het toerisme te bevorderen. Het gaat om grensposten bij Mae Hong Son, Kanchanaburi, de Drie Pagode Pas (eveneens bij Kanchanaburi) en de Singkorn Pas in Prachuap Khiri Khan. Op dit moment hebben Thailand en Birma slechts drie permanente grensovergangen, bij Chiang Rai, Mae Sot en Ranong.

Voor wat betreft het toerisme is met name het gebied Myeik in Birma van belang. Het bestaat uit meer dan 200 ongerepte eilanden.

110.000 Birmese vluchtelingen soms al 20 jaar in Thaise kampen

Aan de grens met Thailand zwerven minstens 600.000 ontheemden door de jungle, verstoken van voedsel, onderdak en medische hulp.

Khwar Nyo Thin is 16 jaar. Daarvan heeft ze de laatste tien jaar doorgebracht in Mae Lah Temporary Shelter,op circa 50 kilometer ten noorden van de Thaise grensplaats Mae Sot. Kamp Mae Lah is een deprimerende verzameling van

Birmese vluchtelingen

ruim 5000 hutten en 110.000 inwoners op de grens van Birma (Myanmar) en Thailand.
Van haar leven in Birma kan Khwar zich alleen nog delen van de vlucht naar de vrijheid herinneren. En uiteraard de kogels van het Birmese leger, die haar vader het leven hebben gekost. Met moeder en zus, destijds drie, dacht ze in Thailand de vrijheid te vinden. Nu zit ze in dit godvergeten vluchtelingenkamp te wachten. Ze weet alleen niet waarop. Complete gezinnen maken een grotere kans op een visum richting Verenigde Staten, Australië of zelfs Noorwegen dan een weduwe op leeftijd met twee tienerdochters. Van terugkeer kan geen sprake zijn. Het Birmese leger houdt stad en land in een ijzeren wurggreep en in het minst erge geval betekent dat: op de vlucht, zonder voedsel, onderdak of medische zorg. In het ergste geval houdt dat in: dwangarbeid, mijnenvelden, marteling, gevangenisstraf, verkrachting of zelfs de dood.

Mae Lah bestaat uit een samenraapsel van rieten hutten met bladerdak, op een oppervlak van 200 hectare. Dat dak moet eens per jaar worden vervangen om de moesson tussen mei en november enigszins buiten te houden. Opmerkelijk is dat christenen ongeveer  de helft van de bevolking uitmaken, gevolgd door Boeddhisten met 35 procent en moslims met 15%.
Van riolering is geen sprake, van stromend water evenmin. De paden tussen de hutten bestaan uit stukgelopen bamboe. Drinkwater komt uit bronnen en de naastgelegen beek. Elektriciteit is alleen beschikbaar voor de ziekenhuisjes en de schooltjes, ook niet meer dan grote hutten.
Eten is in het kamp op de bon. Dat wil zeggen dat Khwar maandelijks recht heeft op 16 kilo rijst, 1 kilo gele bonen, 1 kilo vispasta, 1 kilo bakolie, 1 kilo zout en 15 kilo houtskool. De deken moet ze met haar zusje delen en samen met haar moeder en zus slaapt ze onder een muskietennet. In deze regio komt veel malaria voor. Een keer per jaar krijgt Khwar een setje nieuwe kleren. De vluchtelingenorganisatie van de VN, UNHCR, heeft in het kamp een flinke vinger in de pap. Het Thaise ministerie van binnenlandse zaken heeft het laatste woord. Bezoek zonder schriftelijk toegangsbewijs uit Bangkok, maakt geen enkele kans.

barakken

Birmese vluchtelingen, doorgaans etnische Karen, kunnen de grens met Thailand gemakkelijk oversteken, zij het niet officieel. Kleine bootjes verzorgen voor een grijpstuiver de overtocht over de circa 50 meter brede grensrivier van Myawaddy naar de Thaise grensplaats Mae Sot. In de stad en de directe omgeving kunnen ze zich zonder al te veel problemen vrij bewegen, maar eenmaal erkend vluchteling in Mae Lah mogen ze dit kamp slechts eenmaal per drie maanden gedurende een dag verlaten. De omheining van prikkeldraad is overigens dermate krakkemikkig dat een deel van het leven zich daarbuiten afspeelt, oogluikend toegestaan door de Thaise bewakers. De moedigen omzeilen de vele controleposten rond Mae Sot en proberen in Bangkok een baantje te vinden als poetsvrouw of illegale bouwvakker. Wie gepakt wordt, gaat echter onherroepelijk terug naar Birma.
 
Mae Sot, grensplaats op vijf kilometer van de grens, gaat het voor de wind. Al dan niet legale Birmezen vormen een niet aflatende stroom arbeidskrachten. Die bevolken 231 fabrieken in en rond Mae Sot. En de Thaise (militaire) regering? Die doet net of haar neus bloedt. De economische belangen van Thailand in Birma zijn groot, de verhouding met de regerende Birmese generaal Than Shwe zonder meer vriendschappelijk. De lege retoriek van het Westen legt minder gewicht in de schaal dan de economische en politieke belangen van Thailand, China en India.

Het vooruitzicht van de vluchtelingen is om moedeloos van te worden, want het Birmese leger jaagt de bewoners van de oostelijke provincies op alsof het hazen en konijnen zijn. Soldaten overvallen de dorpen, vernietigen de oogst, dwingen de bewoners tot zware dwangarbeid, moorden en verkrachten naar believen en jagen de overgebleven moeders en kinderen de jungle in. Volkomen uitgeput komen ze doorgaans in Thailand aan. Wie geluk heeft, mag blijven als ‘officiële’ vluchteling, wie pech heeft, moet terug.
Dagelijks groeit de bevolking van Mae Lah met 70 tot 80 zielen. Dat zijn niet alleen toestromende vluchtelingen, maar ook nieuwe wereldburgers. Het cynische gevolg van het feit dat in het kamp vrijwel niets te beleven valt. Seks is nu eenmaal de hobby van de arme medemens….

In het kamp vinden regelmatig opstootjes en demonstraties plaats, doorgaans gericht op kwaliteit en eentonigheid van het verstrekte eten. Dat is te zien aan de inwoners, die weinig vlees op de botten hebben. Veel anders dan demonstreren valt hier ook niet te doen, zegt Tutu (26), een zachtaardige jongeman die uitstekend Engels spreekt en helpt in de kerk van de Zevende Dag Adventisten
De schooltjes mogen de naam ‘hut’ nauwelijks dragen. Moedig proberen leraren, vaak Karen die hebben doorgeleerd, de kinderen wat basisbegrippen bij te brengen. Op het schoolbord staan wat Engels zinnen, die moeten voorbereiden op een toekomstig leven elders. ‘What do you want to eat? Pizza!’ en ‘What do you want to read? Newspapers! Het is de vraag of de kinderen hier ooit met pizza of kranten in aanraking zijn gekomen.

Malaria en landmijnen
Birma had op gebied van de volksgezondheid ooit een voorbeeldfunctie in Azië. Een halve eeuw militaire dictatuur heeft het recht op zorg gedegradeerd tot een loze letter.  Birma staat nu wereldwijd op de laatste plaats, gedeeld met het Afrikaanse Siërra Leone. De laatste jaren is het aantal (zieke) Birmese asielzoekers in Thailand explosief gestegen. Eén miljoen mensen is gevlucht naar het buurland, met een ander miljoen op de vlucht in eigen land. Daarnaast telt Thailand naar schatting ruim een miljoen illegale Birmezen, vooral afkomstig uit de grensgebieden. Recent onderzoek ter plaatse, het eerste in zijn soort, geeft aan dat daar van ‘gezondheidszorg’ geen sprake meer is. Twaalf procent van de bevolking leidt aan Plasmodium Falciparum, de gevaarlijkste vorm van malaria.

Ziek naar de kliniek
Wie de lange tocht naar Mae Sot overleeft en dringend medische hulp nodig heeft, wendt zich tot de Mae Tao Clinic, aan het begin van Mae Sot. De kliniek is in 1989 opgericht door dr. Cynthia Maung, gevlucht na de massamoord op de

Hospitaal?

Birmese bevolking in 1988. Is het in onze ogen niet meer dan een verzameling vieze barakken, voor hulpzoekende Birmezen is het een medisch paradijs. Het afgelopen jaar bezochten ruim 115.000 Birmezen de kliniek van dr. Maung, de ‘Moeder Theresa van Mae Sot’. Dr. Maung is een realist: “Thailand heeft goedkope arbeidskrachten nodig. Dat heeft een aanzuigende werking, want Birmezen zijn goedkoop”, zegt de arts. Zij verwacht veel meer steun van omringende landen, al is het alleen maar omdat een onrustig Birma de regionale veiligheid en gezondheidszorg bedreigt. Maung is al vele malen internationaal onderscheiden en zelfs voorgedragen voor de Nobelprijs voor de Vrede. Internationale loftuitingen laat dr. Cynthia zich berustend welgevallen vanwege de begeleidende sommen geld. En daar bestaat in haar kliniek een chronisch gebrek aan.
Op de afdeling chirurgie liggen diverse mannen die in Birma op een landmijn zijn gestapt. Doorgaans betekent dit het verlies van een onderbeen. Gaan zij straks terug naar Birma?, luidt mijn vraag. Vriendelijk doch beslist zeggen ze: “Wij gaan terug naar Karen State”.

Buiten vindt een kleine plechtigheid plaats rond een simpele spaanplaten kist met het stoffelijk overschot van een jonge vrouw. Ver van huis is zij vanmorgen in de kliniek overleden en zo goed als zeker weet haar familie nergens van.